Պարսելոնա-Էլ Փրաթ Միջազգային Օդակայան

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search


Կաղապար:Տեղեկաքարտ Օդակայան (արեւմտահայերէն)

Պարսելոնա-Էլ Փրաթ օդակայան (քաթ.՝ Aeroport de Barcelona – el Prat, սպ.՝ Aeropuerto de Barcelona-El Prat), յայտնի է նաեւ որպէս Էլ Փրատի օդանաւակայան, միջազգային օդանաւակայան[1][2], որ կը գտնուի Քաթալոնիայի ինքնավար համայնքի մայրաքաղաք Պարսելոնայի կեդրոնէն 12 քմ հեռաւորութեան վրայ գտնուող Էլ Փրատ տէ Լեոպրեկատ բնակավայրին մէջ[3]։

Կը համարուի Սպանիոյ երկրորդ խոշորագոյն օդանաւակայանը՝ Ատոլֆ Սվարէսի անուան Մատրիտ Պարախաս միջազգային օդանաւակայանէն ետք։ Ըստ զբաղուածութեան ցուցանիշի՝ Պարսելոնայի օդանաւակայանը եօթերորդն է ամբողջ Եւրոպայի մէջ` Լոնտոնի, Փարիզի, Ամսթերտամի, Ֆրանքֆուրթի, Ստամպուլի եւ Մատրիտի օդանաւակայաններէն ետք։ 2016-ին Պարսելոնայի օդանաւակայանը կ՛ընդունի գրառումով թիւով 44.1 միլիոն ուղեւոր, որ շուրջ 11.2 տոկոսով կը գերազանցէր նախորդ տարուան՝ 2015-ի ցուցանիշին[4]: Օդանաւակայանը հիմնականին կը ծառայէ ներքին եւրոպական ուղղութիւններով, ինչպէս նաեւ կը կազմակերպէ թռիչքներ դէպի Հիւսիսային (Միացեալ Նահանգներ, Քանատա) եւ Հարաւային Ամերիկա (Արժանթին, Պրազիլ, Քոլումպիա, Փերու), Մերձաւոր Արեւելք (Իսրայէլ, Լիբանան, Յորդանան, Իրան, ԱՄԷ, Քաթար), Ասիա (Չինաստան, Հարաւային Քորիա, Սինկափուր, Հոնկ Գոնկ, Փաքիստան) եւ Ափրիկէ (Ալժերիա, Եգիպտոս, Մարոք, Թունիս, Կամպիա, Եթովպիա, Սենեկալ):

Ինչպէս Պարախասի օդանաւակայանը, այնպէս ալ Էլ Փրատօն, կը սպասարկէ Սպանիոյ ազգային օդային փոխադրող «Puente Aéreo» ընկերութիւնը[5]։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պարսելոնայի առաջին օդանաւակայանը, որ կառուցուածէ Էլ Ռոմոլարի մէջ, հիմնադրուած է 1916-ին։ Սակայն այդ երկար հեռանկար չունէր, քանզի երկու տարի ետք կը կառուցուի նոր օդանաւակայան՝ աւելի զարգացած ենթակառուցուածքներով։ Օդանաւակայանի առաջին սպասարկող ինքնաթիռը եղած է «Groupe Latécoère» ընկերութեան ֆրանսական արտադրութեան Salmson 300 օդանաւը, որ իր առաջին չուերթը կատարած է Թուլուզէն դէպի Քազապլանքա։ 192-էն սկսել կը գործէ ծրագրաւորուած առեւտրական ծառայութիւն[6]։ 1948-ին կը ստեղծուի Պարսելոնայի օդանաւակայանի թռիչքուղին եւ ճիշդ նոյն տարին ալ իր ծառայութիւնները այստեղ կը գործարկէ առաջին օտարերկրեայ օդաընկերութիւնը՝ «Pan American World Airways»-ը, որ առաջին չուերթով Լիզպոնէն մեկնում է ընկերութեան գլխամաս Նիւ Եորք։

Նոյն տարուան 4 Նոյեմբեր-ին կը սկսի առաջին ներսպանական չուերթներու ձեւաւորումն ու Պարսելոնայի օդանաւակայանի կապակցումը Մատրիտի Պարախաս օդանաւակայանի հետ։ 1963-ին օդանաւակայանէն օգտուող քաղաքացիներու թիւը կը հատէ մէկ միլիոնի շեմը։ 1965-ին կը կառուցուի հսկիչ աշտարակ, իսկ 1968-ին՝ կը բացուի նոր կայան, որ մինչ օրս կը գործէ[7]։

3 Օգոստոս 197-ին «Pan American World Airways»-ը կը սկսի իրականացնել հերթական ծառայութիւնը Պարսելոնայի, Լիզպոնի եւ Նիւ Եորքի միջեւ՝ Boeing 747-ի գործարկմամբ։ 1976-ին կը կառուցուի նոր կայան՝ յատուկ ներպիրենեան օդային ծառայութիւններու եւ բեռնափոխադրումներու համար, միացուած փոստային եւ օդային բեռնափոխադրման ծառայութիւններ: 1977-ին Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանը կ՛ընդունի 5 միլիոն ուղեւոր։

