Պորտ

Պորտ (լատին․ umbilicus), Սպի մը, որ կը գտնուի առաջնային որովայնին պատին։

Անիկա կը կազմուի նորածինին պորտալարին հատման եւ հեռացման հետեւանքով։

Պորտ կ'ունենան բոլոր կաթնասունները։ Մեծ մասին մօտ անիկա կը նմանի փոքր գիծի մը, որուն վրայ մազային ծածկոյթ չկայ։

Մարդկային պորտի ձեւեր

Մարդոց պարագային պորտերը տարբեր ձեւ եւ կառոյց ունին․

• ոմանց պարագային անիկա խորացած է մաշկին մէջ («ներքին» պորտ),
• ուրիշներուն պարագային՝ դուրս ցցուած՝ ուռուցիկ («արտաքին» պորտ)։

Բացի ատկէ, պորտերը կը տարբերին ձեւով, չափերով, խորութեամբ եւ կողմնային հարթութեամբ։ Այս տարբերութիւնները պայմանաւորուած են այն հանգամանքով, որ պորտը բնութեան կողմէ ձեւաւորուած սպի մըն է եւ ժառանգական չէ։ Հետեւաբար՝ պորտը երբեմն կը ծառայէ իբրեւ արտաքին զանազանիչ նշան, ներառեալ միաձուանի երկուորեակներու միջեւ։

Բժշկութեան մէջ

Պորտը առնչուած է տարբեր բժշկական վիճակներու հետ․

• պորտային ճողուածք (umbilical hernia),
• պորտային վարակներ նորածիններու մօտ (omphalitis),
• վիրաբուժական մուտք՝ «լափարոսքոփի»ի ժամանակ։

Մշակոյթներու մէջ

Պորտը մարդկային մշակոյթներուն մէջ ունեցած է նաեւ գեղագիտական եւ խորհրդանշական արժէք։ Շատ հասարակութիւններու մէջ անիկա կը համարէր գեղեցկութեան եւ բերրիութեան նշան։ Ժամանակակից մշակոյթին մէջ տարածուած է պորտի զարդարանքն ու «փիրսինկը»։

Գրականութիւն

• «Belly Button Biodiversity Project»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 30 July 2016-ին։ արտագրուած է՝ 15 April 2020 
• Craig Stefan B., Faller Mary S., Puckett Charles L. (2000)։ «In Search of the Ideal Female Umbilicus»։ Plastic and Reconstructive Surgery 105 (1): 389–92։ PMID 10627008։ doi:10.1097/00006534-200001000-00062 
• Gabriele Raimondo, Conte Marco, Egidi Federico, Borghese Mario (2005)։ «Umbilical metastases: current viewpoint»։ World Journal of Surgical Oncology 3 (1): 13։ PMC 552325։ PMID 15723695։ doi:10.1186/1477-7819-3-13