Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցի (Դսեղ)

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցի
Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Եկեղեցի;
Հիմնական տեղեկութիւններ
Ճարտարապետական նկարագրութիւն
Առանձնայատկութիւններ

Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Լոռիի մարզի Դսեղ գիւղին մէջ։ Ընդգրկուած է Դսեղի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։

Պատմութիւն

Կը գտնուի Դսեղ գիւղի կեդրոնը՝ միջնադարեան գերեզմանոցի տարածքին մէջ, Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարանի հարեւանութեամբ։ Շրջապատուած է քարէ ցած պարսպով։ Կառուցուած է VII դ.։ Բազմաթիւ անգամ վերակառուցուած է եւ նախնական շինութենէն գրեթէ ոչինչ պահպանուած է։ Ներկայիս կառոյցը ուղղանկիւն դահլիճ է՝ արեւելեան կողմը խորանով, որուն ուղղանկիւն ծաւալը դուրս կու գայ եկեղեցւոյ արեւելեան պատի սահմաններէն։ Խորանի երկու կողմերուն աւանդատուներն են։ Հարաւային աւանդատունը յետագային՝ X դար, Մամիկոնեան իշխաններու միջոցով վերափոխուած է զանգակատան, որ կառուցուած է դեղնակարմրաւուն ֆելզիթով։ Զանգակատան արեւելեան ճակատին պահպանուած է Մամիկոնեան տոհմի զինանշանը՝ երկգլխանի արծիւ՝ ճանկերուն գառ։ Հարաւային պատին փորագրուած է արեւի ժամացոյց։

Եկեղեցին վերակառուցման ենթարկուած է նաեւ 1900 թ., որուն մասին կը յիշատակէ գմբէթի ճակատային կամարի արձանագրութեան մեջ։ Ներկայիս տեսքը եկեղեցին ստացած է այդ վերակառուցումէն ետք։

Եկեղեցւոյ վերջին վերակառուցումը եշած է 1969 թուականին։

Դսեղի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին վաղ միջնադարեան այն ճարտարապետական յուշարձաններէն է, ուր զուգադրուած են տարբեր դարաշրջաններու վերակառուցումները^[1]։