Միւռոն

Jump to navigation Jump to search
Միւռոնի կաթսան Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ մայր տաճառին մէջ

Միւռոնը անուշաբոյր իւղերու բաղադրութիւն մըն է, որ կը գործածուի Հայաստանեայց Արաքելական Ս. Եկեղցւոյ մկրտութեան եւ օծման արարողութիւններու ատեն։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նախաքրիստոնէական շրջան[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ըստ Աստուածաշունչի, Մովսէս մարգարէն Սինա լերան վրայ, Աստուծմէ ստացաւ ծաղիկներ եւ պատրաստեց առաջին Միւռոնը։ Այնուհետեւ Միւռոնը գործածուեցաւ օծելու թագաւորներ եւ մարգարէներ։ Միւռոնը մնաց Երուսաղեմի տաճարի մէջ մինչեւ Մարիամ Մագդաղենացին զայն գործածեց Յիսուսի ոտքերը օծելու աւագ երկուշաբթի օր։

Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սուրբ Թադէոս առաքեալի կը պարտինք Միւռոնի Հայաստան մտցնելու արարքը։ Ան գործածեց Միւռոնը բուժելու համար Աբգար թագաւորը եւ զայն պահեց ծառի մը տակ։ Հետագային տեսիլքի մէջ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ կը գիտնայ Միւռոնի պահուած տեղը եւ զայն կը գործածէ բուժելու Տրդատ թագաւորը։

20 եւ 21րդ դարեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ներկայիս Միւռոնօրհնէքի արարողութիւններ կը կատարուին Ս. Էջմիածինի եւ Անթիլիասի Մայր տաճառներուն մէջ ընդհանրապէս 5-էն 7 տարին անգամ մը ձեռօք Վեհափառ հայրապետներու։

Բաղադրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միւռոնի պատրաստութիւնը կ՚սկսի աշնան օր մը երբ ձիթաիւղով լեցուն կաթսան կը դրուի Կաթողիկոսանիստ եկեղեցւոյ մայր տաճառին մէջ։ Հոգեւորական դասը յատուկ թափօրով եւ աղօթելով կ՚աւելցնէ բաղադրիչ նիւթերը։ Այս արարողութիւնը կը շարունակուի 40 օր։ Վերջին օրը Վեհափառ Հայրապետը նոր Միւռոնին կը խառնէ հին Միւռոնը գործածելով Ս. Լուսաւորիչի աջը եւ կ՚օրհնէ զայն։ Կ՚աւելցուի նաեւ շատ փոքր մասնիկ մը Ս. Գրիգոր Լուսաւորչի պատրաստած առաջին Միւռոնէն։

Միւռոնի գլխաւոր բաղադրիչ նիւթը ձիթապտուղի իւղն է. Անոր կողքին կան զանազան բաղադրութեան քանակի համաձայն 41 այլ նիւթեր։

