Ռոզա Փարքս

Ռոզա Փարքս; անգլերէն՝ Rosa Louise McCauley Parks
Ծննդեան անուն	անգլերէն՝ Rosa Louise McCauley
Ծնած է	4 Փետրուար 1913
Ծննդավայր	Ալապամա (ԱՄՆ)
Մահացած է	24 Հոկտեմբեր 2005
Մահուան վայր	Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն	ԱՄՆ Միացեալ նահանգներ
Ազգութիւն	Ափրիկեցի-ամերիկացի
Կրօնք	Միացյալ մեթոդիստական եկեղեցի?
Ուսումնավայր	Ալաբամա նահանգի համալսարան?
Մասնագիտութիւն	ինքնակենսագիր, իրաւապաշտպան, Իրաւաբան, հանրային գործիչ և քաղաքական ակտիվիստ
Անդամութիւն	Alpha Kappa Alpha?
Ամուսին	Raymond Parks?
	Ստորագրութիւն;

Ռոզա Փարքս (անգլերէն՝ Rosa Louise McCauley Parks , ծնեալ՝ անգլերէն՝ Rosa Lee McCauley, 4 Փետրուար 1913, Ալապամա (ԱՄՆ) - 24 Հոկտեմբեր 2005, Տիթրոյիթ), սեւամորթ ափրիկեւամերիկեան հասարակական գործիչ, քաղաքացիական իրաւունքներու ակտիվիստ, ԱՄՆ-ու սեւամորթ քաղաքացիներու իրաւունքներու համար շարժման նախաձեռնող։ ԱՄՆ Քոնկրեսը կոչած է Ռոզան «քաղաքացիական իրաւունքներու առաջին տիկին» եւ Ամերիկայի խորհրդարանին կողմէ ճանչցուած որպէս «Քաղաքացիական իրաւունքներու շարժման մայր»:^[6]^[7]։ Անոր ծննդեան (4 Փետրուար) եւ ձերբակալութեան (24 Հոկտեմբեր) օրերը դարձած են «Ռոզա Փարքսի օր» եւ կը նշուին ամերիկեան Քալիֆորնիա եւ Օհայօ նահանգներուն մէջ։

Կեանքի Վաղ Շրջան

Ռոզա Փարքս դուստրն էր Ճէյմս Մաքքուլի, որ ատաղձագործ էր եւ Լէոնա Էտուարտզ, որ ուսուցչութեամբ զբաղած է. ան ափրիկեցի էր, ափրիկեան - ամերիկեան ծագումով, մեծ հօր հայրը եղած է Սկովտիա- Իրլանտացի.

Մրցանակներ^[8]

