Պարսելոնա-Էլ Փրաթ Միջազգային Օդակայան

Պարսելոնա-Էլ Փրատ Միջազգային Օդանաւակայան
Պարսելոնա-Էլ Փրատ Միջազգային Օդանաւակայան ; Aeroport de Barcelona – el Prat
	; Պարսելոնա-էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանի գլխաւոր մուտքը
ԻԱԹԱ՝ none ԻՍԱՕ՝ none
	Կաղապար:Տեղորոշման քարտեզ
Ամփոփում
Օդակայանի տեսակ	միջազգային օդանաւակայան
Սեփականատէր	ENAIRE
Կը ծառայէ	Քաթալոնիա
Տեղագրութիւն	Կաղապար:Դրօշաւորում/Սպանիա, Էլ Փրատ տէ Լիոպրեկատ
քոորտինադներ	41°17′49″N 2°04′42″E / 41.29694°N 2.07833°E
Տեղական ժամանակ	UTC UTC 0
Աշխատանքի ժամերը	շուրջօրեայ
Կայք	Պաշտօնական կայք
Վիճակագրութիւն (2017)
Ճամբորդներու թիւ	▲ 47,284,500
	... etc.

Պարսելոնա-Էլ Փրաթ օդակայան (քաթ.՝ Aeroport de Barcelona – el Prat, սպ.՝ Aeropuerto de Barcelona-El Prat), յայտնի է նաեւ որպէս Էլ Փրատի օդանաւակայան, միջազգային օդանաւակայան^[1]^[2], որ կը գտնուի Քաթալոնիայի ինքնավար համայնքի մայրաքաղաք Պարսելոնայի կեդրոնէն 12 քմ հեռաւորութեան վրայ գտնուող Էլ Փրատ տէ Լեոպրեկատ բնակավայրին մէջ^[3]։

Կը համարուի Սպանիոյ երկրորդ խոշորագոյն օդանաւակայանը՝ Ատոլֆ Սվարէսի անուան Մատրիտ Պարախաս միջազգային օդանաւակայանէն ետք։ Ըստ զբաղուածութեան ցուցանիշի՝ Պարսելոնայի օդանաւակայանը եօթերորդն է ամբողջ Եւրոպայի մէջ` Լոնտոնի, Փարիզի, Ամսթերտամի, Ֆրանքֆուրթի, Ստամպուլի եւ Մատրիտի օդանաւակայաններէն ետք։ 2016-ին Պարսելոնայի օդանաւակայանը կ՛ընդունի գրառումով թիւով 44.1 միլիոն ուղեւոր, որ շուրջ 11.2 տոկոսով կը գերազանցէր նախորդ տարուան՝ 2015-ի ցուցանիշին^[4]: Օդանաւակայանը հիմնականին կը ծառայէ ներքին եւրոպական ուղղութիւններով, ինչպէս նաեւ կը կազմակերպէ թռիչքներ դէպի Հիւսիսային (Միացեալ Նահանգներ, Քանատա) եւ Հարաւային Ամերիկա (Արժանթին, Պրազիլ, Քոլումպիա, Փերու), Մերձաւոր Արեւելք (Իսրայէլ, Լիբանան, Յորդանան, Իրան, ԱՄԷ, Քաթար), Ասիա (Չինաստան, Հարաւային Քորիա, Սինկափուր, Հոնկ Գոնկ, Փաքիստան) եւ Ափրիկէ (Ալժերիա, Եգիպտոս, Մարոք, Թունիս, Կամպիա, Եթովպիա, Սենեկալ):

Ինչպէս Պարախասի օդանաւակայանը, այնպէս ալ Էլ Փրատօն, կը սպասարկէ Սպանիոյ ազգային օդային փոխադրող «Puente Aéreo» ընկերութիւնը^[5]։

