Jump to content

Սերգէյ Մերկելեան

Սերգէյ Մերկելեան
Ծնած է 19 Մայիս 1928
Ծննդավայր Սիմֆերոփոլ
Մահացած է 20 Օգոստոս 2008
Մահուան վայր Լոս Անճելըս, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ[1]
Քաղաքացիութիւն  Խորհրդային Միութիւն
Ազգութիւն հայ
Ուսումնավայր Երեւանի Պետական Համալսարան
Կոչում փրոֆէսոր[2]
Մասնագիտութիւն թուաբանութիւն
Աշխատավայր Մոսկուայի պետական համալսարան[3], Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտ?[4], ՌԳԱ Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտ?, Խորհրդային Միութեան Գիտութիւններու Ակադեմիա և Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[5]
Անդամութիւն Ռուսաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիա[6], Ռուսաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիա[7] և Հայաստանի Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիա[6][8]
Կուսակցութիւն Խորհրդային Միութեան համայնավարական Կուսակցութիւն

Սերգէյ Մերկելեան (19 Մայիս 1928, Սիմֆերոփոլ20 Օգոստոս 2008, Լոս Անճելըս), հայ թուաբանագէտ, գիտութեան եւ կրթութեան ականաւոր գործիչ։

Ծնած է 1928 թուականին Սիմֆերոփոլի մէջ։ Թեկնածուական թէզը կ'առնչուէր գործառնութեան մօտաւորութեան տեսութեան։ 1951 թուականին Մերկելեանը ապացուցած է բազմանդամային մօտաւորութեան հայեցողութիւնը։ 19 տարեկանին էքստըրը աւարտած է Երեւանի Պետական Համալսարանի բնագիտութեան եւ թուաբանութեան դպրոցը։ 21 տարեկան հասակին Մերկելեանը կը դառնայ գիտութիւններու դոկտոր, 25 տարեկանին կ'ընտրուի ԽՍՀՄ եւ ՀՍԽՀ ԳԱ թղթակից անդամ, իսկ 28 տարեկանին՝ Հայաստանի գիտութիւններու ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ան եղած է ԽՍՀՄ ԳԱ Ստեկլովի անուան Թուաբանութեան հաստատութեան բարդ վերլուծութեան բաժինի հիմնադիրը եւ ղեկավարը։ Հետագային Հայաստանի մէջ հիմնած է թուաբանական մեքենաներու Երեւանի գիտահետազօտական հաստատութիւնը, իսկ հետագային նաեւ արտադրական ձեռնարկներ։ Այդպիսով սկիզբ դրուած է ժամանակակից հաշուիչ մեքենաներու արտադրութեան ստեղծման Հայաստանի մէջ։ Շնորհիւ Մերկելեանի կազմակերպական տաղանդի՝ Հայաստանը դարձաւ այդ ուղղութեամբ ԽՍՀՄ հիմնական կեդրոններէն մէկը։ Հատատութեան տնօրէնը եղած է 1956-1960 թուականներուն։ Մերկելեանը ԽՍՀՄ տարիներուն արժանացած է Սթալինեան մրցանակի, իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի 26 Մայիս 2008-ի հրամանագիրով պարգեւատրուած է Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով[9]։ Շքանշանը անոր յանձնուած է Լոս Անճելըսի մէջ, քանի որ այդ ժամանակ Մերկելեանը մշտական բնակութիւն հաստատած էր ԱՄՆ-ու մէջ։ Մերկելեանը մահացած է 2008 թուականին Լոս Անճելըսի մէջ՝ երկարատեւ հիւանդութունէ ետք։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Страницы истории отечественных ИТ. Том 2 // Страницы истории отечественных ИТМ.: Альпина Паблишер, 2016. — Т. 2. — С. 67. — 234 с. — ISBN 978-5-9614-5218-1
  2. Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
  3. Страницы истории отечественных ИТ. Том 2 // Страницы истории отечественных ИТМ.: Альпина Паблишер, 2016. — Т. 2. — С. 63, 65. — 234 с. — ISBN 978-5-9614-5218-1
  4. Арутюнович А. Г. Ереванский научно-исследовательский институт математических машин, взлёты и падениеЕреван: 2025. — С. 137. — ISBN 978-9939-0-5249-6
  5. Страницы истории отечественных ИТ. Том 2 // Страницы истории отечественных ИТМ.: Альпина Паблишер, 2016. — Т. 2. — С. 66. — 234 с. — ISBN 978-5-9614-5218-1
  6. 1 2 Страницы истории отечественных ИТ. Том 2 // Страницы истории отечественных ИТМ.: Альпина Паблишер, 2016. — Т. 2. — С. 63. — 234 с. — ISBN 978-5-9614-5218-1
  7. Страницы истории отечественных ИТ. Том 2 // Страницы истории отечественных ИТМ.: Альпина Паблишер, 2016. — Т. 2. — С. 61. — 234 с. — ISBN 978-5-9614-5218-1
  8. National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
  9. Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով եւ մեդալներով պարգեւատրելու մասին[permanent dead link]

Արտաքին Յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]