Նենեթցները

Նենեթցները, Ռուսիոյ հիւսիսը, թունտրային մէջ, միակ թափառաշրջիկ ցեղը:

Ըստ Ռուսիոյ վերջին մարդահամարի տուեալներուն՝ Նենեցներու ընդհանուր թիւը կը կազմէ շուրջ 45.000 հոգի։ Անոնց մեծ մասը կը բնակի բեւեռային եւ խիստ կլիմայական գօտիներուն մէջ, ուր դարերէ ի վեր ապրած են իբրեւ քոչուոր եղջերուապահներ։

Ցուրտ շրջաններու ժողովուրդներէն նենեթցները ամէնէն շատ պահած են իրենց կեանքի աւանդական կենսակերպը:

Անոնք իրենց բանակավայրը կը տեղափոխեն մօտաւորապէս ամէն հինգ օր: Ամէն անգամ անոնք կը քակեն իրենց վրանները` չումաները, որոնց մէջ անոնք կ'ապրին եւ զանոնք կը փոխադրեն եղջերուներով քաշուող սահնակներով^[1]:

Անոնք կրնան տարեկան մինչեւ հազար քիլոմեթր կտրել` գտնելու համար իրենց եղջերուներուն յատուկ ուտելիքի տեսակը: Իւրաքանչիւր նենեթց ընտանիք ունի եղջերու մը, եւ իրաւունք չունի զայն սպաննելու. եղջերուն նոյնիսկ կրնայ մտնել ընտանիքին չումային մէջ:

Նենեթցները երբեմն կ'երթան ծախելու իրենց որսացած ձուկերը շուկաներուն մէջ, եւ հոն կը գնեն թէյ եւ իրենց առօրեային համար պէտք եղած առարկաներ:

Լեզուն

Նենեթցները կը խօսին նենեթցերէն լեզուով, որ կը պատկանի ուրալեան լեզուախումբին:

Կրօն եւ հաւատալիք

Նենեթցները մինչեւ այսօր պահած են հին բնապաշտական եւ շամանական հաւատալիքները։ Անոնք կը հաւատան բնական ոգիներու, լեռներէ, գետերէ եւ եղջերուներէ եկող ուժերու։ Շամանը կը կատարէ ծէսեր, բուժումներ եւ կապ կը հաստատէ հոգեւոր աշխարհին հետ։

Քրիստոնէութիւնը տարածուած է որոշ շրջաններու մէջ ռուսական ազդեցութեամբ, սակայն բնիկ հաւատքը տակաւին կենսունակ է^[2]։

Մշակոյթ եւ Արհեստներ

Նենեցական մշակոյթը խորը կապ ունի բնութեան եւ եղջերուին հետ։ Անոնց հագուստները պատրաստուած են եղջերուի մորթէ՝ յարմար խիստ կլիմային։

Իրենց թեւաւոր կօշիկները, գլխարկները եւ փետրազարդ շապիկները կը զարդարուին ձեռագործ նախշերով։

Փայտի փորագրութիւնը կը փոխանցուի սերունդէ սերունդ։

Արձանիկներ, կաշիէ իրեր եւ գործածական ամաններ կը գործեն։

Կարգ մը նենեթց փոքրիկներ քաղաքներուն մէջ դպրոց կ'երթան եւ իրենց ծնողները կը տեսնեն միայն դպրոցական արձակուրդներուն:

Ծանօթագրութիւններ

[1] Նենեթցները

[2] Նենեթցներուն մասին

[1]

[2]