Պատմութիւն

Պարսելոնայի առաջին օդանաւակայանը, որ կառուցուածէ Էլ Ռոմոլարի մէջ, հիմնադրուած է 1916-ին։ Սակայն այդ երկար հեռանկար չունէր, քանզի երկու տարի ետք կը կառուցուի նոր օդանաւակայան՝ աւելի զարգացած ենթակառուցուածքներով։ Օդանաւակայանի առաջին սպասարկող ինքնաթիռը եղած է «Groupe Latécoère» ընկերութեան ֆրանսական արտադրութեան Salmson 300 օդանաւը, որ իր առաջին չուերթը կատարած է Թուլուզէն դէպի Քազապլանքա։ 192-էն սկսել կը գործէ ծրագրաւորուած առեւտրական ծառայութիւն^[6]։ 1948-ին կը ստեղծուի Պարսելոնայի օդանաւակայանի թռիչքուղին եւ ճիշդ նոյն տարին ալ իր ծառայութիւնները այստեղ կը գործարկէ առաջին օտարերկրեայ օդաընկերութիւնը՝ «Pan American World Airways»-ը, որ առաջին չուերթով Լիզպոնէն մեկնում է ընկերութեան գլխամաս Նիւ Եորք։

Նոյն տարուան 4 Նոյեմբեր-ին կը սկսի առաջին ներսպանական չուերթներու ձեւաւորումն ու Պարսելոնայի օդանաւակայանի կապակցումը Մատրիտի Պարախաս օդանաւակայանի հետ։ 1963-ին օդանաւակայանէն օգտուող քաղաքացիներու թիւը կը հատէ մէկ միլիոնի շեմը։ 1965-ին կը կառուցուի հսկիչ աշտարակ, իսկ 1968-ին՝ կը բացուի նոր կայան, որ մինչ օրս կը գործէ^[7]։

3 Օգոստոս 197-ին «Pan American World Airways»-ը կը սկսի իրականացնել հերթական ծառայութիւնը Պարսելոնայի, Լիզպոնի եւ Նիւ Եորքի միջեւ՝ Boeing 747-ի գործարկմամբ։ 1976-ին կը կառուցուի նոր կայան՝ յատուկ ներպիրենեան օդային ծառայութիւններու եւ բեռնափոխադրումներու համար, միացուած փոստային եւ օդային բեռնափոխադրման ծառայութիւններ: 1977-ին Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանը կ՛ընդունի 5 միլիոն ուղեւոր։

1992-ին Ամառային օլիմպիական խաղերը կը ժամանեն Պարսելոնա եւ օդանաւակայանը կը ստանձնէ արտասահմանեան բազմահազարաւոր պատուիրակներու, հիւրերու եւ երկրպագուներու ժամանման ողջ ծանրութիւնը։ 1992-ին կը բացուի նոր հսկիչ աշտարակ, որ կը փոխարինուի 2006-ին։ 2009-ին կը բացուի առաջին կայանը, ո մինչ օրս կը համարուի ամենածանրաբեռուած ենթակառուցուածքը։ Այսօր, չուերթներու 70 %-ն կ՛իրականացուի կայան 1-ի միջոցով։ 1999-էն ետք օդային երթեւեկութիւնը կտրուկ անկում կ՛ապրի։ Օդային ինքնաթիռի ոլորտային ճգնաժամը պայմանաւորուած էր Ժիրոնայի եւ Ռեուսի կանոնադրութեան բազմաթիւ չուերթներով, որոնց թռիչքուղու վերջնական կանգառը Էլ Փրատն էր։ 2005-էն ետք Էլ Փրատը կը դառնայ Սպանիոյ թիւ երկու օդանաւակայանը։ Դեկտեմբեր 2016-էն ի վեր Պարսելոնայի օդանաւակայանը կը սկսի իրականացնել չուերթներ նաեւ դէպի Լատինական Ամերիկա եւ Ասիա։

Ծառայութիւններ

Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանին կը սպասարկեն հիմնականին տեղական եւ եւրոպական օդային ընկերութիւնները, որոնք ունին որոշակի գործելու հիմք։ Միջմայրցամաքային կապերը վերջին տարիներուն զգալի քանակութեամբ ուղեւորափոխադրումներ չեն առաջացուցած: Թուաքանակի հետ կապուած աճը սկսած է 21-րդ դարու սկիզբը եւ զգալիօրէն ընդարձակուած վերջին տարիներուն։ Երթալով զգալիօրէն կ՛աճի հանգստեան եւ զբօսաշրջային նպատակներով օդային փոխադրումներու ծաւալները։ Համեմատաբար աւելի ցած գիներով օդային ընկերութիւններ են Ryanair, EasyJet, Norwegian Air միջազգային, EasyJet Switzerland, Wizz Air and Transavia.com-ը։ Սեպտեմբեր 2010-ին օդանաւակայանին մէջ հիմնուած է թռիչքային նոր հիմք^[8]:

Օդանաւակայանը ունի 3 թռիչքուղի, որոնցմէ երկուքը կ՛իրականացուին զուգահեռ կարգով։ Օդանաւակայանը կը հանդիսանայ Քաթալոնիայի ժեներալիտետի եւ Սպանիոյ թագաւորական կառավարութեան միջեւ կառավարման եւ վերահսկողութեան քաղաքականութեան քննարկման առարկայ՝ «Aena»-ի (օդանաւակայանի կառավարիչ) եւ տարբեր օդային ընկերութիւններու մասնակցութեամբ: Հակասութեան մէկ մասը կը վերաբերի օդանաւակայանի ստեղծման բացառութիւններուն եւ Aena-ի ցանցի միւս օդանաւակայաններու նկատմամբ առաւելութիւններուն՝ արտաքին ներդրումներու տեսանկիւնէն։

Կաղապար:Airport destination list

Կարգօ

Կաղապար:Airport destination list

Վիճակագրութիւն

Հիմնական ուղիներ

օդային ուղիներ, 2017
Վարկանիշ	Օչային ուղի	Ուղեւորներու քանակ
1	Սպանիա Vueling	17,174,966
2	Կաղապար:Country data Իրլանտա Ryanair	6,962,954
3	Ուքրանիա EasyJet	3,143,891
4	Նորվեկիա Norwegian	1,586,744
5	Գերմանիա Lufthansa	1,425,433
6	Սպանիա Iberia	1,338,263
7	Սպանիա Air Europa	1,052,286
8	Ուքրանիա British Airways	843,648
9	Ֆրանսա Air France	777,655
10	Հունգարիա Wizz Air	768,044
11	Նիտերլանտներ KLM	574,985
12	Նիտերլանտներ Transavia	572,902
13	Փորթուկալ TAP Portugal	555,243
14	Կաղապար:Country data Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ Emirates	551,008
15	Գերմանիա Eurowings	542,492

Ամենազբաղուած ուղեւորագիծեր

Ամենազբաղուած գիծեր, 2017
Հ․	օդանաւակայան	Ուղեւորներ
1	Մեծ Բրիտանիա Լոնտոնի Գեթվիք օդանաւակայան	1,460,914
2	Նիտերլանտներ Ամստերդամի միջազգային օդանաւակայան	1,363,965
3	Ֆրանսա Փարիզի Շառլ դը Գոլի անուան օդանաւակայան	1,290,861
4	Իտալիա Լեոնարտօ տա Վինչիի անուան միջազգային օդանաւակայան	1,225,979
6	Ֆրանսա Փարիզի Օրլի օդանաւակայան	1,163,701
5	Գերմանիա Ֆրանքֆուրտի օդանաւակայան	937,469
7	Պելկիա Պրիուսելի օդանաւակայան	927,483
8	Գերմանիա Միունխենի օդանաւակայան	837,259
13	Փորթուկալ Լիսաբոնի օդանաւակայան	836,924
10	Իտալիա Մալպենսա օդանաւակայան	758,520
9	Մեծ Բրիտանիա Հիտրոու օդանաւակայան	684,967
11	Զուիցերիա Ցիուրիխի օդանաւակայան	649,719
12	Զուիցերիա Ժնեւի օդանաւակայան	637,998
15	Կաղապար:Country data Իրլանտա Տուպլինի օդանավակայան	572,623
14	Մեծ Բրիտանիա Լիուտոնի օդանաւակայան	507,191

