Ներքնազգեստ

Ներքնազգեստ, հագուստ, որ կը կրուի արտաքին հագուստին տակ եւ սովորաբար անմիջական շփման մէջ կ'ըլլայ մաշկին հետ[1]։
Անիկա կրնայ կազմուած ըլլալ մէկ կամ աւելի շերտերէ։
Ներքնազգեստի հիմնական նպատակներէն մէկն է մաշկին եւ արտաքին հագուստին միջեւ շփումը նուազեցնելը։
Որոշ տեսակներ նաեւ կը ծառայեն մարմինը ձեւաւորելու, անոր որոշ մասերը ծածկելու կամ անհրաժեշտ աջակցութիւն ապահովելու համար[2]։
Ցուրտ եղանակին երբեմն կը գործածուի երկար ներքնազգեստ, որ մարմինը կը տաքցնէ։
Ներքնազգեստի որոշ տեսակներ կրօնական կամ մշակութային նշանակութիւն ունին։
Ներքնազգեստի արտադրութեան համար գործածուող նիւթը կարեւոր դեր ունի անոր յարմարաւէտութեան, օդաթափանցութեան եւ գործնականութեան մէջ։
Բամպակը, բուրդը, մետաքսը եւ զանազան արհեստական մանրաթելեր կը գործածուին տարբեր նպատակներով։ Յարմար նիւթէ պատրաստուած կարգ մը ներքնազգեստներ կրնան գործածուիլ նաեւ իբրեւ գիշերազգեստ կամ լողազգեստ։
Տեսակները
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Ներքնազգեստը ընդհանուր առմամբ կարելի է բաժնել երկու հիմնական խումբի՝ մարմինի վերին մասը ծածկող եւ գօտիէն վար՝ իրանն ու ոտքերը ծածկող տեսակներու։ Կան նաեւ այնպիսի ներքնազգեստներ, որոնք կը ծածկեն մարմինի երկու հատուածները միասին։
Ներքնազգեստի ձեւերը տարբեր են՝ ըստ սեռի, մշակոյթի, հագուստի աւանդութիւններու եւ անձնական նախասիրութիւններու։ Տղամարդոց կողմէ այսօր տարածուած տեսակներու շարքին են «պոքսըր ներքնատաբատները» եւ «պոքսըր կարճ տաբատները»։ Կանանց կողմէ սովորաբար կը գործածուին կրծկալներ եւ կանացի ներքնատաբատներ։
Երկու սեռերու կողմէ ալ կրնան գործածուիլ շապիկներ, անթեւ շապիկներ եւ դասական ներքնատաբատներ։
Պատմական զարգացում
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ներքնազգեստի պատմութիւնը կապուած է հագուստի ընդհանուր զարգացման հետ։ Հին քաղաքակրթութիւններու մէջ մարդիկ մարմինը ծածկելու կամ պաշտպանելու համար կը գործածէին պարզ կտորներ, փաթթուած գործուածքներ եւ մարմինին համապատասխանող հագուստներ։ Ժամանակի ընթացքին, անոնք կը դառնան աւելի մասնագիտացած եւ կը սկսին ունենալ նաեւ առողջապահական գործնական դեր։

Միջնադարեան եւ վաղ նոր ժամանակաշրջանի Եւրոպայի մէջ ներքնազգեստի որոշ տեսակներ աստիճանաբար աւելի տարածում կը գտնեն։ Տղամարդոց պարագային, կը գործածուէին ներքին շապիկներ եւ ոտքերը ծածկող հագուստներ, իսկ կանանց հագուստին տակ կը կրուէին տարբեր ներքին շերտեր։
Վաճառականութեան զարգացումը հետագային կը նպաստէ ներքնազգեստի զանգուածային արտադրութեան եւ անոր աւելի լայն հասանելիութեան։