Թիւ Հայերէն Անգլերէն Լատիներէն Բաղադրիչտարր
1 Ձիթաիւղ Olive Oil Olivum
Italian olive oil 2007.jpg
2 Դափնիի իւղ Laurel Oil Laurus Nobilis
Laurier-spice.jpg
3 Բալասանի իւղ Balsam Oil Balsamum Peruvianum
Balsamum peruvianum1.JPG
4 Բալասան Հրէաստանի Balm of Gilead Balsamum Judaicum
Balm of Gilead IMG 9781.JPG
5 Մեխակ Cloves Caryophillus Aromatcus
Cloves whole.JPG
6 Մշկընկոյզ Nutmeg Miristica Moschata
Muscade.jpg
7 Խնկեղէք Sweet Flag Acorus Calamus
Acorus calamus 002.JPG
8 Հնդկական Նարդոս Jatamansi Oil Nardus Indicus
SpikenardEssentialOil.png
9 Հնդկապղպեղ Cubeb Piper Cubeba
Cubeb.JPG
10 Շամբալեղակ Fenugreek Foenum Graecum
Fenugreek seed.JPG
11 Կասիա Cassia, Chinese Cinnamon Cinnamomum Aro Maticum
Cinnamon-cassia.png
12 Կինեմոն Cinnamon Cinnamomum ZeyLanicum, Cinnamomum Verum
Canelle Cinnamomum burmannii Luc Viatour crop2.jpg
13 Խունկ, հայխունկ Frankicense Thus, Olibanum
Frankincense 2005-12-31.jpg
14 Հիլ, Կարդամոն Cardamon Elettaria Cardamomum
Cardamone.jpg
15 Ստաղի, Ստորաքս Storax, Snowbell and Benzoin Styrax
Styrax officinalis flowering.jpg
16 Սորեակ Հլատ Citronella Grass Cymbopogon Nardus
Citronella 1.jpg
17 Սանդալ Սպիտակ Sandalwood Santalum, Santalinus
White Sandal Wood 001.jpg
18 Ծաղիկի եւ Յասմիկի ջուր Flower Water Aqua Floris Aurantiorum
Jasmin Flower.jpg
19 Քրքում Saffron Crocus Sativus
Crocus sativus 003.jpg
20 Մարտակուշ Mandrake Root Mandragora
Mandrake root, England, 1501-1700 Wellcome L0058458.jpg
21 Դափնեկեռաս Cherry Laurel Laurocerasus Officinalis
Cherry laurel, buds.jpg
22 Վաղմերուկ Lemon Grass Cymbopogon Citratus
Lemon Grass.jpg
23 Կիպարիս Galingale Cyperus Lungus, Cupressus
Sweet Galingale (Cyperus longus).jpg
24 Ասարիոն, Նարդոս Wild Ginger Assaum, Asarum Europaeum
Wild Ginger (3816258208).jpg
25 Վարդի ջուր Cabbage Rose Rosa Centifolia
Rosa 'Petite Lisette'.jpg
26 Երիցուկ Camomile Chamaemeulm, Cammomilla
Camomile tea.jpg
27 Մանուշակ Violet Voila Odorata
ViolaOdorata2.jpg
28 Նունուֆար, կոկոռ Water Lily Nymphea
2007 nymphaea colorata.jpg
29 Նարինջի ծաղիկ Orange Flowers Aurantia Flores
Orange Flower in Spring-Amlash-M.H.KH.jpg
30 Սպիտակ Պղպեղ Peppercorn Piper Caryophillatum, Piper Nigrum
Bangka Pepper.jpg
31 Կալասի տերեւ Wild Poppy Papaver
Wild poppy flower.jpeg
32 Մրտի տերեւ Myrtle Myrtus
Starr 070621-7466 Myrtus communis.jpg
33 Նարկիզ Daffodil Narcissus
Narcissus.requienii.7103.jpg
34 Նումա Windflower, Wood Anemone Anemone
Windflower aka.jpg
35 Լատէն Crystal Tea Plant Laudanum Liquidum, Ledum Groenlandicum
Ledum groenlandicum 4-eheep (5098085486).jpg
36 Կոճապղպեղ Ginger Amomum Zingiber
ARS ginger.jpg
37 Մազտաքի Mastic, Masticate, Massein Masticha, Pistacia Lentiscus
Mastic.jpg
38 Հալուէ Aloes Aloe
Dyckias Monaco.jpg
39 Ամպար Amber Ambarum Griseum
Gouttes-drops-resine-2.jpg
40 Մուշկ Musk, Musk Money Flower Moschus, Mimulus Moschatus
Specimen of Mimulus glutiniosus, a wild flower, ca.1920 (CHS-5457).jpg
41 Մատուտակ Liquorice, Licorice Glycyrrhiza Glabra
Liquiritiae radix suessholzwurzel.jpg
42 Գինի Wine Vin, Vino, Vinum
Red Wine Glass.jpg

Մատենագիտութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «Քրիստոնեայ Հայաստան», Հանրագիտարան, Երեւան, 2002, Էջ 750-751
  2. «Հայկական Սովետական Հանրագիտարան», Հատոր 7, Երեւան, 1981
  3. «Պատմութիւն Ագաթանգեղոսի», Հայոգի Մատենաշար Թիւ 3, Պէյրութ,1995, Թիւ 833
  4. Բիւզանդ Եղիայեան, «Ժամանակակից Պատմութիւն Կաթողիկոսութեան Հայոց Կիլիկիոյ 1914-1972», Պէյրութ
  5. «Աւետարան Յիսուսի Քրիստոսի», Բ. Տպագրութիւն, Վենետիկ Ս. Ղազար,1960
  6. Archbishop Mesrob Ashjian, «The Etchmiadzin Chronicles», Մուղնի Հրատարակութիւն, Հայաստան, 2002, Էջ 237
  7. Գարեգին Բ. Կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, «Հող, Մարդ Եւ Գիր», Բ. Հրատարակութիւն, Նիւ Եորք, 1990