1992-ին Ամառային օլիմպիական խաղերը կը ժամանեն Պարսելոնա եւ օդանաւակայանը կը ստանձնէ արտասահմանեան բազմահազարաւոր պատուիրակներու, հիւրերու եւ երկրպագուներու ժամանման ողջ ծանրութիւնը։ 1992-ին կը բացուի նոր հսկիչ աշտարակ, որ կը փոխարինուի 2006-ին։ 2009-ին կը բացուի առաջին կայանը, ո մինչ օրս կը համարուի ամենածանրաբեռուած ենթակառուցուածքը։ Այսօր, չուերթներու 70 %-ն կ՛իրականացուի կայան 1-ի միջոցով։ 1999-էն ետք օդային երթեւեկութիւնը կտրուկ անկում կ՛ապրի։ Օդային ինքնաթիռի ոլորտային ճգնաժամը պայմանաւորուած էր Ժիրոնայի եւ Ռեուսի կանոնադրութեան բազմաթիւ չուերթներով, որոնց թռիչքուղու վերջնական կանգառը Էլ Փրատն էր։ 2005-էն ետք Էլ Փրատը կը դառնայ Սպանիոյ թիւ երկու օդանաւակայանը։ Դեկտեմբեր 2016-էն ի վեր Պարսելոնայի օդանաւակայանը կը սկսի իրականացնել չուերթներ նաեւ դէպի Լատինական Ամերիկա եւ Ասիա։

Ծառայութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պարսելոնա-Էլ Փրատ միջազգային օդանաւակայանին կը սպասարկեն հիմնականին տեղական եւ եւրոպական օդային ընկերութիւնները, որոնք ունին որոշակի գործելու հիմք։ Միջմայրցամաքային կապերը վերջին տարիներուն զգալի քանակութեամբ ուղեւորափոխադրումներ չեն առաջացուցած: Թուաքանակի հետ կապուած աճը սկսած է 21-րդ դարու սկիզբը եւ զգալիօրէն ընդարձակուած վերջին տարիներուն։ Երթալով զգալիօրէն կ՛աճի հանգստեան եւ զբօսաշրջային նպատակներով օդային փոխադրումներու ծաւալները։ Համեմատաբար աւելի ցած գիներով օդային ընկերութիւններ են Ryanair, EasyJet, Norwegian Air միջազգային, EasyJet Switzerland, Wizz Air and Transavia.com-ը։ Սեպտեմբեր 2010-ին օդանաւակայանին մէջ հիմնուած է թռիչքային նոր հիմք[8]:

Օդանաւակայանը ունի 3 թռիչքուղի, որոնցմէ երկուքը կ՛իրականացուին զուգահեռ կարգով։ Օդանաւակայանը կը հանդիսանայ Քաթալոնիայի ժեներալիտետի եւ Սպանիոյ թագաւորական կառավարութեան միջեւ կառավարման եւ վերահսկողութեան քաղաքականութեան քննարկման առարկայ՝ «Aena»-ի (օդանաւակայանի կառավարիչ) եւ տարբեր օդային ընկերութիւններու մասնակցութեամբ: Հակասութեան մէկ մասը կը վերաբերի օդանաւակայանի ստեղծման բացառութիւններուն եւ Aena-ի ցանցի միւս օդանաւակայաններու նկատմամբ առաւելութիւններուն՝ արտաքին ներդրումներու տեսանկիւնէն։

Կաղապար:Airport destination list

Կարգօ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կաղապար:Airport destination list

Վիճակագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հիմնական ուղիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

օդային ուղիներ, 2017
Վարկանիշ Օչային ուղի Ուղեւորներու քանակ
1 Կաղապար:Դրոշավորում/Սպանիա Vueling 17,174,966
2 Կաղապար:Դրոշավորում/Իրլանտա Ryanair 6,962,954
3 Կաղապար:Դրոշավորում/Ուքրանիա EasyJet 3,143,891
4 Կաղապար:Դրոշավորում/Նորվեկիա Norwegian 1,586,744
5 Գերմանիա Lufthansa 1,425,433
6 Կաղապար:Դրոշավորում/Սպանիա Iberia 1,338,263
7 Կաղապար:Դրոշավորում/Սպանիա Air Europa 1,052,286
8 Կաղապար:Դրոշավորում/Ուքրանիա British Airways 843,648
9 Կաղապար:Դրոշավորում/Ֆրանսա Air France 777,655
10 Կաղապար:Դրոշավորում/Հունգարիա Wizz Air 768,044
11 Նիտերլանտներ KLM 574,985
12 Նիտերլանտներ Transavia 572,902
13 Փորթուկալ TAP Portugal 555,243
14 Կաղապար:Դրոշավորում/Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ Emirates 551,008
15 Գերմանիա Eurowings 542,492

