Jump to content

Ռիչըրտ Պրենսըն

Ռիչըրտ Պրենսըն
անգլերէն՝ Richard Charles Nicholas Branson
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Richard Charles Nicholas Branson
Ծնած է 18 Յուլիս 1950(1950-07-18)[1][2][3][…] (75 տարեկան)
Ծննդավայր Բլեքհիթ, Գրինվիչ, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն[4]
Քաղաքացիութիւն  Միացեալ Թագաւորութիւն[5]
Կրօնք Աթէիզմ[6]
Ուսումնավայր Ստոու? և Սքեյտկլիֆ?
Մասնագիտութիւն ձեռնարկատէր և գործարար
Ամուսին Ջոան Թեմփլման?[7]
Ծնողներ հայր՝ Էդվարդ Ջեյմս Բրենսոն?[8], մայր՝ Էվ Բրենսոն?[8]
Երեխաներ Clare Sarah Branson?[8], Հոլլի Բրենսոն?[8] և Սեմ Էդվարդ Բրենսոն?[8]
Կայքէջ virgin.com/richar…​(անգլերէն)
Ստորագրութիւն

Ռիչըրտ Պրենսըն (անգլերէն՝ Richard Charles Nicholas Branson, 18 Յուլիս 1950(1950-07-18)[1][2][3][…], Բլեքհիթ, Գրինվիչ, Մեծ Լոնտոն, Լոնտոն, Անգլիա, Միացեալ Թագաւորութիւն[4]), բրիտանացի գործարար:

Պրենսըն կանուխ տարիքէն արտայայտած էր ձեռներեց դառնալու իր փափաքը։ Իր առաջին գործարար քայլը, 16 տարեկան հասակին, Student կոչուող պարբերաթերթն էր։ 1970-ին ան հիմնեց ձայնապնակներու փոստային պատուէրներու ընկերութիւն մը։ 1972-ին բացաւ Virgin Records ձայնապնակներու խանութներու ցանցը, որ հետագային ճանչցուեցաւ որպէս Virgin Megastores։ Իր Virgin ապրանքանիշը արագօրէն աճեցաւ 1980-ականներուն, երբ ան հիմնեց Virgin Atlantic օդանաւային ընկերութիւնը եւ ընդլայնեց Virgin Records ձայնագրութեան արուեստանոցը։ 1997-ին ան հիմնադրեց Virgin Rail Group-ը՝ Բրիտանական երկաթուղիներու սեփականաշնորհման ընթացքին ուղեւորատար երկաթուղիի արտօնագիրերու մրցոյթներուն մասնակցելու համար։ Virgin Trains ապրանքանիշը կը վարէր InterCity West Coast արտօնագիրը 1997-էն 2019, InterCity CrossCountry արտօնագիրը՝ 1997-էն 2007, եւ InterCity East Coast արտօնագիրը՝ 2015-էն 2018։ 2004-ին ան հիմնեց տիեզերական զբօսաշրջութեան Virgin Galactic ընկերութիւնը, որուն կեդրոնատեղին կը գտնուի Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիա նահանգի «Մոհավի» օդային եւ տիեզերական նաւահանգիստին մէջ․ այս ընկերութիւնը յատկապէս ճանչցուած է SpaceShipTwo ենթաուղեծրային տիեզերանաւով։

2000-ի Մարտին, Պրենսըն ասպետի կոչում ստացաւ «ձեռներեցութեան մարզէն ներս մատուցած ծառայութիւններուն համար»։ Մանրածախ առեւտուրի, երաժշտութեան եւ փոխադրամիջոցներու ոլորտին մէջ իր կատարած աշխատանքին, արկածախնդրութեան հանդէպ ունեցած սիրոյն, ինչպէս նաեւ մարդասիրական գործունէութեան շնորհիւ՝ ան դարձած է համաշխարհային ակնառու դէմք մը։ 2007-ին Time պարբերաթերթին կողմէ ան հռչակուեցաւ Աշխարհի 100 ամէնաազդեցիկ մարդոցմէ մէկը։ 2023-ի Յունիսին Forbes պարբերաթերթը Պրենսընի գնահատուած զուտ հարստութիւնը հաշուեցաւ 3 միլիառ ամերիկեան տոլար[9][10]։

Կենսագրական գիծեր[11]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ռիչըրտ Չարլզ Նիքոլաս Պրենսըն ծնած է 18 Յուլիս 1950-ին՝ Լոնտոնի Կրինուիչ արքայական թաղամասի Պլեքհեթ շրջանը։ Ան որդին էր փաստաբան Էտուըրտ Ճէյմս Պրենսընի եւ անոր կնոջ՝ Էւեթ Հանթլի Պրենսընի (օրիորդական ազգանունով՝ Ֆլինտ), որ պալէի պարուհի եւ սթիւարտուհի էր։ Ան ունի երկու կրտսեր քոյրեր՝ Լինտին եւ Վանեսան։ Հօրենական կողմէ անոր մեծ հայրը՝ Սըր Ճորճ Արթըր Հարուին Պրենսընը, Բարձրագոյն դատարանի դատաւոր եւ Գաղտնի խորհուրդի անդամ էր[12]։

