Պէաթրիս Ֆաւր

Պէաթրիս Ֆաւր
Ծնած է	24 Ապրիլ 1928(1928-04-24)
Ծննդավայր	Բազել-Լանդ, Զուիցերիա
Մահացած է	8 Նոյեմբեր 2022(2022-11-08) (94 տարեկանին)
Մահուան վայր	Ժընեւ, Զուիցերիա

Պէաթրիս Ֆաւր (24 Ապրիլ 1928(1928-04-24), Բազել-Լանդ, Զուիցերիա - 8 Նոյեմբեր 2022(2022-11-08), Ժընեւ, Զուիցերիա), օտարալեզու հայ գրագիտուհի։

Կենսագրական գիծեր

Ծնած է Պազել քանթոնի Հէօլշթայն գիւղը։ Հօր անունը` Շապուհ (Շառլ) Փիլոսեան, մասնագիտութեամբ բժիշկ։ Իսկ մօր անունը՝ Քլարա Էլիզապէթ, ծնեալ Կերսթեր, որ եղած է զուիցերիացի մը՝ Պազել քանթոնի շրջանէն։

Պէաթրիս ընտանիքին հետ տեղափոխուած եւ մնայուն բնա­կութիւն հաստատած է Ժընեւ՝ 1932 թուականին (չորս տարե­կան հասակին)։

Ուսում

Ան Ժընեւի մէջ յաճախած է աղջկանց դպրոց մը, զոր աւարտելէ ետք ընդունուած է Ժընեւի պետական համալսարանի գրականութեան բաժանմունքը 22 Հոկտեմբեր 1947 թուականի ձմեռնային կիսամեակին ու զայն աւարտած է 1950-1951 թուականի ձմեռ­նային կիսամեակին՝ ստանալով գրականութեան համալսարանական աստիճան։

Նոյն համա­լսարանին մէջ ան շարու­նակած է մասնագիտանալ իր ընտրած ճիւղին մէջ՝ ընդունուելով 1953 թուականի ամառ­նային կիսամեակի դասընթացքներուն, որոնք աւարտելէ ետք վկայուուած է անգլերէն լե­զու եւ գրականութիւն դասաւանդելու վկայականով։

Պէաթրիս Փիլոսեան 1954 թուականի 27 Ապրիլին ստացած է Ժընեւի քաղաքացիութիւն (նախկին Պազել քանթոնի Հէօլշթայն բնակավայրի քաղաքացի): Հպատակագրման դիմումը ներկայաց­ուած է 29 Յուլիս 1953 թուականին։

Ամուսնութիւն

14 Ապրիլ 1960 թուականին Պէաթրիս Փիլոսեան ամուսնացած է Քլոտ Անտրէ Ֆաւրի հետ (ծագումով Նէօշաթել քաղաքէն, մասնագիտու­թեամբ քիմիական ճարտարագէտ):

Պէաթրիս այդ ժամանակ ուսուցչուհի էր տնային տնտեսագիտութեան դպրոցին մէջ եւ կ’ապրէր ժընեւ՝ 9 boulevard des Philosophes փո­ղոցը: Զոյգը սկիզբը կը բնակի Hoffmann փողոցի թիւ 5 շէնքին մէջ, նախքան 1970-ա­կաններուն 46 chemin des Coudriers տեղափոխուիլը. հասցէ մը, որ կը պահեն առ­նուազն մինչեւ 1999 թուականը: Ի դէպ, աւելորդ պիտի չըլլար այստեղ նաեւ յիշել, որ ամոլը կը բախտաւորուի մանչ զաւակով մը։ Ահաւասիկ այսպէս պարզ կը դառնայ, թէ ինչպէ՞ս բացառապէս Ֆաւր մականունը Պէաթրիս դարձուցած է հեղինակային ինք­նու­թիւն՝ նշելով զայն իր հրապարակած գիրքերուն վրայ՝ զանց առնելով իր նախա­ամուս­նական Փիլոսեան հայկական ազգանունը։

Աշխատութիւններ

Ֆաւր գրական իր առաջին փորձերուն ձեռնարկած է 17 տարեկանին, սա­կայն իր առաջին գիրքը՝ « L’avortement » («Վիժեցումը») խորագրով, լոյս կը տեսնէ Ժը­նեւի մէջ «Poésie vivante» հրատարակչատունէն 1980 թուականին, 190 էջ, 21,5 x 14,5 սմ., ֆրանսերէն։

Տակաւին տարին չբոլորած՝ նոյն հրատա­րակչատունէն ունեցած է երկրորդ տպագրութիւն մը։

Երկու տարի ետք «de l’Aire» հրատարակչութենէն Լոզանի մէջ լոյս կը տեսնէ Պէաթրիս Ֆաւրի երկրորդ գիրքը՝ «Les joyaux de Maïrik» (Մայ­րիկին գոհարները) խորագրով, 123 էջ, 21,5 x 14,5 սմ., ֆրանսերէն։ Հեղինակը հատորը ձօնած է իր հօր՝ արձանա­գրելով հետեւեալ տողը. « À mon père, ces fleurs du souvenir qu’il a semées en moi » (Հօրս՝ յիշողութեան այս ծաղիկ­ները, որոնք ան ցանեց իմ մէջ)։ Հատորը վերարտադրութիւն է իր հօրենական ընտանիքի պատմու­թեան, իսկ կողքին վրայի լուսանկարը հաւանաբար յիշատակի լուսանկար մըն է Փիլոսեան ընտանիքին՝ մեծ մայ­րը կեդրոնական դիրքով եւ իր շուրջը իր չորս մանչ զաւակները, որոնցմէ մին պէտք է ենթադրել, որ հեղինակին հայրն է։ Բնականաբար սոյնը առնուած ըլլալու է Թաւրիզի մէջ, գուցէ զաւակներէն երեքին երկրէն հեռանա­լու նախօրեակին։

1984 թուականին նոյն «de l’Aire» հրատարակչատունը Լոզանի մէջ կը տպագրէ Պէաթ­րիս Ֆաւրի երրորդ հատորը՝ « Le Soleil se lève à Venise » (Արեւը կը ծագի Վենետիկի մէջ) խորագրով։ Հեղինակը սոյն գիրքը նախորդին նման կը ձօնէ իր հօր՝ « À mon père » (հօրս)։ Բնականաբար այս ձօնը ինքնին հասկնալի է, քանի որ վէպին գլխաւոր հերոս­ներէն մին կրկին իր հայրն է, որ իր կենսագրութենէն բաժին մը հաղորդած է իրեն, այս­պէս հայթայթելով առկայ վէպին գրական ատաղձը։ Հեղինակին հօրեղբայրները՝ Վահ­րամ եւ Զարեհ (մահացած ժընեւի մէջ 12 Հոկտ. 1969 թուականին), իրենց աւագ եղբօր՝ Շապուհին հետ նոյնպէս կը գտնուին Վենետիկ, մինչդեռ անոնցմէ կրտսերը կը մնայ Թաւրիզ՝ իրենց մօր քով, տակաւին շատ պատանի տարիքին պատճառով։