Jump to content

Նեժիպ Միքաթի

Նեժիպ Միքաթի
արաբերէն՝ نجيب ميقاتي
Ծննդեան անուն արաբերէն՝ محمد نجيب عزمي ميقاتي
Ծնած է 24 Նոյեմբեր 1955(1955-11-24)[1] (70 տարեկան)
Ծննդավայր Թրիփոլի
Քաղաքացիութիւն  Լիբանան
Կրօնք Սիւննի
Ուսումնավայր Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ և ձեռնարկատէր
Վարած պաշտօններ Լիբանանի վարչապետ, Լիբանանի վարչապետ, Լիբանանի վարչապետ և Minister of Public Works and Transport?
Կուսակցութիւն March 8 Alliance? և Azm Movement?
Կայքէջ Lua error in Մոդուլ:Wikidata at line 1072: attempt to call field 'formatUrlSingle' (a nil value).
Ստորագրութիւն

Նեժիպ Միքաթի[2] (արաբերէն՝ نجيب ميقاتي, 24 Նոյեմբեր 1955(1955-11-24)[1], Թրիփոլի), քաղաքական գործիչ, Լիբանանի վարչապետի պաշտօնակատար՝ 2021-2025 թուականներուն։ Լիբանանի 52-րդ վարչապետը[3]։

Ան նաեւ ծառայած է այս պաշտօնին վրայ իբրեւ 48-րդ եւ 45-րդ վարչապետ՝ 2011-էն 2014-ին եւ 2005-ին, հանրային շինութեանց եւ փոխադրութեանց նախարարի պաշտօնը վարելէ ետք՝ Դեկտեմբեր 1998-էն մինչեւ 2003 թուական:

2005-ին ան գլխաւորեց ժամանակաւոր կառավարութիւն մը, որ հսկեց 2005-ի ընդհանուր ընտրութիւններուն՝ սուրիական զօրքերու հեռացումէն ետք: 2011-ին ան կազմեց իր երկրորդ կառավարութիւնը, որ կը վայելէր Մարտ 8-ի դաշինքի աջակցութիւնը, նախքան իր հրաժարականը՝ 2013-ին: Ան Թրիփոլիի երեսփոխան էր 2000-էն 2005 թուականներուն, եւ վերընտրուեցաւ 2009-ին ու 2018-ին: 2021-ի Յուլիսին ան նշանակուեցաւ վարչապետ եւ ստանձնեց պաշտօնը 10 Սեպտեմբեր 2021-ին[4]: Ան յաջորդաբար պարտութիւն կրեց 13 Յունուար 2025-ի խորհրդարանական խորհրդակցութիւններուն ընթացքին՝ Արդարադատութեան միջազգային դատարանի նախագահ Նաուաֆ Սալամի դէմ՝ ստանալով միայն 9 քուէ՝ Սալամի 84 քուէին դիմաց[5]:

