Սրի Լանքա

Սրի Լանքա
Շրի Լանկայի դրոշ?	Զինանշանը
;	;
Կը ներառնէ	Central Province?, North Central Province?, Northern Province?, Eastern Province?, North Western Province?, Southern Province?, Uva Province?, Sabaragamuwa Province? և Արևմտյան նահանգ?
Պետական լեզու	սինհալերեն? և Թամիլերէն
Մայրաքաղաք	Շրի Ջայավարդենեպուրա Կոտտե? և Կոլոմբո?
Օրէնսդիր մարմին	Parliament of Sri Lanka?
Երկրի ղեկավար	Անուրա Կումարա Դիսսանայակե?
Կառավարութեան ղեկավար	Harini Amarasuriya?
Ազգաբնակչութիւն	21 444 000 մարդ (2017)
Կրօնք	Պուտտայականութիւն, Հինտուիզմ, Իսլամութիւն և քրիստոնէութիւն
Օրհներգ	Sri Lanka Matha?
Կարգախօս	Refreshingly Sri Lanka... the Wonder of Asia և Rhyfeddod Asia yw Ffresni Sri Lanca
Հիմնադրուած է	22 Մայիս 1972 թ.
Արժոյթ	Շրի Լանկայի ռուփի?
Ազգային տօն	Independence Day?
Ժամային համակարգ	UTC+5:30? և Asia/Colombo?
Հեռաձայնային համակարգ	+94
Համացանցի յղում	.lk? և .இலங்கை?
Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ	0,782
	Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-ta" does not exist։

Սրի Լանքա, պաշտօնապէս՝ Սրի Լանքայի Ժողովրդավարական Ընկերվարական Հանրապետութիւն, նախապէս ծանօթ որպէս Սէյլան, կղզի երկիր մըն է Հարաւային Ասիոյ մէջ։ Ան կը գտնուի Հնդկական Ովկիանոսին մէջ, Պենկալի Ծոցէն հարաւ-արեւմուտք, եւ Հնդկաստանէն բաժնուած է Մաննարի Ծոցով եւ Փոլքի նեղուցով։ Սրի Լանքան ծովային սահման ունի Մալտիւներուն հետ հարաւ-արեւմուտքէն եւ Հնդկաստանի հետ հիւսիս-արեւմուտքէն, եւ Պենկալի Ծոցին միւս կողմը կը գտնուին Պանկլատէշն ու Միանմարը՝ հիւսիս-արեւելքէն, եւ Հնդկաստանի Անտամանեան ու Նիքոպարեան Կղզիները՝ արեւելքէն։ Անոր գործադիր եւ դատական մայրաքաղաքը Քոլոմպոն է, որ նաեւ երկրին ամենամեծ քաղաքն է եւ քաղաքական, ելեւմտական ու մշակութային կեդրոնը. դրացի Սրի Ջայավարդենեփուրա Քոթթէն օրէնսդիր մայրաքաղաքն է։ Սրի Լանքայի բնակչութիւնը 22 միլիոն է։ Բնակչութեան մօտ 74 տոկոսը սինհալացիներ են, որոնք կը խօսին սինհալերէն, իսկ մօտ 15 տոկոսը՝ թամիլներ, որոնք կը խօսին թամիլերէն։ Այլ վաղեմի հաստատուած ազգային խումբերու շարքին են մաւրերը, հնդիկ թամիլները, պուրկերները, մալայացիները, չինացիները եւ վետտաները։^[8]