Պրենսընի մեծ-մեծ-մեծ հայրը՝ Ճոն Էտուըրտ Պրենսընը, 1793-ին Անգլիայէն մեկնած է Հնդկաստան. Ճոն Էտուըրտի հայրը՝ Հերրի Ուիլքինս Պրենսընը, աւելի ուշ միացած է իր որդիին Մատրասի մէջ։ Սկսեալ 1793 թուականէն՝ Պրենսընի ընտանիքին չորս սերունդները ապրած են Հնդկաստան, մեծ մասամբ՝ Քուտալորի մէջ, որ կը գտնուի ներկայիս Թամիլ Նատու նահանգին մէջ։ Finding Your Roots հեռուստաշարքի ընթացքին պարզուեցաւ, որ Պրենսըն ունի 3․9% հարաւ-ասիական (հնդկական) DNA, հաւանաբար՝ խառնամուսնութեան հետեւանքով։ Ան աւելի ուշ յայտնած է, որ իր մեծ-մեծ-մեծ մայրերէն մէկը հնդիկ էր՝ Արիա անունով[13]։

Պրենսըն ուսում ստացած է Սըրիի Scaitcliffe School նախապատրաստական դպրոցին մէջ, որմէ ետք կարճ ժամանակով յաճախած է Սասեքսի Cliff View House School-ը։ Մինչեւ տասնվեց տարեկան հասակը ան յաճախած է Պաքինկհամշիրի Stowe School հանրային դպրոցը[14]։

Պրենսըն կը տառապէր տիսլեքսիայով եւ ունէր թոյլ յառաջադիմութիւն. դպրոցական վերջին օրը տնօրէնը՝ Ռոպըրթ Տրէյսընը, անոր ըսած է, որ ինք կա՛մ բանտը պիտի յայտնուի, կա՛մ ալ միլիոնատէր պիտի դառնայ։ Պրենսըն նաեւ բացայայտօրէն խօսած է ուշադրութեան պակասի եւ գերաշխուժութեան համախտանիշ (ADHD) ունենալուն մասին։ Պրենսընի ծնողները կանուխ տարիքէն քաջալերած ու նեցուկ կանգնած են անոր ձեռնարկներուն։ Անոր մայրը ձեռներեց էր. անոր ամէնայաջող գործերէն մէկը եղած է փայտէ թաշկինակի տուփեր ու աղբամաններ պատրաստելն ու ծախելը։ Լոնտոնի մէջ, 1967-էն 1968-ին, ան սկսած է ապրիլ լքուած շէնքերու մէջ առանց թոյլտուութեան[15]։

Համաշխարհային մրցանիշներու փորձեր[16]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պրենսըն համաշխարհային մրցանիշներ կոտրելու քանի մը փորձեր կատարեց 1985-էն ետք, երբ «Պլու Ռիպընտ»-ի (Blue Riband) ոգիով փորձեց նաւով ամէնէն արագ ձեւով կտրել Ատլանտեան ովկիանոսը։ Իր առաջին փորձը՝ Virgin Atlantic Challenger նաւով, ձախողեցաւ. նաւը շրջուեցաւ բրիտանական ջուրերուն մէջ, եւ զինք փրկեցին Թագաւորական ծովուժի ուղղաթիռով, ինչ որ լայն արձագանգ գտաւ լրատուամիջոցներուն մէջ։ Որոշ թերթեր նոյնիսկ պահանջեցին, որ Պրենսըն կառավարութեան փոխհատուցէ փրկարարական աշխատանքներու ծախսերը։ 1986-ին, իր Virgin Atlantic Challenger II նաւով եւ առագաստանաւային գիտակ Տանիէլ ՄքՔարթիի հետ միասին, ան երկու ժամով գերազանցեց գոյութիւն ունեցող մրցանիշը։ Մէկ տարի ետք, անոր Virgin Atlantic Flyer օդապարիկը կտրեց Ատլանտեան ովկիանոսը[17]։

1991-ի Յունուարին, Պրենսըն Ճափոնէն մինչեւ Արքտիկական Քանատա ինկած 6,700 մղոն (10,800 քմ) տարածութիւնը կտրեց 2,600,000 խորանարդ ոտնաչափ (74,000 մ³) ծաւալով օդապարիկով մը։ Այս քայլով ան կոտրեց նախորդ մրցանիշը՝ ժամական 145 մղոն (233 քմ/ժ) արագութեամբ[18]։

1995-էն 1998 թուականներուն, Պրենսըն, Փեր Լինտսթրանտ, Վլատիմիր Ճանիպեկով, Լարի Նիւմըն եւ Սթիւ Ֆոսեթ փորձեցին օդապարիկով պտտիլ աշխարհի շուրջ։ 1998-ի վերջաւորութեան անոնք մրցանիշային թռիչք մը կատարեցին Մարոքէն դէպի Հաուայի, սակայն չկրցան ամբողջացնել երկրագունտի շուրջ ամբողջական թռիչքը, որովհետեւ 1999-ի Մարտին Պերթրան Փիքար եւ Պրայըն Ճոնս Breitling Orbiter 3 օդապարիկով առաջինը հասան այդ նպատակին։