«Ֆորպս»-ի համաձայն՝ Նաժիպ Միքաթի Լիբանանի ամենահարուստ մարդն է՝ իր եղբօր՝ Թահա Միքաթիի հետ միասին. 2023-ին անոնցմէ իւրաքանչիւրը ունէր 2.8 միլիառ տոլարի զուտ հարստութիւն: 2019-ին պետական դատախազ Ղատա Աուն Միքաթին մեղադրեց փտածութեան մէջ եւ անոր դէմ դատական հայց ներկայացուց՝ սուպսիտաւորուած բնակարանային վարկերու միջոցով անօրինական հարստացման մեղադրանքով[6][7][8]: Մեղադրանքները մերժուեցան 3 Փետրուար 2022-ին՝ դատաւոր Շարպել Ապու Սամրայի կողմէ[9]: 2023-ին Մոնաքոյի մէջ կատարուած քննութիւն մը զինք արդարացուց որեւէ յանցանքէ՝ «անբաւարար ապացոյցներու» պատճառով[10], եւ ան յայտարարեց, որ իրեն ուղղուած մեղադրանքները քաղաքական դրդապատճառներ ունէին[11]: Հանրային շինութեանց եւ փոխադրութեանց նախարարի պաշտօնավարութեան ընթացքին (1998–2004), Միքաթի գործնական յարաբերութիւններ հաստատեց Սուրիոյ նախագահ Պաշշար էլ-Ասատի հետ. ժամանակաշրջան մը, երբ Սուրիան զգալի քաղաքական ազդեցութիւն ունէր Լիբանանի մէջ[12][13]: Ան յետագային հեռացաւ Ասատի կառավարութենէն՝ հրաժարելով վարչապետի պաշտօնէն Մարտ 2013-ին, Լիբանանի մէջ Ասատի կողմնակից եւ հակառակորդ ճամբարներու միջեւ ստեղծուած լարուածութեան պատճառով: Միքաթի եւ իր եղբայրը՝ Թահա, 1982-ին հիմնեցին «Ինվեսթքոմ» ընկերութիւնը՝ իրենց հարստութիւնը կերտելով Ափրիկէի եւ Միջին Արեւելքի զարգացող շուկաներուն մէջ շարժական հեռահաղորդակցութեան գործառնութիւններու միջոցով: Մինչեւ 2005 թուական, ընկերութիւնը գործունէութիւն կը ծաւալէր տասը երկիրներու մէջ՝ Կանա, Պենին, Լիպերիա, Կուինէա, Կուինէա-Պիսաու, Սուտան, Սուրիա, Եմէն, Աֆղանիստան եւ Կիպրոս, եւ ցուցակագրուած էր Լոնտոնի ու Տուպայի սակարաններուն մէջ[14][15]: 2006-ին «Ինվեսթքոմ»-ը գնուեցաւ Հարաւային Ափրիկէի «Էմ-Թի-Էն Կրուփ»-ի կողմէ՝ 5.5 միլիառ ԱՄՆ տոլարով[16]: Եղբայրները յաջորդաբար հիմնեցին «Էմ 1 Կրուփ» հոլտինկային ընկերութիւնը, որ ներդրումներ ունի հեռահաղորդակցութեան, անշարժ գոյքի, նորաձեւութեան, ուժանիւթի եւ ելեւմուտքի ոլորտներուն մէջ[17]:

Կենսագրական գիծեր[18]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միքաթի ծնած է 24 Նոյեմբեր 1955-ին եւ կը սերի Թրիփոլիի մէջ հաստատուած ակնառու Սիւննի Մահմետական ընտանիքէ մը։ Ան 1980-ին աւարտած է Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը (AUB)՝ ստանալով Գործարար Վարչագիտութեան Մագիստրոսի (MBA) աստիճան։ Ան նաեւ մասնակցած է Հարուըրտի մէջ կազմակերպուած ամառնային դպրոցի ծրագրի մը, ինչպէս նաեւ կառավարման յառաջացած ծրագիրներու՝ INSEAD-ի մէջ[19]։

Գործարար ասպարէզ եւ հարստութիւն[20]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1979-ին Նաժիպի աւագ եղբայրը՝ Թահա Միքաթի, հիմնեց «Արաբական շինարարական ընկերութիւն»-ը (Arabian Construction Company - ACC), որուն գլխաւոր գրասենեակը կը գտնուի Ապու Տապիի մէջ եւ որ դարձաւ Միջին Արեւելքի խոշորագոյն շինարարական ընկերութիւններէն մէկը։ Նաժիպ Միքաթի իր եղբօր՝ Թահայի հետ, 1982-ին համահիմնադիրը դարձաւ «Ինվեսթքոմ» (Investcom) հեռահաղորդակցութեան ընկերութեան։ Ան ընկերութիւնը Յունիս 2006-ին 5.5 միլիառ տոլարով վաճառեց Հարաւային Ափրիկէի «Էմ-Թի-Էն Կրուփ»-ին։ «Ինվեսթքոմ Հոլտինկ»-ի միջոցով եղբայրները միասին կը տնօրինեն «Lebanon24» լրատուական կայքը եւ «LBCI» հեռուստակայանի բաժնետոմսերու 11%-ը[21]։

