Սահմանադրական ճգնաժամ Սպանիոյ մէջ (2017)

Jump to navigation Jump to search

Սահմանադրական ճգնաժամ Սպանիոյ մէջ, Սպանիոյ իշխանութիւններու եւ Քաթալոնիայի ինքնավար համայնքի միջեւ հակամարտութիւնը Սպանիոյ վարչական միաւորման համար։ Սեպտեմբեր 2017-ին Քաթալոնիայի կառավարութիւնը ընդունեց օրէնքներ, Քաթալոնիայի համար իրաւական կարգավիճակ ստանալու եւ Սպանիայէն հեռանալու մասին։ 1 Հոկտեմբեր 2017-ին Քաթալոնիայի Հանրապետութեան մէջ անցկացուեցաւ անկախութեան հանրաքուէ, որու արդիւնքով 10 Հոկտեմբեր 2017-ին քաթալանեան կառավարութիւնը ընդունեց անկախութեան հռչակագիր, 27 Հոկտեմբեր 2017-ը, յայտարարուեցաւ Քաթալոնիայի անկախութիւնը: Սպանիոյ իշխանութիւնները Քաթալոնիայի կառավարութեան գործողութիւնները կը համարէին որպէս իրաւաբանօրէն անուաւէր, օգտուելով Սպանիոյ Սահմանադրութեան 155-րդ յօդուածէն եւ ներկայացնել Քաթալոնիայի ուղղակի կառավարումը, լուծարելով Քաթալոնիայի կառավարութիւնը: Վերջինս հրաժարուեցաւ ճանչնալ իր լուծարումը եւ շարունակեց իր աշխատանքը[1]։

Նախապատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Երկար ժամանակ Քաթալոնիայի տեղական իշխանութիւնները պարբերաբար դիմակայեցին Սպանիոյ իշխանութիւններու առջեւ, պահանջելով ընդլայնել Քաթալոնիայի ինքնավարութիւնը:Մասնաւորապէս, 2014-ին Քաթալոնիայի մէջ անցկացուած է հետազօտութիւն Քաթալոնիայի քաղաքական ապագայի վերաբերեալ:

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

6 Սեպտեմբերին Քաթալոնիայի խորհրդարանը հաւանութիւն տուած է «Քաթալոնիայի ինքնորոշման հանրաքուէի մասին» օրէնքին, որ կը նախատեսէ 1 Հոկտեմբեր 2017-ին անկախութեան հանրաքուէ անցկացնել[2]:

8 Սեպտեմբեր 2017-ին ընդունուած է Քաթալոնիայի խորհրդարանը, որ կը պարունակէ իրաւական ընթացակարգերու մասին դրոյթներ, որոնք կրնան իրականացուիլ Քաթալոնիայի կարգավիճակ ձեռք բերելու որպէս անկախ պետութիւն, այն պարագային, երբ անկախութեան գաղափարը կ՛աջակցի Քաթալոնիայի բնակիչներուն հանրաքուէին մէջ[3]:

1 Հոկտեմբեր 2017-ին Քաթալոնիայի մայրաքաղաքին մէջ անցաւ անկախութեան հանրաքուէ, որու ընթացքին ընտրողներու 90,18% -ը աջակցեցաւ Քաթալոնիայի բաժանումը Սպանիայէն[4]։ 10 Հոկտեմբերին նշանակուեցաւ Քարլէս Պուչտէմոնի ինքնավարութեան ղեկավարի ելոյթը, որուն կ՛ըսուէր անկախութեան հռչակում[5][6][7]: Այնուամէնայնիւ, հակառակ բոլոր յոյսերու, իր ելոյթի ժամանակ ան յետաձգեց հռչակագիրը եւ կոչ ըրաւ շարունակել բանակցութիւնները[8], որ հասարակութեան շրջանին տարբեր կարծիքներ հրահրեց[9]։ Ուշ երեկոյեան, բողոքէն ետք, Պուչտէմոնը ստորագրեց «Քաթալոնիայի ժողովուրդի ներկայացուցիչներու հռչակագիրը», որ կ՛ենթադրէր անկախ հանրապետութեան ստեղծումը[10]։ Միեւնոյն ժամանակ, որոշուեցաւ կասեցնել հռչակագիրը Սպանիոյ կառավարութեան հետ երկխօսութիւն հաստատելու նպատակով որոշակի պայմանաւորուածութիւններու հասնելու եւ խնդիրի լուծման համար[11]։ Մատրիտը՝ իր հերթին, կը պահանջէր Քաթալոնիայի ղեկավարութիւնէն մինչեւ 16 Հոկտեմբերը որոշակի պատասխան տալ.արդեօք տարածաշրջանի անկախութիւնը հռչակուեցաւ, թէ արդեօք հռչակագիրի ստորագրումը խորհրդանշական փաստ է[12]։ Քարլէս Պուչտէմոնը խուսափեցաւ անմիջապէս պատասխանելու եւ կրկին կոչ ըրաւ երկխօսութիւններ սկսիլ[13]։ 21 Հոկտեմբերին Սպանիոյ կառավարութեան նիստին որոշում կայացուցած է լուծարել Քաթալոնիայի կառավարութիւնը եւ անցկացնել արտահերթ ընտրութիւններ, որոնք պէտք է հաստատէր Սենատը՝ Քաթալոնիայի ուղղակի կառավարման հարցը եւ ինքնավար կարգավիճակի դադարեցումը[14]։ Սպանիոյ խորհրդարանի վերջնական որոշումը պէտք է ընդունուէր 27 Հոկտեմբերին: Քաթալոնիան կտրուկ արձագանգեց Մատրիտի գործողութիւններուն. տարածաշրջանի ղեկավարը այս գործողութիւնները կոչ ըրաւ ժողովրդավարութեան ամենավատ յարձակումը դիկտատոր Ֆրանցիսկօ Ֆրանկոյի ժամանակ[15]։ Միեւնոյն ժամանակ, «El Confidencial» սպանական հրատարակութիւնը հաղորդած է, որ հաւանական է 23 Հոկտեմբերին Քաթալոնիան կը յայտարարէ անկախութիւն[16]։ Մէկ այլ թերթ, Լա Ռասոն, ըսած է, որ անկախութիւնը հռչակուելու է 27 Հոկտեմբերին[17]։ 23 Հոկտեմբերին կայացաւ 26-րդ կալանավայրի նախարարութեան լիագումար նիստը[18]։ 27 Հոկտեմբերին վերջապէս յայտարարուեցաւ անկախ Քաթալոնիայի հանրապետութիւն ստեղծելու մասին:

30 Հոկտեմբերին Քաթալոնիան խորհրդարանը Սպանիոյ կառավարութեան որոշումը ճանչցաւ լուծարման մասին եւ դադարեցուց աշխատանքը վաղաժամկէտ ընտրութիւններէն առաջ[19]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «В Каталонии ввели внешнее управление. Что там происходит?» 
  2. «Каталонские депутаты приняли закон о референдуме о независимости»։ 2017-09-06 
  3. «Парламент Каталонии принял закон о порядке отделения от Испании» 
  4. «Итоги референдума: 90,18 процента голосов за независимость Каталонии» 
  5. «Каталонские депутаты могут объявить 10 октября независимость от Испании»։ 2017-10-10 
  6. ««Независимость — единственный путь, который Испания нам оставила»» 
  7. «Парламент Каталонии может объявить о независимости автономии от Испании»։ 20171010T0015+0300Z 
  8. «Президент Каталонии попросил отложить объявление независимости» 
  9. «Независимость на восемь секунд: как каталонцы встретили решение Пучдемона» 
  10. «Пучдемон подписал декларацию о независимости Каталонии» 
  11. «Шаг назад: почему власти Каталонии отложили выход из состава Испании»։ RT на русском 
  12. «Мадрид требует от Каталонии прояснить вопрос о независимости до 16 октября» 
  13. «Пучдемон уклонился от чёткого ответа Мадриду»։ 2017-10-16 
  14. «Правительство Испании поддержало ограничение автономного управления в Каталонии»։ 2017-10-21 
  15. «Пучдемон назвал действия Мадрида худшей атакой на Каталонию после Франко» 
  16. «Puigdemont prepara la declaración de independencia de Cataluña para el lunes . Noticias de Cataluña» 
  17. Razón La։ «El Parlament declarará la DUI el 27-O» 
  18. «Парламент Каталонии назначил дату рассмотрения вопроса о независимости» 
  19. «Каталония сдалась»