Մուհամմատ Ահմատ Իսա Ալ Մաղութ

Մուհամմատ Ահմատ Իսա Ալ Մաղութ; արաբերէն՝ محمد الماغوط‎
Ծնած է	1934[…]
Ծննդավայր	Սալամիա, Համայի մարզ, Սուրիա
Մահացած է	3 Ապրիլ 2006
Մահուան վայր	Դամասկոս
Քաղաքացիութիւն	Սուրիա
Մասնագիտութիւն	բանաստեղծ, գրագէտ և թատերագիր
Ամուսին	Sanīyah Ṣāliḥ?

Մուհամմատ Ահմատ Իսա Ալ Մաղութ (արաբերէն՝ محمد أحمد عيسى الماغوط‎, 1934^[1]^[2]^[3]^[…], Սալամիա, Համայի մարզ, Սուրիա - 3 Ապրիլ 2006(2006-04-03)^[1]^[2]^[3], Դամասկոս^[4]), սուրիացի գրող, բանաստեղծ եւ խմբագիր^[5]։

Կենսագրական գիծեր

Ծնած է Սուրիոյ Համա քաղաքը: Ալ Մաղութը արաբական աշխարհի մէջ ազատ կամ արձակ բանաստեղծութեան ամենէն նշանաւոր հեղինակներէն մէկը եղած է: Մամուլի աշխոյժ աշխատող մը եղած է:

Սուրիական «Թըշրին» թերթի հիմնադիրներէն մէկն է՝ 1975-ին: Եղած է «Ալ Շըրթա» թերթին խմբագիր^[6]: Ալ Մաղութը երգիծական քաղաքական գրականութեան մէջ հմտացած է եւ մի քանի քննադատական թատրերգութիւններ հեղինակած է, որ արաբական աշխարհի քաղաքական թատրոնին մէջ մեծ ներդրում ու ազդեցութիւն ունեցած ու ձգած են:

Անդամակցած է Սուրիոյ սոցիալ-ազգայնական կուսակցութեան, որ 1950-ին Սուրիոյ մէջ գործող երկրորդ կուսակցութիւնը եղած է «Ալ Պաաս» կուսակցութեան կողքին: Կուսակցական պատկանելիութիւնը զինք երկու անգամ բանտարկութեան ենթարկած է: Առաջինը, 1955-ին՝ 9 ամիսով, իսկ երկրորդը՝ 1961-ին՝ 3 ամիսով, որոնց ընթացքին ահագին նեղութիւն պատճառած են անոր:

1961-ին, բանտէն ազատ արձակուելէ ետք անցած է Պէյրութ, ուր անդամակցած է «Ալ Շըըր [ոտանաւոր]» պարբերականին, սակայն նոյն տարուան վերջաւորութեան դուրս եկած է, պարբերաթերթի աշխատակազմին հետ ունեցած միտքերու եւ գաղափարներուն անհամաձայնութեան պատճառով: Ատկէ ետք լիբանանեան մի քանի պարբերականներու աշխատակցած է, հեղինակելով, սրբագրելով, եւ այլն:

1981-1982 թուականներուն իբրեւ երգիծական յօդուածի խմբագիր ու գրող աշխատած է Շարժայի «Ալ Խալիճ» թերթին մէջ, որու մշակութային բաժինի հիմնադիրներէն մէկը եղած է:

1989-2001 թուականներու ընթացքին բանաստեղծութիւններ հրապարակած է լոնտոնեան «Ալ Ուասաթ» ամսագիրին մէջ:

1980-ականներուն Ազգային թատրոնին մէջ աշխատած է, համագործակցելով սուրիացի նշանաւոր դերասան Տորէտ Լահամին հետ, ինչպէս նաեւ Ռատիոյի եւ հեռուստաընկերութեան գլխաւոր մարմիններուն հետ եւս աշխատակցած է^[7]:

Գրական ասպարէզ

Իր գրական ասպարէզին սկիզբը Ալ Մաղութը յօդուածներ ու բանաստեղծութիւններ հրապարակած է:

Դամասկոսի Մէզզէ բանտէն սկիզբ առած է իր գրական իսկական ճամբորդութիւնը, ծխախոտի փոքրիկ թերթիկներուն վրայ գրելով բանտարկեալի իր օրագիրը: Այսպիսով ան իր առաջին ամբողջական բանաստեղծութիւնը՝ «Սպանութիւն» գրած է, որ իր առաջին հատորին մէջ 15 էջ զբաղեցուցած է:

Բանտին մէջ էր նաեւ, որ ան սկսած է թատրերգութիւններ գրել: Ան գրած է «Կուզիկ թռչունը» կտորը՝ մտածելով որ ատիկա երկար բանաստեղծութիւն մըն էր, որ իր վիճակը կը նկարագրէր, սակայն աւելի ուշ իր կնոջմէ իմացած է, որ այն վերածուած է թատրոնի եւ գրաքննադատներուն կողմէ կոչուած է «Թատրերգութիւններու թագուհի», իր իրապաշտական ոճին պատճառով:

Թատրերգութիւններ

Իր գրած թատրերգութիւններէն են.

