Յարութիւն Տելալեան

Յարութիւն Տելալեան;
Ծնած է	8 Օգոստոս 1937
Ծննդավայր	Աթէնք, Յունաստան
Մահացած է	23 Ապրիլ 1990 (52 տարեկանին)
Մահուան վայր	Երեւան, Խորհրդային Միութիւն
Քաղաքացիութիւն	Խորհրդային Միութիւն
Ուսումնավայր	Ռոմանոս Մելիքեանի անուան երաժշտական ուսումնարան, Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոց և Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոց
Մասնագիտութիւն	երգահան
Անդամութիւն	Հայաստանի Կոմպոզիտորներու Միութիւն և Հայաստանի Կոմպոզիտորներու Միութիւն
Երեխաներ	Նարինէ Տելլալեան

Յարութիւն Տելալեան (8 Օգոստոս 1937(1937-08-08), Աթէնք, Յունաստան - 23 Ապրիլ 1990(1990-04-23), Երեւան, Խորհրդային Միութիւն), հայ անուանի երաժշտահան^[1]։ Ան երբ իր անդրանիկ ելոյթը կ'ունենայ Ամերիկայի Միացեալ Նահագներու մէջ, կ'արժանանայ Քալիֆորնիոյ շարժանկարի եւ հեռուստատեսութեան խորհուրդին «Սուփըր Սթար» եւ «Կոլտն Ըուըրտ» մրցանակներուն։

Կենսագրութիւն

Տելալեան ծնած է Աթէնք։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղի հայկական Կաթողիկէ եկեղեցիի դպրոցի տարրական դասարաններներէն ներս։ 10 տարեկանին ծնողքին հետ ներգաղթած է Հայաստան^[2]։ 1968-1972 թուականներուն ուսանած է Ռոմանոս Մելիքեանի անուան Երաժշտական ուսումնարանի տեսական եւ ստեղծագործական բաժիններէն ներս։ 1972-ին ընդունուած է Երեւանի Պետական Երաժշտանոցը, 1977-ին աւարտած է Երեւանի Կոմիտասի անուան բարձրագոյն երաժշտանոց, իսկ 1979-ին դարձած է Հայաստանի երաժիշտներու միութեան անդամ:

Յուրութիւնի Տելալեանի ստեղծագործութիւնները հնչած են Ամերիկայի Միացեակ Նահանգներու, Ճափոնի, Իտալիոյ, Անգլիոյ, Փորթուկալի, Սպանիոյ, Ֆրանսայի, Գերմանիոյ, Յունաստանի, Ռուսաստանի եւ Հայաստանի մէջ:

Տելալեան 25 աշխատանքներու հեղինակ է, որոնց մէկ բաժինը անաւարտ մնացած է։

Ստեղծագործական Ուղի^[3]

1979 թուականին Հայֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճին մէջ առաջին անգամ կատարուած է Թաւջութակի եւ Դաշնամուրի Սոնաթը։ 1982 թուականին՝ ՀԿՄ (Հայաստանի Կոմպոզիտորներու Միութիւն) կամերային եւ խմբերգային երաժշտութեան փլենումին մէջ կատարուած է «Meditations» կլառնեթի եւ դաշնամուրի համար։ 1984 թուականին՝ ՀԿՄ համագումարին մէջ կատարուած է «Նուիրում Կոմիտասին» սոնաթը, որը 1985 թուականին Արթուր Փափազեանի կատարումով հնչած է Թորոնթոյի Կոնսերվատուարի համերգային դահլիճին մէջ, Ուաշինկթընի մէջ՝ Սպիտակ Տան համերգային դահլիճին մէջ, Carnegie Hall-ին մէջ, Միլանի Sala Maggiore եւ Teatro della Erbe դահլիճներուն մէջ։

