Պելիզ
| Պելիզ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
 | |||||
| Կը ներառնէ | Belize District?, Cayo District?, Corozal District?, Orange Walk District?, Stann Creek District? և Toledo District? | ||||
| Պետական լեզու | անգլերէն | ||||
| Մայրաքաղաք | Բելմոպան? | ||||
| Օրէնսդիր մարմին | National Assembly? | ||||
| Երկրի ղեկավար | Չարլզ Գ․ | ||||
| Կառավարութեան ղեկավար | Ջոնի Բրիսենյո? | ||||
| Ազգաբնակչութիւն | 411 106 մարդ (2023) | ||||
| Օրհներգ | Բելիզի օրհներգ? | ||||
| Կարգախօս | Under the shade I flourish | ||||
| Հիմնադրուած է | 21 Սեպտեմբեր 1981 թ. | ||||
| Արժոյթ |
Բելիզի դոլար? | ||||
| Ժամային համակարգ | UTC−06:00 և America/Belize?[1] | ||||
| Հեռաձայնային համակարգ | +501 | ||||
| Համացանցի յղում | .bz? | ||||
| Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ | 0,683[2] | ||||
| belize.gov.bz | |||||
Պելիզ, Կեդրոնական Ամերիկայի հիւսիս-արեւելեան ծովեզերքին վրայ գտնուող երկիր մըն է։ Հիւսիսէն սահմանակից է Մէքսիքոյի, արեւելքէն՝ Քարիպեան ծովուն, իսկ արեւմուտքէն եւ հարաւէն՝ Կուաթեմալայի։ Նաեւ ծովային սահման մը կիսէ Հոնտուրասի հետ հարաւ-արեւելքէն։ Թէեւ Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ կը գտնուի, Պելիզը ինքզինք կը համարէ Քարիպեան տարածաշրջանին մաս, եւ անդամ է Քարիպեան Համայնքին (CARICOM)։
Մայա քաղաքակրթութիւնը տարածուեցաւ Պելիզի տարածքին մէջ 1500 ՔԱ եւ 300 Ք.Յ. միջեւ եւ բարգաւաճեցաւ մինչեւ 1200 թուական։[3] Եւրոպական հեռաւոր շփումը սկսաւ 1502-04 թուականներուն, երբ Քրիստոֆոր Քոլումպոսը նաւարկեց Հոնտուրասի ծոցին երկայնքով։[4] Եւրոպական ուսումնասիրութիւնը սկսաւ անգլիացի բնակիչներու կողմէ 1638 թուականին։ Սպանիան եւ Բրիտանիան երկուքն ալ պահանջ ներկայացուցին այս երկրին վրայ, մինչեւ որ Բրիտանիան պարտութեան մատնեց սպանացիները Սուրբ Ճորճ Քեյի ճակատամարտին մէջ (1798)։[5] Այն դարձաւ բրիտանական գաղութ 1840 թուականին, եւ թագային գաղութ 1862-ին։ Պելիզը անկախացաւ Միացեալ Թագաւորութենէն 1981 սեպտեմբերի 21-ին։[6] Այն միակ ցամաքային Կեդրոնական Ամերիկեան երկիրն է որ Համագործակցութեան թագաւորութեան մաս կը կազմէ, Թագաւոր Շառլ III-ը իր թագաւորն ու պետական ղեկավարն է, եւ կը ներկայացուի գերակալով։[7]
Բնակչութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]| Բնակչութեան 1960-2023 թուականների վիճակագրություն | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/northamerica
- ↑ Human Development Report — Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր, 2022.
- ↑ Bolland Nigel (1993)։ «Belize: Historical Setting»։ in Tim Merrill։ Guyana and Belize: Country Studies։ Library of Congress Federal Research Division։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-10-09-ին
- ↑ Byrd Downey Cristopher (22 May 2012)։ Stede Bonnet: Charleston's Gentleman Pirate։ The History Press։ էջ 44։ ISBN 978-1609495404։ արտագրուած է՝ 25 March 2016
- ↑ Woodard Colin։ «A Blackbeard mystery solved»։ Republic of Pirates Blog։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 7 April 2016-ին։ արտագրուած է՝ 25 March 2016
- ↑ «Belize | History, Capital, Language, Map, Flag, & Facts | Britannica»։ www.britannica.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 20 September 2023-ին։ արտագրուած է՝ 25 October 2022
- ↑ «Belize – British Honduras – Central America – Nations Online Project»։ www.nationsonline.org։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 25 October 2022-ին։ արտագրուած է՝ 2022-10-25
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.
- 1 2 3 http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf
- ↑ Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.