Jump to content

Պուտափեշթ

Քաղաք
Պուտափեշթ
հունգարերէն՝ Budapest
Դրօշակ Զինանշան

Երկիր  Հունգարիա[1]
Ներքին բաժանում Պուտափեշթ, Budapest District II?, Բուդապեշտի III շրջան?, Budapest District IV?, Բուդապեշտի V շրջան?, Բուդապեշտի IV շրջան?, Բուդապեշտի VII շրջան?, Budapest District VIII?, Budapest District IX?, Budapest District X?, Ույբուդա?, Budapest District XII?, Budapest District XIII?, Զուգլո?, Budapest District XV?, Բուդապեշտի XVI թաղամաս?, Budapest District XVII?, Budapest District XVIII?, 19th district of Budapest?, Budapest District XX?, Csepel?, Budapest District XXII? և Budapest District XXIII?
Քաղաքապետ Gergely Karácsony?[2][3][4]
Հիմնադրուած է՝ 17 Նոյեմբեր 1873
Տարածութիւն 525,14 քմ²
ԲԾՄ 117 մեթր
Պաշտօնական լեզու Հունգարերէն
Բնակչութիւն 1 685 209 մարդ (1 Յունուար 2025)[5]
Կը գտնուի ափին Տանուպ
Ժամային գօտի UTC+1 և UTC+2
Հեռախօսային ցուցանիշ 1
Փոստային ցուցանիշ 1011–1239[6]
Անուանուած է Պուտա և Պեշտ?
Պաշտօնական կայքէջ budapest.hu(հունգ.)

Պուտափեշթ, Հունգարիոյ մայրաքաղաքն է։ Ունի 1,7 միլիոն բնակիչ, իսկ քաղաքամերձ բնակավայրերուն հետ միասին՝ 2,5 միլիոն բնակիչ։ Պուտափեշթ Հունգարիոյ քաղաքական, առեւտրային, երթեւեկային եւ մշակութային կեդրոնն է։ Դանուբ գետը քաղաքը կը բաժնէ երկու հիմնական մասի. Պուտա (արեւմտեան մաս) եւ Փեշթ (արեւելեան մաս)։ Պուտան լեռնային եւ անտառաշատ է, իսկ Փեշթը կը կազմէ Հունգարիոյ Մեծ Հարթավայր։ Պուտափեշթ Եւրոպական Միութեան իններորդ բազմամարդ քաղաքն է։

Պուտայի տարածքին ապրած են Ք.Ա. Ե. դարէն՝ կելտերը։ Հռոմէացիները նուաճած են կելտերու բնակավայրերը եւ ստեղծած Աքուինքըմ (լատիներէն՝ Aquincum) քաղաքը, որ Հռոմէական կայսրութեան կարեւորագոյն քաղաքներէն մէկն է (Ա.- Ե. դարերուն)։ Հունգարները Թ. դարէն հաստատուած են այդ տարածքին։ Պուտայի ամրոցը հիմնուած է Պելա Դ․ թագաւորին կողմէն, իսկ Մաթիաս թագաւորին օրերուն դարձած է միջազգային վերածնունդի կեդրոն։ ԺԶ.- ԺԷ. դարերուն կը գտնուէր թուրքերուն լուծին տակ, ԺԸ.-ԺԹ. դարերուն նորէն ծաղկում կ'ապրէր։ 1873-ին Պուտա, Փեշթ եւ Օպուտա («Հին Պուտա») քաղաքները միացան, այդ ժամանակէն ի վեր ամբողջ բնակավայրը կոչուած է Պուտափեշթ։

ՏարիԲնակչութիւն
1873 296 867 մարդ
1880 370 767 մարդ
1890 506 384 մարդ
1900 733 358 մարդ
ՏարիԲնակչութիւն
1910 880 371 մարդ
2011 1 733 685 մարդ [7]
2012 1 740 041 մարդ [8]
2013 1 735 711 մարդ [9]
ՏարիԲնակչութիւն
2014 1 744 665 մարդ [10]
2015 1 757 618 մարդ [11]
2022 1 706 851 մարդ [12]
2022 1 685 342 մարդ [13]
ՏարիԲնակչութիւն
2023 1 671 004 մարդ [14]
2024 1 686 222 մարդ [15]
2025 1 685 209 մարդ [5]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. archINFORM — 1994.
  2. Hongrie : l'écologiste Gergely Karacsony remporte Budapest, défaite pour Viktor OrbanLCI, 2019.
  3. M.-L. W. Hongrie : le parti d'Orban battu aux municipales à BudapestLe Parisien, 2019.
  4. Blow for Hungary PM Orbán as opposition wins Budapest mayoral raceThe Guardian, 2019.
  5. 1 2 (unspecified title) — 2025.
  6. http://www.budabox.hu/irsz.xls — 2001.
  7. A Magyar Köztársaság helységnévkönyveKSH, 2011.
  8. Magyarország közigazgatási helynévkönyveKSH, 2012.
  9. Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2013KSH, 2013.
  10. Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2014KSH, 2014.
  11. Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January, 2015KSH, 2015.
  12. Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of HungaryKSH.
  13. https://nepszamlalas2022.ksh.hu/adatbazis/#/table/WBS003/N4IgFgpghgJiBcBtEAVAogGQPoGUBaWAggCKEogC6ANCAM4CWMECy6ASgKrYDiaA8gFZKNWhADGAF3oB7AHYtUASQCyaLAAU0bRX2LCQAM3oAbCRABOtBKADW9WXHghlUAA4gaEWRPP0IVpFYtLixeQQ9be0cQHAgJDxAANyhjAFd_BQAJDgBGHIAGSgBfalYVNU1tXQiQOwcEGLiE5LSMpBAAJnyOjuLS1ExcAhIyGrro2PiaFvSA5AA5NFVcNAANPooioqA===
  14. Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of HungaryKSH, 2023.
  15. Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of HungaryKSH, 2024.

Արտաքին յումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]