**Ուեւորներու վիճակագրութիւն**
Տարի	Ուղեւորներ	%	Տարի	Ուղեւորներ	%
1963	1,000,000	-	2003	22,752,667	+6.6
1977	5,000,000	-	2004	24,558,138	+7.9
1990	9,205,000	-	2005	27,152,745	+10.6
1991	9,145,000	-0.7	2006	30,008,152	+10.5
1992	10,196,000	+11.5	2007	32,898,249	+9.6
1993	9,999,000	-2.0	2008	30,208,134	-8.2
1994	10,647,285	+6.5	2009	27,311,765	-9.4
1995	11,727,814	+10.1	2010	29,209,595	+6.5
1996	13,434,679	+14.6	2011	34,398,226	+17.8
1997	15,065,724	+12.1	2012	35,144,503	+2.2
1998	16,194,805	+7.3	2013	35,216,828	+0.2
1999	17,421,938	+7.6	2014	37,559,044	+6.7
2000	19,809,567	+13.8	2015	39,711,276	+5.7
2001	20,745,536	+4.7	2016	44,154,693	+11.2
2002	21,348,211	+2.9	2017	47,284,500	+7.1
2018 (Mar)	9,927,159	+9.4

Աղբյուր՝ Aeroport de Barcelona, AENA

**Գործողութիւններու վիճակագրութիւն**
Տարի	գործողութիւններ	%
1999	233,609	-
2000	255,913	+9.5
2001	273,119	+6.3
2002	271,023	-0.8
2003	282,021	+4.1
2004	291,369	+3.3
2005	307,798	+5.6
2006	327,636	+6.4
2007	352,501	+7.6
2008	321,491	-8.8
2009	278,965	-13.3
2010	277,832	-0.4
2011	303,054	+9.1
2012	290,004	-4.3
2013	276,497	-4,7
2014	283,850	+2,7
2015	288,878	+1,8
2016	307,864	+6,6
2017	323,539	+5,1
2018 (Mar)	69,548	+6.6

**Կարհգօ վիճակագրութիւն**
Տարի	Ծաւալ	%
1999	88,217	-
2000	88,269	+2.4
2001	81,882	-7.8
2002	75,905	-7.3
2003	70,118	-7.6
2004	84,985	+21.2
2005	90,446	+6.4
2006	93,404	+3.3
2007	96,770	+3.6
2008	104,329	+7.7
2009	89,813	-13.6
2010	104,279	+16.1
2011	96,572	-7.4
2012	96,522	-0.1
2013	100,288	+3.9
2014	102,692	+2.4
2015	117,219	+14.1
2016	132,754	+13.3
2017	156,105	+14.9
2018 (Mar)	38,181	+10.1

Ծանօթագրութիւններ

↑ «"Orden FOM/1508/2011, de 18 de mayo, por la que se modifica la denominación oficial del Aeropuerto de Barcelona". BOE.»
↑ «Barcelona-El Prat Airport - Official website - Aena.es»։ www.aena-aeropuertos.es։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2014-11-04-ին
↑ «EUROCONTROL basic. Eurocontrol.int. Retrieved on 4 October 2011.»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 17 October 2008-ին
↑ Romero Álvaro (2014-04-17)։ «Why the train in Spain is more popular than the plane»։ El País։ ISSN 1134-6582
↑ ««Air passenger transport in Europe in 2007»։ eurostat.eu»
↑ Aomd88։ «Airline memorabilia: Alas de la República : CLASSA + LAPE (1934)»։ Airline memorabilia
↑ «Barcelona-El Prat Airport - Official website - Aena.es»։ www.aena.es
↑ «IAG operará vuelos ‘low cost’ de largo radio desde El Prat a partir de junio»։ La Vanguardia

[1] «"Orden FOM/1508/2011, de 18 de mayo, por la que se modifica la denominación oficial del Aeropuerto de Barcelona". BOE.»

[2] «Barcelona-El Prat Airport - Official website - Aena.es»։ www.aena-aeropuertos.es։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2014-11-04-ին

[3] «EUROCONTROL basic. Eurocontrol.int. Retrieved on 4 October 2011.»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 17 October 2008-ին

[4] Romero Álvaro (2014-04-17)։ «Why the train in Spain is more popular than the plane»։ El País։ ISSN 1134-6582

[5] ««Air passenger transport in Europe in 2007»։ eurostat.eu»

[6] Aomd88։ «Airline memorabilia: Alas de la República : CLASSA + LAPE (1934)»։ Airline memorabilia

[7] «Barcelona-El Prat Airport - Official website - Aena.es»։ www.aena.es

[8] «IAG operará vuelos ‘low cost’ de largo radio desde El Prat a partir de junio»։ La Vanguardia

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]