1985 թուականի Ապրիլ 24-ին, Վենետիկի «Սուրբ Մարկոս» տաճարին մէջ Պերճ Ժամկոչեանի կատարումով հնչած է «Յաղթական Ռեքվիեմը»։ 1985 թուականին Նովոսիբիրսքի Կոնսերվատուարի համերգային մեծ դահլիճին մէջ տեղի ունեցած է Տելլալեանի հեղինակային համերգը։ 1986 թուականին Պոսթընի մէջ առաջին անգամ կատարուած է Topophono-ն։ Նոյն թուականին Տելլալեան ընտրուած է Քեմպրիճ - Երեւան եղբայր քաղաքներու ընկերութեան անդամ, Էդուարտ Միրզոյեան-ի հետ հրաւէրով հիւրընկալուած է ԱՄՆ-ի մէջ։

Մրցանակներ^[4]

Super Star մրցանակ Քալիֆորնիոյ Կինոյի եւ Հեռատեսիլի Խորհուրդի կողմէ (1987)
Ոսկի Փառապսակ մրցանակ Քալիֆորնիոյ Կինոյի եւ Հեռատեսիլի Խորհուրդի կողմէ (1987)
Topophono-ն կը ճանչցուի ամերիկեան երաժշտութեան փառատօնին մէջ կատարուած եւ տարուան լաւագոյն ստեղծագործութիւն (1987)

Մատենագրութիւն^[5]

Փայտեայ Փողային Գործիքներու Ձեռնարկ, Երեւան, 1991
Փէփուշ, մանկական օփերա, 1975
3 Սիմֆոնիա, 1977, 1982, 1985։
Յուշարձան Նահատակներուն, ռեքվիեմ-քանթաթ, 1985
Ջրասոյզ Արեւ, դրամաթիքական քանթաթ, 1988
Տոփոֆոնօ, քոնցերթ դաշնամուրի, գալարափողի, կամերային նուագախումբի, 1985
Ecloga, ֆլէյթայի, դաշնամուրի, հարուածայիններու եւ կամերային նուագախումբի համար, 1986
Մահ, սիմֆոնիք պոէմ, 1978
Սոնաթներ՝ թաւջութակի եւ դաշնամուրի, 1976
Սոնաթներ՝ ջութակի եւ դաշնամուրի, 1978
Մեդիթացիաներ՝ կլառնեթի եւ դաշնամուրի, 1981
Իսպանիա, 1983
Մետիում, Ֆակոթի համար, 1984
Նուիրում Կոմիտասին, կամերային վոքալ-գործիքային երկ, 1982
Stabat mater, կամերային վոքալ-գործիքային երկ, 1972
Կոմիտասական, կամերային վոքալ-գործիքային երկ, 1972
Երբ Իջնում Է Մթնշաղը, Վահան Տէրեանի, Գէորգ Էմինի, Աւետիք Իսահակեանի տեքստերով, 1984
Լռութեան Երեկոյ, կանանց երգչախումբի համար, 1986

Ծանօթագրութիւններ

↑ «Տելալեան Թրիօ»-ն` Հայապահպանութեան Կարեւոր Գործօն Մը Փորթուկալիոյ Մէջ
↑ «ԴԵԼԼԱԼՅԱՆ»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-12-06-ին։ արտագրուած է՝ 2018-12-01
↑ (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21
↑ (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21
↑ (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21

[1] «Տելալեան Թրիօ»-ն` Հայապահպանութեան Կարեւոր Գործօն Մը Փորթուկալիոյ Մէջ

[2] «ԴԵԼԼԱԼՅԱՆ»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2022-12-06-ին։ արտագրուած է՝ 2018-12-01

[3] (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21

[4] (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21

[5] (հայերեն) Հարություն Դելլալյան, 2024-01-23, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D4%B4%D5%A5%D5%AC%D5%AC%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6&oldid=9013384, վերցված է 2025-11-21

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Կենսագրութիւն

Ստեղծագործական Ուղի[3]

Մրցանակներ[4]

Մատենագրութիւն[5]

Ծանօթագրութիւններ

Ստեղծագործական Ուղի^[3]

Մրցանակներ^[4]

Մատենագրութիւն^[5]