«Թըշրին գիւղը»:
«Շաքաէք ալ-Նոէման»:
«Ղըրպէ» - օտարութիւն:
«Քասաք եա Ուաթան» - կենա՛ցդ, Հայրենիք:
«Կուզիկ թռչունը», եւ այլն: Այս թատրերգութիւնները մեծ ընդունելութիւն գտած են ժողովուրդին մէջ եւ մինչեւ մեր օրերը հաճոյքով կը դիտուին արաբ հանդիսատեսներու կողմէ:

Հեռատեսիլի համար գրուած աշխատութիւններ

Մուհամմատ ալ-Մաղութը նաեւ հեռատեսիլի համար բազմաթիւ կտորներ գրած է: Առաջին փորձը եղած է 1964-ին:

Մէկ երկու շարժանկարային (cinema) աշխատանք ալ հեղինակած է, որոնցմէ ամենէն նշանաւորը՝ «Ալ Հուտուտ» (Սահմանը):

Բանաստեղծութիւններ

Ալ Մաղութի բանաստեղծութիւնները երեք հատորներու մէջ ամփոփուած են.

«Տխրութիւն՝ լուսինի լոյսին տակ»^[8]:
«Միլիոնաւոր պատերով սենեակ», Պէյրութ, 1960^[6]:
«Ուրախութիւնը մասնագիտութիւնս չէ»:

Մի քանի գիրքերու ալ հեղինակ է: Այսպէս.

Գիրքեր

«Օրօրոց» - պատմուածք:
«Ծաղիկներու սուրը» - յօդուածներ:
գ«Եդեմի Արեւելքը, Աստուծոյ Արեւմուտքը»:
դ«Կարմիր պետեվին»:
«Պիտի դաւաճանե՛մ Հայրենիքիս»:

1987-ին Ալ Մաղութը իր լրագրողական յօդուածներէն խումբ մը հաւաքած է հատորի մը մէջ, զայն վերնագրելով՝ «Պիտի դաւաճանե՛մ Հայրենիքիս»: Գիրքին ներածութիւնը գրած է իր ընկերը՝ Զաքարիա Թամէրը՝ «Պիտի դաւաճանէ կեղծ Հայրենիքի մը» վերնագիրով^[7]:

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
1 2 3 4 AlKindi (Դոմինիկյան Արևելագիտության ինստիտուտի առցանց կատալոգ)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355'></a>
1 2 Bibliothèque nationale de France Record #12322706v // BnF catalogue général — Paris: BnF.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>
↑ وفاة الكاتب محمد الماغوط بعد تعرضه لجلطة دماغية
1 2 الماغوط محمد։ «ديوان محمد الماغوط»։ الديوان (արաբերէն)։ արտագրուած է՝ 2026-01-13
1 2 «ՊԻՏԻ ԴԱՒԱՃԱՆԵ՛Մ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՍ (ԶԱՌԱՆՑԱՆՔ ԱԶԱՏՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՎԱԽԻ ՄԱՍԻՆ)»։ www.jamanak.com։ արտագրուած է՝ 2026-01-13
↑ الماغوط محمد։ «حزن في ضوء القمر - محمد الماغوط»։ الديوان (արաբերէն)։ արտագրուած է՝ 2026-01-13

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-1] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741">[[:en:Britannica.com|Encyclopædia_Britannica]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-2] 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1982918_citetype_Q856638"_data-entity-id="Q101207543">AlKindi_(Դոմինիկյան_Արևելագիտության_ինստիտուտի_առցանց_կատալոգ)<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355"></a></div>-3] 1 2 3 4 AlKindi (Դոմինիկյան Արևելագիտության ինստիտուտի առցանց կատալոգ)
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q101207543'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q104244355'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q856638_citetype_Q1982918_citetype_Q1789476"_data-entity-id="Q15222191"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_[http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12322706v_Record_#12322706v]_//_[[:fr:Catalogue_général_de_la_BnF|BnF_catalogue_général]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Փարիզ|Paris]]:_[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|BnF]].</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191"></a></div>-4] 1 2 Bibliothèque nationale de France Record #12322706v // BnF catalogue général — Paris: BnF.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q90'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q15222191'></a>

[5] وفاة الكاتب محمد الماغوط بعد تعرضه لجلطة دماغية

[:1-6] 1 2 الماغوط محمد։ «ديوان محمد الماغوط»։ الديوان (արաբերէն)։ արտագրուած է՝ 2026-01-13

[:0-7] 1 2 «ՊԻՏԻ ԴԱՒԱՃԱՆԵ՛Մ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՍ (ԶԱՌԱՆՑԱՆՔ ԱԶԱՏՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՎԱԽԻ ՄԱՍԻՆ)»։ www.jamanak.com։ արտագրուած է՝ 2026-01-13

[8] الماغوط محمد։ «حزن في ضوء القمر - محمد الماغوط»։ الديوان (արաբերէն)։ արտագրուած է՝ 2026-01-13

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]