Վահան Պէտէլեան
| Վահան Պէտէլեան | |
|---|---|
| Ծնած է | 1909 |
| Ծննդավայր | Ատանա, Ատանայի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն |
| Մահացած է | 3 Ապրիլ 1990 |
| Մահուան վայր | Նիկոսիա, Կիպրոս |
| Մասնագիտութիւն | ջութակահար |
Վահան Պէտէլեան (1909, Ատանա, Ատանայի վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 3 Ապրիլ 1990, Նիկոսիա, Կիպրոս), կիպրահայ ջութակահար ու վաստակաւոր ուսուցիչ[1]։
Կենսագրական գիծեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծնած է Ատանա, 1894թ.։ Ականատես եղած է 1909-ի Ատանայի կոտորածին։ Ուսումը ստացած է Տարսոնի Սենթ Փոլզ գոլէճին մէջ։
Մեծ Եղեռնին, իր ընտանիքով տարագրուած է Հալէպ։ Բարեկամի մը միջնորդութեամբ, Պէտէլեան Հալէպի արուեստի դպրոցի երաժշտութեան եւ ջութակի ուսուցիչի պաշտօն ստանձնած է եւ այսպէս յաջողած է 11 հոգինոց ընտանիքը ցեղասպանութենէն փրկել։
1919-ին վերադարձած է Ատանա, ուր շարունակած է ուսումը, միաժամանակ ղեկավարելով նուագախումբ եւ երգչախումբ։
1920 թուականին տուած է առաջին համերգը։ 1921-ին, երբ ֆրանսացիները պարպած են Կիլիկիան, հաստատուած է Կիպրոս, ուր նուիրուած է երաժշտութեան, ջութակի դասերու փնտռուած ուսուցիչ դառնալով։
1932-ին յաջորդած է Բարսեղ Կանաչեանին, իբրեւ Նիկոսիոյ Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան երաժշտութեան ուսուցիչ[1], ամբողջ 35 տարի պաշտօնավարելով հաստատութեան մէջ։ Միաժամանակ դասեր տուած է Նիկոսիոյ ազգային Մելիքեան վարժարանին, ինչպէս եւ տեղւոյն օտար դպրոցներու եւ երաժշտանոցներու մէջ, հասցնելով ջութակահար եւ խմբավար աշակերտներ։
Լայնօրէն մասնակցած է Կիպրոսի երաժշտական կեանքին իբրեւ ուսուցիչ, ինչպէս նաեւ փողերախումբի, նուագախումբի եւ երգչախումբի ղեկավար։
Իր համերգներով եւրոպական երաժշտութիւնը ծանօթացուցած է հայ հասարակութեան, իսկ հայ երաժշտութիւնը՝ օտար հանրութեան։ Շարունակած է ջութակի մասնաւոր դասեր տալ մինչեւ 1987։
1971-ին Նիկոսիոյ յունական ազգային երաժշտանոցը տօնած է անոր երաժշտական գործունէութեան 50-ամեակը։
1979-ին Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան հրատարակութեամբ լոյս տեսած է Վահան Պէտէլեանի յօրինած խմբերգերու եւ մեներգերու հաւաքածոն։
1984-ին Կիպրոսի կրթական նախարարութան նախաձեռնութեամբ պաշտօնապէս նշուած է Վ. Պէտէլեանի ծննդեան 90-ամեակը[2]։
Պարգեւներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1953-ին Վահան Պէտէլեան պարգեւատրուած է Անգլիոյ Էլիզապէթ Բ. Թագուհիի գահակալութեան առթիւ,
- 1968-ին՝ Կիլիկեան Ասպետի շքանշանով Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Խորէն Ա. Կաթողիկոսի կողմէ։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1 2 «Դերասան Յարութ Թորոսեանի Լիբանանի թատերական կեանքի երեսուն տարիներու արգասիքը - Darperag21»
- ↑ «ՎԱՀԱՆ ՊԵՏԵԼԵԱՆ (մահ՝ 3 Ապրիլ, 1990)»։ Armenian Prelacy (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-08-31