2004-ի Մարտին, Պրենսըն նոր մրցանիշ մը սահմանեց՝ Gibbs Aquada երկկենցաղ (ամֆիպիք) մեքենայով Տուվրէն Քալէ հասնելով 1 ժամ, 40 վայրկեան եւ 6 երկվայրկեանի մէջ, ինչ որ Լամանշի նեղուցը երկկենցաղ մեքենայով կտրելու ամէնարագ ցուցանիշն էր։ Նախորդ մրցանիշը, որ վեց ժամ էր, սահմանուած էր երկու ֆրանսացիներու կողմէ։ Աւտոմեքենաներու Top Gear հեռուստահաղորդման վարողները՝ Ճերեմի Քլարքսըն, Ճէյմս Մէյ եւ Ռիչըրտ Հեմընտ, 2007-ին փորձեցին կոտրել այս մրցանիշը իրենց իսկ պատրաստած երկկենցաղ մեքենայով. թէեւ անոնք յաջողութեամբ կտրեցին նեղուցը, բայց չկրցան գերազանցել Պրենսընի մրցանիշը[19]։

2008-ի Սեպտեմբերին, Պրենսըն եւ իր զաւակները անյաջող փորձ մը կատարեցին՝ 99 ոտնաչափ (30 մեթր) երկարութեամբ Virgin Money առագաստանաւով Ատլանտեան ովկիանոսը արեւելեան ուղղութեամբ ամէնէն արագը կտրելու համար։ Այս նաւը, որ նաեւ ճանչցուած է Speedboat անունով, կը պատկանի Նիւ Եորքի Եախթ ակումբի անդամ Ալեքս Ճեքսընին, որ այս ուղեւորութեան ընթացքին նաւապետի օգնականն էր՝ Պրենսընի եւ Մայք Սանտըրսընի հետ միասին։ Ճամբորդութեան երկրորդ օրը, երբ քամիի ուժգնութիւնը հասաւ 7-էն 9 պոֆորթի (ուժգին փոթորիկ) եւ ալիքներու բարձրութիւնը՝ 40 ոտնաչափի (12 մեթր), «հսկայական ալիք մը» պատռեց առագաստը (spinnaker), նաւէն դուրս նետեց տասը հոգինոց փրկարարական նաւակը եւ ծանրօրէն վնասեց գլխաւոր առագաստը։ Առագաստանաւը ի վերջոյ շարունակեց իր ճամբան դէպի Սենթ Ճորճ, Պերմուտա[20]։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 GeneaStar
  4. 1 2 aveleyman.com
  5. ↑ Start-Up Airlines in a Struggle to Survive // The New York Times / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2010. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X
  6. ↑ Ritchie K. What Religion Is Richard Branson? — 2020.
  7. ↑ Sir Richard Branson 'heartbroken' as wife Joan Templeman dies aged 80 — 2025.
  8. 1 2 3 4 5 Lundy D. R. The Peerage
  9. ↑ (անգլերեն) Richard Branson, 2026-06-21, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Branson&oldid=1360433474, վերցված է 2026-07-02
  10. ↑ "Richard Branson". Forbes. Archived from the original on 20 April 2020. Retrieved 3 July 2021.
  11. ↑ (անգլերեն) Richard Branson, 2026-06-21, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Branson&oldid=1360433474, վերցված է 2026-07-02
  12. ↑ "Forthcoming Marriages", The Times, 22 June 1949, p. 7.
  13. ↑ "Billionaire Richard Branson Reveals India Connection In Insta Post". NDTV.com. 12 December 2019. Retrieved 24 September 2020.
  14. ↑ Richard Branson. "At school I was dyslexic and a dunce.", The Times, London, 11 September 1998, p. 19
  15. ↑ "Famous faces who took rent-free route". The Guardian. 21 July 1999. Archived from the original on 6 September 2018. Retrieved 6 September 2018.
  16. ↑ (անգլերեն) Richard Branson, 2026-06-21, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Branson&oldid=1360433474, վերցված է 2026-07-02
  17. ↑ "Hot-Air Balloonists Crossing Atlantic Break Record". Los Angeles Times. 3 July 1987. Archived from the original on 10 September 2014. Retrieved 10 September 2014.
  18. ↑ Roberts, Rich (23 January 1991). "Floating into a Nightmare : Two Barely Survive 6,700-Mile Flight Across Pacific in 220-Foot Balloon". Los Angeles Times. Archived from the original on 7 October 2019.
  19. ↑ "Virgin Money Is Attempting to Break Transatlantic Passage Record". nyyc.org. 23 October 2008. Archived from the original on 23 December 2008. Retrieved 23 October 2008.
  20. ↑ "Virgin Money Is Attempting to Break Transatlantic Passage Record". nyyc.org. 23 October 2008. Archived from the original on 23 December 2008. Retrieved 23 October 2008.
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Ռիչըրտ_Պրենսըն&oldid=252506» էջէն