Ան հանդիսաւոր բաժնետէր է հարաւափրիկեան «MTN» հեռահաղորդակցութեան օփերաթորին մէջ, «Ֆասոնապլ» (Façonnable) շքեղ նորաձեւութեան ապրանքանիշի սեփականատէրն է, ինչպէս նաեւ ներդրող է փոխադրութեան, կազի եւ քարիւղի ձեռնարկութիւններու մէջ։ Ան նաեւ ներդրումներ ունի անշարժ գոյքի ոլորտին մէջ, յատկապէս Լոնտոնի, Նիւ Եորքի եւ Մոնաքոյի մէջ[22]։

Անոր կը պատկանի 79 մեթրնոց «Միմթի» (Mimtee) շարժիչաւոր զբօսանաւը[23][24]։

Քաղաքական ասպարէզ[25]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

4 Դեկտեմբեր 1998-ին Հանրային շինութեանց եւ փոխադրութեանց նախարար նշանակուելէ ետք, Միքաթի 2000-ին ընտրուեցաւ Լիբանանի խորհրդարանի անդամ իր ծննդավայր Թրիփոլիէն՝ ստանալով աւելի շատ քուէ, քան Օմար Քարամին, որ նոյնպէս ընտրուած էր նոյն բազմամանդաթ ընտրատարածքէն։ Իբրեւ խորհրդարանի անդամ՝ Միքաթի պահպանեց իր նախարարական պաշտօնը եւ ձեռք բերաւ չափաւորական սուրիամէտ քաղաքական գործիչի համբաւ, որ բնականոն յարաբերութիւններ ունէր Սուրիոյ նախագահ Պաշշար էլ-Ասատի հետ։ Հետագային Միքաթի նշանակուեցաւ փոխադրութեանց նախարար եւ դարձաւ Լիբանանի այն ժամանակուան նախագահ Էմիլ Լահուտի դաշնակիցը՝ զօրակցելով 2004-ին անոր պաշտօնավարութեան ժամկէտի երկարաձգման[26]։

Ան կը նկատուի համախոհական դէմք, քանի որ մօտիկ չէ որեւէ յատուկ քաղաքական խմբաւորման։ Ան սիւննի համայնքի առաջնորդներէն մէկն է։ Ան ինքը կը հերքէ որեւէ մօտիկութիւն «Հըզպուլլահ»-ին հետ եւ զինք կը բնութագրէ իբրեւ ազատական (լիպերալ)՝ շեշտելով գործարարութեան ոլորտի իր փորձառութիւնը՝ Միացեալ Նահանգներուն վստահութիւն ներշնչելու համար[27]։

Փտածութեան գործեր

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2019-ին պետական դատախազ Ղատա Աուն մեղադրանք առաջադրեց Միքաթիի դէմ՝ սուպսիտաւորուած բնակարանային վարկերու միջոցով անօրինական հարստացման մեղադրանքով։ Մեղադրանքները մերժուեցան 3 Փետրուար 2022-ին՝ դատաւոր Շարպել Ապու Սամրայի կողմէ[29]։

2021-ի Հոկտեմբերին Միքաթիի անունը յիշատակուեցաւ «Փանտորայի փաստաթուղթեր»-ու արտահոսքին մէջ։ Ան հերքեց որեւէ անօրինական արարք[30][31]։