Կղզին ունի աւելի քան 3000 տարուան փաստագրուած պատմութիւն, իսկ նախապատմական մարդկային բնակութեան վկայութիւնները կը հասնին մինչեւ 125,000 տարի առաջ։^[9] Սրի Լանքան իր երկար պատմութեան ընթացքին ստացած է զանազան անուններ, որոնց մէջ ամենէն նշանաւորը Սէյլանն էր, որ կը գործածուէր մինչեւ 1948-ի անկախութիւնը։^[10] Կղզիին մէջ ամենավաղ ծանօթ պուտտայական գրութիւնները, հաւաքաբար ծանօթ որպէս Փալի Կանոն, կը թուագրուին Ք.Ա. 29-ին։^[11]^[12] Սրի Լանքան, իր ռազմավարական աշխարհագրական դիրքին շնորհիւ, դեր ունեցաւ որպէս առեւտուրի գլխաւոր հանգոյց եւ աշխարհի հետախոյզներուն քաջածանօթ էր դեռ Անուրադհափուրայի ժամանակաշրջանէն սկսեալ։ Փորթուկալական Կայսրութիւնը գաղութ մը հաստատեց տասնվեցերորդ դարուն, Քոթթէի Թագաւորութեան քաղաքական խռովութեան շրջանի մը ընթացքին, երբ ան նաեւ յարձակումներու կ՚ենթարկուէր դրացի Քենտիի եւ Սիթավաքայի թագաւորութիւններէն։ Սինհալա-փորթուկալական պատերազմէն ետք Հոլանտական գաղութային կայսրութիւնը հակակշռեց ծովեզերեայ շրջանները։ 19-րդ դարու սկիզբը Բրիտանական Կայսրութիւնը կղզիին վրայ գաղութ հաստատեց, որ տեւեց մինչեւ 1948։ 20-րդ դարու սկիզբը ականատես եղաւ ազգայնական շարժումներու վերելքին եւ անկախութեան աճող պահանջներուն։ 1948-ին Սրի Լանքան անկախութիւն ձեռք բերաւ որպէս Սէյլանի Տոմինիոն, ի վերջոյ 1972-ին դառնալով հանրապետութիւն։ Սրի Լանքայի վերջին շրջանի պատմութիւնը ստուերուած է երկարատեւ քաղաքացիական պատերազմով մը՝ թամիլ անջատողական զինեալ կազմակերպութեան՝ Թամիլ Իլամի Ազատագրութեան Վագրերուն եւ Սրի Լանքայի Զինեալ Ուժերուն միջեւ, որ տեւեց 1983-էն 2009 եւ վերջացաւ անջատողականներու պարտութեամբ։^[13]

21-րդ դարուն Սրի Լանքան կը յառաջանայ որպէս զարգացող երկիր՝ Հնդկական Ովկիանոսին մէջ ռազմավարական կարեւոր աշխարհագրական դիրքով, ուր անոր խորունկ նաւահանգիստները անոր կու տան նշանակալի աշխարհաքաղաքական կշիռ՝ որպէս հին Ծովային Մետաքսի Ճամբուն գլխաւոր առեւտրական կայան։^[14]^[15]^[16] Ան ունի Հարաւային Ասիոյ մարդկային զարգացման ամենաբարձր մակարդակը եւ տարածաշրջանին մէջ մէկ շունչի հաշուով երկրորդ ամենաբարձր ՀՆԱ-ն (համախառն ներքին արդիւնք, GDP)։ Սրի Լանքան ունի միջազգային ներգրաւումի եւ համագործակցութեան երկար պատմութիւն, եւ անդամ է քանի մը միջազգային կազմակերպութիւններու, ներառեալ SAARC-ը, G77-ը, Չմիացած Երկիրներու Շարժումը եւ Ազգերու Համագործակցութիւնը։

