Պիպլոս-Ճըպէյլ

Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Պիպլոս-Ճըպէյլ
جبيل
Byblos Libanon 2003.JPG
Երկիր Flag of Lebanon.svg Լիբանան
Նահանգ Լեռնային Լիբանանի նահանգ
Մայրաքաղաքն է Պիպլոս-Ճըպէյլ‎
Մակերես 5 կմ²
ԲԾՄ 10 մետր
Ժամային գօտի UTC+2 եւ UTC+03:00
Պաշտօնական կայք jbail-byblos.com

Պիպլոս կամ Ճըպէյլ (յունարէն՝ βύβλος, Բիբլոս), քաղաք՝ Լիբանանի մայրաքաղաք՝ Պէյրութէն 35 քմ. դէպի հիւսիւս: Քաղաքը հիմնադրուած է փիւնիկեցիներու օրով։Ներկայիս Պիպլոս մուտք գործած էհամաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պիպլոս կամ Ճըպէյլը կը համարուի աշխարհի հնագոյն բնակուած քաղաքներէն մէկը։ Պիպլոսի մասին առաջին տեղեկութիւնները արձանագրուած են Ք.ա. 4-րդ հազարամեակին։ Այս շրջանին թուագրուած է Պիպլոսի ամենայայտնի ճարտարապետական շինութիւններէն մէկը՝ Պաալի տաճարը։

Ճըպէյլի նաւահանգիստը

Ք.ա. երրորդ հազարամեակէն սկսեալ, Պիպլոս սերտ կապեր կը հաստատէ Եգիպտոսի հետ, որ Պիպլոսէն կը ներմուծէր բնափայտ, յատկապէս՝ մայրի, գինի եւ ձիթապուտղի իւղ: Եգիպտոսէն մեծ քանակութեամբ պապիրուս կը բերուէր Պիպլոս, ուրկէ կը վաճառուէին յոյներուն։ Յունարէն Պիպլոս՝ պապիրուս, գիրք, եւ պիպլիա՝ գիրքեր, բառերու ծագումը եկած է Պիպլոսի անունէն։ Աքքատացիները քաղաքը կ'անուանէին Կուպլ, Աստուածաշունչին մէջ անիկա յիշատակուած է Կեպալ անունով։ Եգիպտոս մեծ ազդեցութիւն ունեցած է Պիպլոսի վրայ, փաստօրէն՝ Պիպլոսի տիրակալները եգիպտերէնը կը գործածէին որպէս պաշտօնական լեզու:

Ճըպէյլի հին շուկան

Պիպլոս-Ճըպէյլի «Թռչնոց Բոյնը»[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ք.ա. երրորդ հազարամեակի վերջաւորութեան Պիպլոս կ'ապրի իր անկման շրջան։ Հրդեհի հետեւանքով կը կործանի Պիպլոսի տիրուհիի յայտնի տաճարը: «Թռչնոց Բոյն»ը (Birds-Nest)հիմնուած է շուրջ 80 տարիներ առաջ Միջերկրականի ափին, Պիպլոս պատմական քաղաքի աւերակներուն մօտ, որ այսօր ծանօթ է Ճըպէյլ անունով: Համաշխարհային Ա. պատերազմի ընթացքին, թուրքերու կողմէ գործադրուած Հայոց Ցեղասպանութեան իբր արդինք, Հայ ժողովուրդի զաւակներէն աւելի քան մէկուկէս միլիոն անմեղ զոհեր գացին: Երկուք ու կէս միլիոն հայորդիներ իրենց հայրենիքէն արտաքսուեցան եւ բռնութեամբ առաջնորդուեցան դէպի Սուրիոյ եւ Իրաքի անապատները: Հայոց Ցեղասպանութենէն ճողոպրած հայորդիներուն մէջ կային հազարաւոր որբեր: 1907-ին, 25-ամեայ դանիացի Օրդ. Մարիա Ճէյքըպսըն, հայկական հիւանդանոցին մէջ ծառայելու նպատակով, հաստատուեցաւ Խարբերդ, Կիլիկիա: Երբ հայկական շրջաններուն մէջ հաստատուած միսիոնարներ հեռացան հայկական քաղաքներէն եւ գիւղերէն, Օրդ. Ճէյքըպսըն պատսպարեց հայ որբերը, անոնց առօրեայ սնունդ մատակարարելով եւ բժշկական խնամք ապահովելով:Մարիա Ճէյքըպսըն, Դանիական Կիներու Միսիոնարական Գործիչներու (Danish KMA) մարդասիրական ընկերակցութեան օժանդակութեամբ, գնեց Ճըպէյլի Հայկական Որբանոցը: Ան իր ողջ կեանքը նուիրեց հայ որբերու խնամատարութեան, մինչեւ իր մահը 1960 թուական: Դանիական Կիներու Միսիոնարական Գործիչներու Ընկերակցութիւնը, Ճէյքըպսընի մահէն 10 տարիներ ետք շարունակեց «Թռչնոց Բոյն»ի իր առաքելութիւնը եւ 1970 թուականին հաստատութիւնը փոխանցեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան [1]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]