Ջրհոր
Ջրհորը երկիրի վրայ փորուած կառոյց մըն է, որուն նպատակը գլխաւոր նպատակը աղբիւրներու հասնիլն է։ Ջուրը կը հանուի անօթներով (օրինակ՝ դոյլերով) կամ խողովակներով, որոնք կը բարձրացուին ձեռքով կամ գործիքներով։
Պատմութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ջրհորներուն կառուցումը կը վերագրուի առնուազն ութ հազար տարուան[1]։
Աւանդաբար, ջրհորները կը փորէին ձեռքով, ինչպէս այսօր ալ կը տեսնուի զարգացող երկիրներու գիւղական շրջաններէն։ Այս ջրհորները աժան են: Փորուածքը կրնայ աստիճանաբար պատուիլ աղիւսով կամ քարերով։
Աւելի նոր ձեւ մըն է «caissoning», որուն ընթացքին կը գործածուին նախապատրաստուած «պեթոն»է օղակներ՝ իջնող ջրհորին մէջ։
Փխրուն հողաշերտերուն մէջ կարելի է ստեղծել մխրճուած ջրհորներ․ կոշտ ծայրով սարք մը եւ խողովակ մը կը մխրճուին հողին մէջ, ապա կը տեղադրուի արտամղիչ մեքենան[2]։
Աւելի խոր ջրհորներ կը ստեղծուին ձեռքով փորիչներով կամ յատուկ սարքերով։ Այս փորուածքները սովորաբար կ'ըլլան պողպատէ կամ ձեւակերտ խողովակներէ։ Մեքենայական փոսերը կրնան հասնիլ շատ աւելի խորունկ տեղեր, քան ձեռագործները։
Առողջապահական հարցեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Մակերեսային ջրհորները դիւրին կ'աղտոտին։ Անհրաժեշտ է կանխել մանրէներու եւ քիմիական նիւթերու ներթափանցումը։
- Ջրհորի ջուրը սովորաբար աւելի հանքային է, քան մակերեսային ջուրը, ուստի հարկ է մաքրել կամ վերամշակել՝ ըմպելու համար։
- Հողի աղակալում կրնայ յառաջանալ, երբ ջրատարին մակարդակը իջնէ եւ շրջապատի հողը չորնայ։
- Մեթանի (ճահճակազի) արտահոսքը եւս վտանգ մըն է, քանի որ կրնայ ջուրին խառնուիլ։