Ամենազբաղուած ուղեւորագիծեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ամենազբաղուած գիծեր, 2017
Հ․ օդանաւակայան Ուղեւորներ
1 Մեծ Բրիտանիա Լոնտոնի Գեթվիք օդանաւակայան 1,460,914
2 Նիտերլանտներ Ամստերդամի միջազգային օդանաւակայան 1,363,965
3 Կաղապար:Դրոշավորում/Ֆրանսա Փարիզի Շառլ դը Գոլի անուան օդանաւակայան 1,290,861
4 Կաղապար:Դրոշավորում/Իտալիա Լեոնարտօ տա Վինչիի անուան միջազգային օդանաւակայան 1,225,979
6 Կաղապար:Դրոշավորում/Ֆրանսա Փարիզի Օրլի օդանաւակայան 1,163,701
5 Գերմանիա Ֆրանքֆուրտի օդանաւակայան 937,469
7 Պելկիա Պրիուսելի օդանաւակայան 927,483
8 Գերմանիա Միունխենի օդանաւակայան 837,259
13 Փորթուկալ Լիսաբոնի օդանաւակայան 836,924
10 Կաղապար:Դրոշավորում/Իտալիա Մալպենսա օդանաւակայան 758,520
9 Մեծ Բրիտանիա Հիտրոու օդանաւակայան 684,967
11 Կաղապար:Դրոշավորում/Զուիցերիա Ցիուրիխի օդանաւակայան 649,719
12 Կաղապար:Դրոշավորում/Զուիցերիա Ժնեւի օդանաւակայան 637,998
15 Կաղապար:Դրոշավորում/Իրլանտա Տուպլինի օդանավակայան 572,623
14 Մեծ Բրիտանիա Լիուտոնի օդանաւակայան 507,191
Ուեւորներու վիճակագրութիւն
Տարի Ուղեւորներ % Տարի Ուղեւորներ %
1963 1,000,000 - 2003 22,752,667 Կաղապար:Color
1977 5,000,000 - 2004 24,558,138 Կաղապար:Color
1990 9,205,000 - 2005 27,152,745 Կաղապար:Color
1991 9,145,000 Կաղապար:Color 2006 30,008,152 Կաղապար:Color
1992 10,196,000 Կաղապար:Color 2007 32,898,249 Կաղապար:Color
1993 9,999,000 Կաղապար:Color 2008 30,208,134 Կաղապար:Color
1994 10,647,285 Կաղապար:Color 2009 27,311,765 Կաղապար:Color
1995 11,727,814 Կաղապար:Color 2010 29,209,595 Կաղապար:Color
1996 13,434,679 Կաղապար:Color 2011 34,398,226 Կաղապար:Color
1997 15,065,724 Կաղապար:Color 2012 35,144,503 Կաղապար:Color
1998 16,194,805 Կաղապար:Color 2013 35,216,828 Կաղապար:Color
1999 17,421,938 Կաղապար:Color 2014 37,559,044 Կաղապար:Color
2000 19,809,567 Կաղապար:Color 2015 39,711,276 Կաղապար:Color
2001 20,745,536 Կաղապար:Color 2016 44,154,693 Կաղապար:Color
2002 21,348,211 Կաղապար:Color 2017 47,284,500 Կաղապար:Color
2018 (Mar) 9,927,159 Կաղապար:Color

Աղբյուր՝ Aeroport de Barcelona, AENA

Գործողութիւններու վիճակագրութիւն
Տարի գործողութիւններ %
1999 233,609 -
2000 255,913 Կաղապար:Color
2001 273,119 Կաղապար:Color
2002 271,023 Կաղապար:Color
2003 282,021 Կաղապար:Color
2004 291,369 Կաղապար:Color
2005 307,798 Կաղապար:Color
2006 327,636 Կաղապար:Color
2007 352,501 Կաղապար:Color
2008 321,491 Կաղապար:Color
2009 278,965 Կաղապար:Color
2010 277,832 Կաղապար:Color
2011 303,054 Կաղապար:Color
2012 290,004 Կաղապար:Color
2013 276,497 Կաղապար:Color
2014 283,850 Կաղապար:Color
2015 288,878 Կաղապար:Color
2016 307,864 Կաղապար:Color
2017 323,539 Կաղապար:Color
2018 (Mar) 69,548 Կաղապար:Color
Կարհգօ վիճակագրութիւն
Տարի Ծաւալ %
1999 88,217 -
2000 88,269 Կաղապար:Color
2001 81,882

Կաղապար:Color

2002 75,905

Կաղապար:Color

2003 70,118

Կաղապար:Color

2004 84,985 Կաղապար:Color
2005 90,446 Կաղապար:Color
2006 93,404 Կաղապար:Color
2007 96,770 Կաղապար:Color
2008 104,329 Կաղապար:Color
2009 89,813 Կաղապար:Color
2010 104,279 Կաղապար:Color
2011 96,572 Կաղապար:Color
2012 96,522 Կաղապար:Color
2013 100,288 Կաղապար:Color
2014 102,692 Կաղապար:Color
2015 117,219 Կաղապար:Color
2016 132,754 Կաղապար:Color
2017 156,105 Կաղապար:Color
2018 (Mar) 38,181 Կաղապար:Color

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]