ԺԹ. եւ Ի. դարերուն նոր գործուածքներու, կարի մեքենաներու եւ արտադրական նոր եղանակներու տարածումը մեծապէս կը փոխէ ներքնազգեստի ձեւը։ Բամբակէ եւ այլ թեթեւ նիւթերէ պատրաստուած արտադրանքը կը դառնայ աւելի մատչելի, իսկ ներքնազգեստի ձեւաւորումը կը սկսի աւելի սերտօրէն համապատասխանել մարմինի կառուցուածքին։
Նիւթեր եւ արտադրութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Ներքնազգեստի ընտրութեան մէջ բամբակը լայնօրէն կը գործածուի իր բնական ծագման եւ օդաթափանցութեան պատճառով։ Բուրդը յատկապէս յարմար է ցուրտ եղանակի համար, մինչդեռ մետաքսը կը գնահատուի իր թեթեւութեան եւ փափկութեան համար։
Ժամանակակից արտադրութեան մէջ, լայնօրէն կը գործածուին նաեւ «փոլիէսթըր», «նայլոն», «էլասթան» եւ այլ արհեստական մանրաթելեր։ Անոնք կարելիութիւն կու տան ստեղծելու աւելի ճկուն, դիմացկուն եւ մարմինի շարժումներուն համապատասխանող հագուստներ։
Ներքնազգեստը եւ հագուստի մշակոյթը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Ներքնազգեստը ժամանակի ընթացքին դարձած է նորաձեւութեան եւ անձնական ինքնարտայայտութեան մէկ մասը։
Ի. դարու երկրորդ կէսէն սկսեալ, ներքնազգեստի կարգ մը տեսակներ կը սկսին ներկայացուիլ նաեւ իբրեւ նորաձեւութեան առանձին արտադրանքներ, իսկ այլ պարագաներու՝ արտաքին հագուստի մաս կազմել։
Գովազդի, լուսանկարչութեան, հեռատեսիլի եւ ժողովրդական մշակոյթի ազդեցութեամբ ներքնազգեստը աստիճանաբար ձեռք կը բերէ նաեւ գեղագիտական եւ խորհրդանշական իմաստ։
Մշակութային եւ կրօնական նշանակութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Տարբեր ընկերութիւններու մէջ ներքնազգեստի ձեւը, գործածութիւնը եւ հանրային ընկալումը տարբեր եղած են։ Որոշ կրօնական աւանդութիւններու մէջ յատուկ ներքնազգեստներ կրնան ունենալ խորհրդանշական կամ ծիսական նշանակութիւն։ Միաժամանակ, մարմինը ծածկելու ընդունուած չափանիշները տարբեր ժամանակաշրջաններու եւ մշակոյթներու մէջ փոխուած են[3]։
Ժամանակակից դարուն, ներքնազգեստի ձեւաւորումը կրնայ փոխուիլ՝ նկատի առնելով կենցաղային պահանջները, մասնագիտութիւնը, եղանակային պայմանները եւ անհատական նախասիրութիւնները։
Գործնական եւ առողջապահական նկատառումներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Ներքնազգեստի ընտրութեան ատեն, սովորաբար կարեւոր կը նկատուին չափը, գործուածքի յարմարաւէտութիւնը եւ օդափոխութիւնը։
Մարմինին չափազանց սերտօրէն փակած կամ անյարմար հագուստը կրնայ շփում եւ գրգիռ յառաջացնել, մինչդեռ չափազանց լայն հագուստը կրնայ անյարմարաւէտ ըլլալ։
Ներքնազգեստի կանոնաւոր փոփոխութիւնը եւ պատշաճ լուացումը կարեւոր են անձնական առողջապահութեան պահպանման համար։ Տարբեր գործուածքներ կը պահանջեն խնամքի տարբեր եղանակներ, եւ արտադրողներու ցուցմունքներուն հետեւիլը կ'օգնէ պահպանելու հագուստին որակը եւ երկարակեցութիւնը։