Մամուլի հաղորդումներու համաձայն՝ Ֆրանսայի Ազգային ելեւմտական դատախազութիւնը նախնական քննութիւն մը սկսած է 2025-ի Սեպտեմբերին՝ հակափտածութեան «Շերփա» հասարակական կազմակերպութեան եւ Լիբանանի մէջ խարդախ ու յանցաւոր արարքներու զոհերու հաւաքականութեան կողմէ ներկայացուած բողոքներէն ետք. կը նշուի, որ անոնք ի միջի այլոց կը վերաբերին Ֆրանսայի մէջ եւ արտասահման գտնուող անշարժ ու շարժական գոյքերուն[32][33]։ Միքաթի ընտանիքը յայտարարեց, որ իրենք ֆրանսական դատական իշխանութիւններէն որեւէ ծանուցում չեն ստացած եւ հաղորդուած բողոքի ու քննութեան ենթադրեալ բացման մասին տեղեկացած են միայն մամուլի միջոցով՝ ընտանիքի հարստութեան աղբիւրը որակելով «բարոյական, օրինական եւ թափանցիկ», ինչպէս նաեւ վստահութիւն յայտնելով ֆրանսական արդարադատութեան հանդէպ՝ միաժամանակ յղում ընելով անմեղութեան կանխավարկածին[34]։