Ծանօթագրութիւններ

↑ 18.1 // (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022'></a>
↑ 18.2 // (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022'></a>
↑ https://www.bbc.com/news/articles/cqxr03x4dvzo
↑ Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164'></a>
1 2 3 4 https://www.gov.lk/sri-lanka/country-overview?
↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia
↑ Human Development Report — Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686'></a>
↑ «Vedda»։ Encyclopædia Britannica։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 6 September 2015-ին։ արտագրուած է՝ 15 July 2014
↑ Roberts, Brian (2006)։ «Sri Lanka: Introduction»։ Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice։ Asian Development Bank։ ISBN 978-971-561-607-2
↑ «Sri Lanka | History, Map, Flag, Population, Capital, & Facts | Britannica»։ Encyclopedia Britannica (անգլերեն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 29 March 2026-ին։ արտագրուած է՝ 2026-04-06
↑ Jack Maguire (2001)։ Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices։ Simon and Schuster։ էջ 69։ ISBN 978-0-671-04188-5։ «... the Pali canon of Theravada is the earliest known collection of Buddhist writings ...»
↑ «Religions – Buddhism: Theravada Buddhism»։ BBC։ 2 October 2002։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 6 March 2012-ին։ արտագրուած է՝ 18 February 2012
↑ Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader Archived 16 October 2015 at the Wayback Machine. Reuters (18 May 2009). Retrieved 18 November 2012.
↑ Bandaranayake, Senake (1990)։ «Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route»։ Sri Lanka and the silk road of the sea։ Sri Lanka National Commission for Unesco and the Central Cultural Fund։ էջ 21։ ISBN 978-955-9043-02-7
↑ British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon Archived 22 October 2007 at the Wayback Machine.
↑ «A Brief History of Sri Lanka»։ localhistories.org։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 23 July 2014-ին։ արտագրուած է՝ 14 August 2017

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7755"_data-entity-id="Q2679022">18.1_//_''(unspecified_title)''<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022"></a></div>-1] 18.1 // (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7755"_data-entity-id="Q2679022">18.2_//_''(unspecified_title)''<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022"></a></div>-2] 18.2 // (unspecified title)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2679022'></a>

[[https://www.bbc.com/news/articles/cqxr03x4dvzo_https://www.bbc.com/news/articles/cqxr03x4dvzo]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-3] ttps://www.bbc.com/news/articles/cqxr03x4dvzo

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q8513_citetype_Q27031827"_data-entity-id="Q21540096">[https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL_Համաշխարհային_բանկի_տվյալների_բազա]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q7164|Համաշխարհային_Դրամատուն]].</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164"></a></div>-4] Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164'></a>

[[https://www.gov.lk/sri-lanka/country-overview?_https://www.gov.lk/sri-lanka/country-overview?]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-5] 1 2 3 4 https://www.gov.lk/sri-lanka/country-overview?

[[https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia_https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-6] ttps://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q10870555"_data-entity-id="Q1185686">[https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI_Human_Development_Report]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q161718|Միավորված_ազգերի_կազմակերպության_զարգացման_ծրագիր]],_2022.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686"></a></div>-7] Human Development Report — Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686'></a>

[8] «Vedda»։ Encyclopædia Britannica։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 6 September 2015-ին։ արտագրուած է՝ 15 July 2014

[histr-9] Roberts, Brian (2006)։ «Sri Lanka: Introduction»։ Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice։ Asian Development Bank։ ISBN 978-971-561-607-2

[10] «Sri Lanka | History, Map, Flag, Population, Capital, & Facts | Britannica»։ Encyclopedia Britannica (անգլերեն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 29 March 2026-ին։ արտագրուած է՝ 2026-04-06

[11] Jack Maguire (2001)։ Essential Buddhism: A Complete Guide to Beliefs and Practices։ Simon and Schuster։ էջ 69։ ISBN 978-0-671-04188-5։ «... the Pali canon of Theravada is the earliest known collection of Buddhist writings ...»

[12] «Religions – Buddhism: Theravada Buddhism»։ BBC։ 2 October 2002։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 6 March 2012-ին։ արտագրուած է՝ 18 February 2012

[13] Reuters Sri Lanka wins civil war, says kills rebel leader Archived 16 October 2015 at the Wayback Machine. Reuters (18 May 2009). Retrieved 18 November 2012.

[silkr-14] Bandaranayake, Senake (1990)։ «Sri Lankan Role in the Maritime Silk Route»։ Sri Lanka and the silk road of the sea։ Sri Lanka National Commission for Unesco and the Central Cultural Fund։ էջ 21։ ISBN 978-955-9043-02-7

[15] British Prime Minister Winston Churchill described the moment a Japanese fleet prepared to invade Sri Lanka as "the most dangerous and distressing moment of the entire conflict". – Commonwealth Air Training Program Museum, The Saviour of Ceylon Archived 22 October 2007 at the Wayback Machine.

[16] «A Brief History of Sri Lanka»։ localhistories.org։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 23 July 2014-ին։ արտագրուած է՝ 14 August 2017

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]