Փարքսը բազմաթիւ մրցանակներ ստացաւ՝ իբրեւ քաղաքացիական իրաւունքներու շարժման մէջ իր ունեցած ներդրումներուն համար։ ՍՔԼՔ-ը (SCLC) 1963 թուականին հիմնեց Ռոզա Փարքսի Ազատութեան Մրցանակը, թէեւ Փարքսը զայն չստացաւ մինչեւ 1972 թուականը։
1965 թուականին ան ստացաւ «Ժամանակին Տրուած Արժանապատուութիւն» (Dignity Overdue) մրցանակը՝ Աֆրօ-Ամերիկեան Հաղորդակցութեան Ընկերութենէն եւ պատւըուեցաւ Տիթրոյթի Ֆորտ Օտիթորիումի մէջ տեղի ունեցած արարողութեան մը ժամանակ։
Քափիթըլ Մամուլի Ակումբը անոր շնորհեց Մարթին Լութըր Քինկ Կրտսեր Մրցանակը 1968 թուականին։
1979 թուականին, ԷնԷյԷյՍիՓի-ն (NAACP) անոր շնորհեց Սփինկարն Մետալը՝ գնահատլով «իր խաղաղ քաջութիւնը եւ վճռակամութիւնը»՝ հրաժարելու իր աթոռը զիջելէ։
ԷնԷյԷյՍիՓի-ն աւելի ուշ զայն ճանչցաւ իրենց սեփական Մարթին Լութըր Քինկ Կրտսեր Մրցանակով 1980 թուականին։
1983 թուականին ան մուտք գործեց Միչիկընի Կիներու Փառքի Սրահը։
Ան նաեւ ստացաւ Քենտիս Մրցանակը 1984 թուականին՝ 100 Սեւամորթ Կիներու Ազգային Գոալիսիոնէն։
1992 թուականին, Փարքսը ստացաւ Խաղաղութեան Ապբէյի Խղճի Քաջութեան Մրցանակը։
Ան մուտք գործեց Կիներու Ազգային Փառքի Սրահը 1993 թուականին։
Ան ստացաւ Նախագահական Ազատութեան Մետալը, որ ամէնաբարձր մրցանակն է, որ քաղաքացի մը կրնայ ստանալ Միացեալ Նահանգներու գործադիր իշխանութենէն, Պիլ Քլինթընէն՝ 1996 թուականին։
Աւելի ուշ, 1999 թուականին, Փարքսը ստացաւ Գոնկրէսի Ոսկի Մետալը (Congressional Gold Medal)՝ Սենատի միաձայն հաստատումով, չնայած Ներկայացուցիչ Ռոն Փոլի կողմէ եղած ընդդիմութեան։
Նաեւ 1999 թուականին, ան պատւըուեցաւ Ուինտզըր–Տիթրոյթ Միջազգային Ազատութեան Փառատօնի Ազատութեան Մրցանակով, եւ Time պարբերականը զայն անուանեց 20-րդ դարու 20 ամէնաազդեցիկ դէմքերէն մէկը։
2000 թուականին, Փարքսը ստացաւ թէ՛ Ալապամայի Կառավարիչի Պատուոյ Մետալը եւ թէ՛ Ալապամայի Ակադեմիայի Մրցանակը։
2003 թուականին, ան ստացաւ Միջազգային Հաստատութեան Ժառանգութեան Փառքի Սրահի Մրցանակը։

Ծանօթագրութիւններ

↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #119472678 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>
↑ Find A Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>
↑ Smith J. C. Notable Black American Women
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946'></a>
↑ BlackPast.org — 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687'></a>
↑ https://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/parks-rosa
↑ http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/PLAW-106publ26/html/PLAW-106publ26.htm
↑ Հետաքրքրական Կին Դէմքեր.
↑ (անգլերեն) Rosa Parks, 2025-11-16, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosa_Parks&oldid=1322398132, վերցված է 2025-11-26

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524"_data-entity-id="Q36578"><i_class="wef_low_priority_links">[[:Գերմանիոյ_Ազգային_Գրադարան|Deutsche_Nationalbibliothek]]</i>_[http://d-nb.info/gnd/119472678/_Record_#119472678]_//_[[:de:Gemeinsame_Normdatei|Gemeinsame_Normdatei]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2012—2016.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a></div>-1] Deutsche Nationalbibliothek Record #119472678 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q5535082_citetype_Q33270056_citetype_Q43229_citetype_Q107553922"_data-entity-id="Q63056">[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=12149998_Find_A_Grave]<span_class="wef_low_priority_links">_—_1996.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056"></a></div>-2] Find A Grave — 1996.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q63056'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111"_data-entity-id="Q105958972"><i_class="wef_low_priority_links">[[:d:Q47455946|Smith&nbsp;J.&nbsp;C.]]</i>_[[:d:Q105958972|Notable_Black_American_Women]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946"></a></div>-3] Smith J. C. Notable Black American Women
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q105958972'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q47455946'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q163740_citetype_Q11028"_data-entity-id="Q30049687">BlackPast.org<span_class="wef_low_priority_links">_—_2004.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687"></a></div>-4] BlackPast.org — 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30049687'></a>

[[https://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/parks-rosa_https://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/parks-rosa]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-5] ttps://detroithistorical.org/learn/encyclopedia-of-detroit/parks-rosa

[6] ttp://www.gpo.gov/fdsys/pkg/PLAW-106publ26/html/PLAW-106publ26.htm

[7] Հետաքրքրական Կին Դէմքեր.

[8] (անգլերեն) Rosa Parks, 2025-11-16, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosa_Parks&oldid=1322398132, վերցված է 2025-11-26

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

Կեանքի Վաղ Շրջան

Մրցանակներ[8]

Ծանօթագրութիւններ

Մրցանակներ^[8]