«Ուիքիլիքս»-ի բացայայտումները

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պէյրութի մէջ ԱՄՆ դեսպանատան 19 Դեկտեմբեր 2008 թուակիր հեռագիրը, որ հրապարակուած է «Ուիքիլիքս»-ի կողմէ, կը բացայայտէ, որ Միքաթի, 18 Դեկտեմբեր 2008-ին այն ժամանակուան փոխպետքարտուղար Տէյվիտ Հէյլի (David Hale) հետ ունեցած հանդիպման ընթացքին, «Հըզպուլլահ»-ը անուանած է «ուռուցք», որ «պէտք է հեռացուի Լիբանանը պահպանելու համար», եւ աւելցուցած է, որ «ինք կը սպասէր, որ Հըզպուլլահը տխուր վախճանի առաջնորդէ Լիբանանը»[35]։ Հեռագիրի հեղինակը՝ Լիբանանի մէջ ԱՄՆ այն ժամանակուան դեսպան Միշել Ժ. Սիսոնը, հեռագիրին մէջ նշած է, որ Միքաթի հանդիպման ընթացքին քանի մը անգամ կրկնած է «Հըզպուլլահ»-ի համար ուռուցքի որակումը, որ Միքաթիի կարծիքով՝ «ըլլայ բարորակ թէ չարորակ, պէտք է հեռացուի»[36]։ Սիսոնը այդ հեռագիրը աւարտած է մեկնաբանութեամբ մը՝ ընդունելով, որ Միքաթի «զինք մեզի կը ներկայացնէր իբրեւ Հըզպուլլահի թշնամի, քանի որ ան ակնկալութիւններ ունէր վարչապետի պաշտօնին վերադառնալու հաւանական առիթներու գծով»[37]։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 Munzinger Personen
  2. (անգլերեն) Najib Mikati, 2026-06-03, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Mikati&oldid=1357532646, վերցված է 2026-07-07
  3. «لبنان.. تكليف نجيب ميقاتي بتشكيل الحكومة بعد اعتذار الحريري»։ dw.com (արաբերէն)։ արտագրուած է՝ 2026-07-02
  4. Hubbard, Ben (26 July 2021). "Lebanon Turns to Billionaire Tycoon to Form Next Government". The New York Times.
  5. Qiblawi, Tamara (13 January 2025). "Top ICJ judge Nawaf Salam named Lebanon's next prime minister". CNN. Retrieved 14 January 2025.
  6. Chehayeb, Kareem. "Lebanese Sunni leaders endorse Mikati to form new government". www.aljazeera.com. Retrieved 26 July 2021.
  7. "Lebanon's former PM denies corruption charges". Deutsche Welle. 23 October 2019. Retrieved 26 July 2021.
  8. "Prosecutor presses charges against Lebanon ex-PM: state media". France 24. 23 October 2019. Retrieved 26 July 2021.
  9. "إسقاط الملاحقة عن ميقاتي وشركاته بدعوى القروض المدعومة". 6 April 2022.
  10. Jalabi, Raya (25 August 2023). "Lebanon prime minister cleared after Monaco corruption probe". Financial Times.
  11. "Alleged money laundering: Monaco investigation into Mikati closed, his office says". L'Orient Today. 25 August 2023.
  12. "Najib Mikati | Biography, Family, Religion, & Hezbollah and Israel". Encyclopædia Britannica.
  13. Azhari, Timour. "Who is Najib Mikati, Lebanon's prime minister?". The National.
  14. "MTN dials up $5.5bn deal". Business Report.
  15. "MTN Agrees to Acquire Investcom LLC for US$5.53 bil". S&P Global.
  16. "MTN Acquires Investcom". Light Reading (Press release). 2006.
  17. "Najib Mikati | Biography, Family, Religion, & Hezbollah and Israel". Encyclopædia Britannica.
  18. (անգլերեն) Najib Mikati, 2026-06-03, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Mikati&oldid=1357532646, վերցված է 2026-07-07
  19. "Profile: Najib Mikati". BBC. 25 January 2011. Retrieved 6 October 2012.
  20. (անգլերեն) Najib Mikati, 2026-06-03, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Mikati&oldid=1357532646, վերցված է 2026-07-07
  21. "Mikati Family". lebanon.mom-gmr.org. Retrieved 4 April 2024.
  22. "Najib Mikati, un milliardaire honni par la rue pour diriger un Liban en crise". 26 July 2021.
  23. "CRN's 79m motor yacht Mimtee in Monaco". superyachttimes.com. 6 March 2020.
  24. "Najib Mikati – Owner of the Yacht Mimtee". superyachtfan.com.
  25. (անգլերեն) Najib Mikati, 2026-06-03, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Mikati&oldid=1357532646, վերցված է 2026-07-07
  26. Fakih, Mohalhel (2–8 September 2004). "Pulling at Lebanon's strings". Al Ahram Weekly. 706. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 19 April 2013.
  27. "Liban : Le Premier ministre désigné se défend d'être l'homme du Hezbollah". 25 January 2011.
  28. (անգլերեն) Najib Mikati, 2026-06-03, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Mikati&oldid=1357532646, վերցված է 2026-07-07
  29. "إسقاط الملاحقة عن ميقاتي وشركاته بدعوى القروض المدعومة". 6 April 2022.
  30. "Governments launch investigations after Pandora Papers show how elite shield riches". The Washington Post. 4 October 2021.
  31. "Pandora Papers: Lebanon PM Mikati says family wealth legal". Aljazeera. 5 October 2021.
  32. "Former Lebanese PM faces fraud inquiry in France: lawyers". France 24. Retrieved 15 September 2025.
  33. Azhari, Timour. "Lebanon ex-PM Najib Mikati under French fraud investigation". The National. Retrieved 15 September 2025.
  34. "Lebanon ex-PM Najib Mikati under French fraud investigation". The National. Retrieved 15 September 2025.
  35. Sison, Michele (19 December 2008). "LEBANON: WITH DAS HALE, MIKATI CALLS HIZBALLAH A "TUMOR" NEEDING REMOVAL". Wikileaks. Retrieved 1 December 2024.
  36. Sison, Michele (19 December 2008). "LEBANON: WITH DAS HALE, MIKATI CALLS HIZBALLAH A "TUMOR" NEEDING REMOVAL". Wikileaks. Retrieved 1 December 2024.
  37. Sison, Michele (19 December 2008). "LEBANON: WITH DAS HALE, MIKATI CALLS HIZBALLAH A "TUMOR" NEEDING REMOVAL". Wikileaks. Retrieved 1 December 2024.