Պենին
| Պենին | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
.svg) | |||||
| Կը ներառնէ | Alibori Department?, Atakora Department?, Atlantique Department?, Borgou Department?, Collines department?, Donga Department?, Kouffo Department?, Littoral?, Mono Department?, Ouémé Department?, Plateau Department? և Zou Department? | ||||
| Պետական լեզու | Ֆրանսերէն | ||||
| Մայրաքաղաք | Պորտո Նովո? | ||||
| Օրէնսդիր մարմին | National Assembly? | ||||
| Երկրի ղեկավար | Պատրիս Թալոն? | ||||
| Կառավարութեան ղեկավար | Պատրիս Թալոն? | ||||
| Ազգաբնակչութիւն | 14 111 034 մարդ (2023)[1] | ||||
| Օրհներգ | Պենինի Օրհներգ | ||||
| Կարգախօս | Fraternité, Justice, Travail և Fraternity, Justice, Labour | ||||
| Հիմնադրուած է | 1 Օգոստոս 1960 թ. | ||||
| Արժոյթ |
Արևմտյան Աֆրիկայի ԱՖՄ ֆրանկ? | ||||
| Ժամային համակարգ | UTC+1 և Africa/Porto-Novo?[2] | ||||
| Հեռաձայնային համակարգ | +229 | ||||
| Համացանցի յղում | .bj? | ||||
| Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ | 0,525[3] | ||||
| gouv.bj | |||||
Պենին, պետութիւն Արեւմտեան Ափրիկէի մէջ՝ Գուինէական ծոցի ափին։ Տարածքի մեծ մասը մինչեւ 500 մ բարձրութեան սարաւանդ է, հարաւը Մերձծովեան դաշտավայրն է, հիւսիս-արեւմուտքը՝ Ատակորա լեռները։ Կլիման մերձհասարակածային է։ Խոշոր գետերն են Վեմէն եւ Մեկրուն։ Օգտակար հանածոները աղքատ է։
Պատմութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]15–17-րդ դարերուն երկրի տարածք թափանցած են եւրոպական (առաջինը՝ փորթուկալացի) ստրկաւաճառներն ու վաճառականները։ 17-րդ դարուն այստեղ ձեւաւորուած է Տահոմիա պետութիւնը, որ 1890-ական թուականներուն զաւթած են ֆրանսացի գաղութարարները։ Անկախութիւն ձեռք բերած է Օգոստոս 1960-ին՝ Տահոմիա Հանրապետութիւն անունով։ Այժմեան անունը ստացած է 1975-ին։ Բնակչութիւնը կազմուած է 4 հիմնական էթնիկ խումբերէ (աճաներ, սոմպաներ, եորուպաներ, ֆուլպեներ)։
Տնտեսութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Երկրի տնտեսութեան հիմքը գիւղատնտեսութիւնն է։ Արտահանութեան համար կը մշակեն կոկոսեան արմաւենի, բամպակենի, քաքաո, տեղական սպառման համար՝ եգիպտացորեն, սուրճ, յամս, գետնախնձոր, սորգոյ, գետնանուշ եւ այլն։ Վեմէ գետի հովիտին մէջ կը զբաղուին նաեւ բրինձի մշակութեամբ։ Կան արմաւենիի իւղի եւ բամբակազտիչ ձեռնարկութիւններ։ ԿԸ զբաղուին անասնապահութեամբ, ափամերձ գօտիին մէջ՝ ձկնորսութեամբ։
Պենինի մէջ ապրող ժողովուրդները ունին ինքնատիպ մշակոյթ, որուն մէջ զգալի տեղ կը գրաւեն երկրի պատմութիւնը արտացոլող լեգենդները։ Պենինի ժողովուրդները սեփական գիր չունին։ Տարածուած են թատերական ներկայացումները, որոնց հիմքը ինկած են կրօնական ծիսակատարութիւնները եւ կենցաղային պարերը։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Աղբիւրներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Հայկական հանրագիտարան Archived 2025-01-22 at the Wayback Machine.