Սենեկալ
| Բնակավայր | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Սենեկալ | |||||
| վոլոֆ՝ Senegaal | |||||
| |||||
|
| |||||
| Երկիր |
| ||||
| Ներքին բաժանում | Դակար?, Diourbel Region?, Fatick?, Kaffrine?, Kaolack?, Kedougou Region?, Kolda?, Louga?, Matam?, Սեն Լուի?, Sédhiou?, Tambacounda Region?, Thiès Region? և Ziguinchor Region? | ||||
| President of Senegal? | Bassirou Diomaye Faye? | ||||
| Օրէնսդրական մարմին | National Assembly? | ||||
| Հիմնադրուած է՝ | 1960 | ||||
| Տարածութիւն | 196 722±1 քմ² | ||||
| Պաշտօնական լեզու | Ֆրանսերէն, վոլոֆ?, Badyara? և Balanta? | ||||
| Բնակչութիւն | 16 876 720 մարդ (2021)[1] | ||||
| Կը գտնուի ափին | Ատլանտեան Ովկիանոս | ||||
| Ժամային գօտի | UTC+0 և Africa/Dakar?[2] | ||||
| Շրջագայութեան պետ-համարագիր | SN | ||||
| Անուանուած է | Սենեգալ? | ||||
| Պաշտօնական կայքէջ | sec.gouv.sn | ||||
Սենեկալ, պաշտօնապէս՝ Սենեկալի Հանրապետութիւն, Արեւմտեան Ափրիկէի ամէնէն արեւմտեան երկիրն է, որ կը գտնուի Ատլանտեան ովկիանոսի ափին։
Անիկա հիւսիսէն սահմանակից է Մորիթանիայի, արեւելքէն՝ Մալիի, հարաւ-արեւելքէն՝ Քենիայի, իսկ հարաւ-արեւմուտքէն՝ Կուինա Պիսոյի։
Սենեկալ գրեթէ ամբողջութեամբ կը շրջապատէ Կամպիան, որ կը տարածուի նեղ ցամաքաշերտի մը վրայ՝ Կամպիա գետի երկայնքով։ Այս գետը Սենեկալի հարաւային Կազամանս շրջանը կը բաժնէ երկիրին մնացեալ մասերէն։
Սենեկալ նաեւ ծովային սահման ունի Քափ Վերտէի հետ (Cape Verde)։
Մայրաքաղաքն ու ամէնէն մեծ քաղաքը Տաքարն է։
Սենեկալ Հին Աշխարհի՝ կամ Աֆրօ-Եւրասիոյ ցամաքամասի ամէնէն արեւմտեան երկիրն է։ Անիկա իր անունը ստացած է Սենեկալ գետէն, որ երկիրի հիւսիսային եւ արեւելեան սահմաններուն մէկ մասը կը կազմէ։
Երկիրի կլիման հիմնականին մէջ յստակ անձրեւային եւ չոր եղանակներով է։
Սենեկալի տարածութիւնը շուրջ 197,000 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ շուրջ 18 միլիոն։
Սենեկալ կիսանախագահական հանրապետութիւն մըն է։
1960-ին անկախանալէն ի վեր, անիկա լայնօրէն կը նկատուի Ափրիկէի ամէնէն կայուն պետութիւններէն մէկը։ Ժողովրդավարական ցուցանիշներու համաձայն՝ Սենեկալ կը դասուի Ափրիկէի ընտրական ժողովրդավարութեան յառաջատար երկիրներուն շարքին։
Երկիրը կը կազմաւորուի նախկին Ֆրանսական Արեւմտեան Ափրիկէի անկախացման ընթացքին։ Այս պատմական ժառանգութեան պատճառով, ֆրանսերէնը պաշտօնական լեզու է, սակայն բնակչութեան միայն փոքրամասնութիւնն է, որ զայն ազատօրէն կը գործածէ։
Սենեկալի մէջ կը խօսուի 30-է աւելի լեզուներ[3]։ Ամէնէն տարածուածը ուոլոֆ լեզուն է, որ բնակչութեան շուրջ 80 առ հարիւրին կողմէ կը գործածուի իբրեւ առաջին կամ երկրորդ լեզու։ Ուոլոֆը, ֆրանսերէնի հետ միասին, կը ծառայէ իբրեւ հաղորդակցութեան ընդհանուր լեզու։ Որոշ համայնքներու մէջ լայն տարածում ունին նաեւ արաբերէնն ու փուլաարը։
Ինչպէս Ափրիկէի բազմաթիւ երկիրներ, Սենեկալ եւս բազմազգ եւ բազմալեզու պետութիւն մըն է։ Ամէնէն մեծ ժողովուրդներն են ուոլոֆները, ֆուլաները (փէուլ) եւ սերերները։ Բնակչութեան ճնշող մեծամասնութիւնը մահմետական է։
Սենեկալ զարգացող երկիր մըն է եւ կը դասուի ծանր պարտք ունեցող աղքատ երկիրներու շարքին։
Մարդկային զարգացման ցուցանիշով անիկա տակաւին համեմատաբար ցած դիրք կը գրաւէ։
Բնակչութեան մեծ մասը կ'ապրի ծովափնեայ շրջաններուն մէջ եւ կը զբաղի գիւղատնտեսութեամբ, ձկնորսութեամբ կամ վաճառականութեամբ։
Տնտեսութեան կարեւոր ճիւղերէն են նաեւ հանքարդիւնաբերութիւնը, զբօսաշրջութիւնը եւ ծառայութիւններու ոլորտը։ Բնական պաշարներու սահմանափակ քանակը երկիրը մղած է կրթութեան եւ գրագիտութեան զարգացման վրայ աւելի մեծ ուշադրութիւն դարձնելու։
Սենեկալ անդամ է «African Union»ի, «United Nations»ի, «Economic Community of West African States»ի, «Organisation internationale de la Francophonie»ի, «Organisation of Islamic Cooperation»ի եւ «Community of Sahel–Saharan States»ի[4]։