Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թէրզեան

Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թէրզեան;
Ծնած է	1 Սեպտեմբեր 1855
Ծննդավայր	Քէօթահիա
Մահացած է	15 Դեկտեմբեր 1931 (76 տարեկանին)
Մահուան վայր	Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան
Կրօնք	Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի և Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի
Մասնագիտութիւն	կաթողիկոս և Կաթոլիկ եպիսկոպոս
Վարած պաշտօններ	Թեմի առաջնորդ

Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թէրզեան (1 Սեպտեմբեր 1855(1855-09-01), Քէօթահիա - 15 Դեկտեմբեր 1931(1931-12-15), Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան), Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց տասներրորդ կաթողիկոս պատրիարքը:

Կեանք եւ գործունէութիւն

Քէօթահիացի: Իր պատրիարքութեան յաջորդ տարին իսկ, Հռոմի մէջ 1911-ին Ազգային Սիւնհոդոսը գումարած է, որուն ընթացքին յստակեցուած է Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցիէն ներս հաւատալիքները, իրաւասութիւնները, եկեղեցական խորհուրդները, անոնց մատակարարումը, ծիսական կանոնները, տօնացոյցը, կոչումներու պատրաստութիւնը, ժողովրդապետութեանց կազմակերպութիւնը, եկեղեցական ատեանի օրէնքները, թեմերու բարւոք մատակարարումը:

75 տարեկան դառնալէ ետք, պատրիարքը թոշակի անցած է եւ մինչեւ իր մահը եղած է Կիլիկիոյ պատրիարքը։

1911-1928 թուականներուն զբաղեցուցած է նաեւ Կոստանդնուպոլսոյ արքեպիսկոպոսի պաշտօնը^[2]։

Մեծ Եղեռն

Սինոդական Հայրերը՝ իրենց թեմերը դառնալէն քանի մը տարի ետք զոհը գացած են 1915-ի Եղեռնի, տեղահանութեան, ջարդերուն: 19 թեմեր, 156 եկեղեցիներ, 110 առաքելութիւններ, 148 դպրոցներ, 32 վանքեր, 6 դպրեվանքեր, 300 քահանաներ, 270 կրօնաւոր-կրօնաւորուհիներ ու հազարաւոր հաւատացեալներ, Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքութեան 200 տարիներու վաստակը, հայ ժողովուրդին հետ քանդուեցան, տեղահան եղան, նահատակուեցան:

Եղեռնէն ետք տասանորդուած Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին վարակազմակերպելու եւ անթեմ մնացած Եպիսկոպոսներուն վիճակ մը որոշելու նպատակով, 1928-ին, Հռոմի Եպիսկոպոսաց Բանակցական Ժողով մը գումարուած է, որուն ընթացքին, ի մէջ այլոց, որոշում առնուած է Պէյրութը հռչակել Պատրիարքական Թեմ (ամբողջ Լիբանանը ընբռնող) եւ Զմմառ վերադարձնել պատրիարքական Աթոռը^[3], որ նոյն տեղէն մեկնած էր շուրջ 60 տարիներ առաջ^[4]:

Ծանօթագրութիւններ

↑ Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>
↑ «Patriarchate of Cilicia, Lebanon 🇱🇧 (Armenian Rite)»։ GCatholic։ արտագրուած է՝ 2025-07-14
↑ Von Bzommar war 1866, unter Patriarch Andon Bedros IX. Hassunian, der Patriarchensitz nach Konstantinopel verlegt worden.
↑ «Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թերզեան (1910-1931)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q8513_citetype_Q28750955"_data-entity-id="Q3892772">[[:en:Catholic-Hierarchy.org|Catholic-Hierarchy.org]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Ամերիկայի_Միացեալ_Նահանգներ|USA]]:_1990.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772"></a></div>-1] Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>

[2] «Patriarchate of Cilicia, Lebanon 🇱🇧 (Armenian Rite)»։ GCatholic։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[3] Von Bzommar war 1866, unter Patriarch Andon Bedros IX. Hassunian, der Patriarchensitz nach Konstantinopel verlegt worden.

[4] «Պօղոս Պետրոս ԺԳ. Թերզեան (1910-1931)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[1]

[2]

[3]

[4]