Միլանի Բազմարուեստեան Համալսարան

Jump to navigation Jump to search

Միլանի բազմարուեստեան համալսարան (իտալ.՝ Politecnico di Milano), Իտալիոյ ամենամեծ արուեստագիտական համալսարանը։ Ունի շուրջ 40,000 ուսանող[1]։ Ունի պսակաւոր արուեստի (B.A.), մասնագիտական եւ բարձրագոյն ուսումնական կրթութեան ճարտարագիտական, ճարտարապետական եւ գծագրական արուեստներու դասընթացներ։ Հիմնադրուած է 1863–ին։ Միլանի հնագոյն համալսարանն է։

Համալսարանը Միլանի մէջ ունի երկու մասնաշէնք, ուր հետազոտական եւ ուսուցման գործընթացներու մեծ մասը տեղակայուած են, ինչպէս նաեւ այլ մասնաշէնքեր Լոմպարտիի եւ Էմիլիա Ռոմամակնայի 5 քաղաքներուն մէջ։ Գլխամասն ու կեդրոնական գրասենեակները Միլանի Città Studi պատմական մասնաշէնքին մէջ կը գտնուէին։

2014-2015–ններուն Իտալական համալսարաններու CENSIS-Repubblica վարկանիշային ցանկին մէջ այս համալսարանը համարվե է Իտալիոյ լաւագոյն մեծ համալսարաններէն մէկը համարուած է ինչպէս նաեւ լաւագոյն համալսարան համարուած է ճարտարագիտութեան բնագաւառին մէջ[2] եւ ըստ «QS World University Rankings»՝ դասուած է աշխարհի արուեստագիտական համալսարաններու շարքին մէջ 20-րդը[3], 11-րդը գծագրական արուեստներու բնագաւառին մէջ, 24-րդը՝ ճարտարագիտութեան, 14-րդը՝ ճարտարապետութեան[4][5]։

Համալսարանի յայտնի շրջանաւարտներէն է 1963–ին քիմիագիտութեան Նոպէլեան մրցանակակիր Ճուլիօ Նաթթան։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ֆրանչեսքօ Պրիոսկի (1824-1897), բազմաուեստեան հիմնադիր եւ առաջին համալսարանապետ
Città Studi շէնքերը 1930–ին
Միլանի բազմարուեստեան համալսարանի պետերու ցանկը[6]
Ռոկտոր Պաշտօնավարած է
Ֆրանչեսքօ Պրիոսկի (1824-1897) 1863-1897
Ճուզեպպէ Պոլոմպօ (1836-1921) 1897-1921
Ցեզարէ Սալտինի (1848-1922) 1921-1922
Լուիջի Ձունինի (1856-1938) 1922-1926
Գաուդենցօ Ֆանտոլի (1867-1940) 1926-1940
Գառլօ Իզնարտօ Աձիմոնտի(1876-1943) 1940-1943
Ճինօ Կասինիս (1885-1964) 1944-1960
Ճինօ Բոցցա (1899-1967) 1960-1967
Պրունօ Ֆինցցի (1899-1974) 1967-1969
Ֆրանչեքսօ Գարասա (1922-2006) 1969-1972
Լուիջի Տատա (1923-2012) 1972-1984
Առիգօ Վալատտա (1930-2001) 1984-1987
Էմիլիօ Մասա (1926-1998) 1987-1994
Ադրիանօ տէ Մայօ (1941) 1994-2002
Ճուլիօ Պալիօ (1940) 2002-2010
Ճովանի Ացոնէ (1962) 2010 թվականից

Համալսարանը 29 Նոյեմբեր 1863-ին հիմնադրած է Իտալիոյ կրթութեան նախարարութեան քարտուղար եւ Բաւիայի համալսարանի վահանահայր Ֆրանչեսքո Բրիոսկին։ Այս համալսարանը Միլանի ամենահին համալսարանն է։ Սկիզբէն Istituto Tecnico Superiore (Բարձրագոյն ադուեստագիտական հիմնարկ) կոչուած է եւ միայն քաղաքացիական եւ արդիւնաբերական ճարտարագիտութիւն դասաւանդուած է։ Բազմարուեստեան համալսարանի երկրորդ հիմնական ուսուցման ուղղութիւնը՝ ճարտարապետութիւնը, 1865–էն դասաւանդուած է՝ Պրերա ակադեմիոյ հետ համագործակցելով[7]։

Առաջին տարուան ընթացքին, համալսարանը միայն 30 ուսանող ընդունած է։ Տասնամեակներ շարունակ համալսարանին մէջ արական սեռի ուսանողները գերիշխած են։ Առաջին կին շրջանաւարտը համալսարան ընդունուած են 1913–ին[7]։

1927–ին բազմարուեստեան համալսարանը Լէօնարտօ Տա Վինչի հրապարակը տեղափոխուած է, որ այժմ որպէս Città studi (Ուսումնառութեան քաղաք) յայտնի է, ուր նաեւ բազմարուեստեան համալսարանի հիմնական մասնաճիւղերը կը գործեն։ Այդ ժամանակ հաստատութիւնը Regio Politecnico (Արքայական բազմարուեստ) կոչուած է։ Արքայական բառը ելած է, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք Իտալիան հանրապետութիւն հռչակուած է։ Պատմական շէնքը, որ բազմարուեստեան համալսարանի շրջանաւարտ ճարտարագէտներն ու ճարտարապետները նախագծած եւ կառուցած են, կո գործարկուի[8]։

Ռաֆայէլ Սանթիի Աթենի դպրոց կտաւի նախնական տարբերակի վրայ ստեղծուած համալսարանի ներկայիս լոկօն ընդունուած է 1942–ին։ Մինչ այդ յիմնարկը պաշտօնական լօկօ չէ ունեցած[9]։

1954–ին Ճինօ Գասինիսը եւ Էրկոլէ Պոտանին համալսարանին մէջ առաջին համակարգչային կեդրոնը բացած են։ 1963–ին Ճուլիօ Նաթա բիւրեղային բազմարուեստեաններու, մասնաւորապէս բազմարուեստեաններու հետազօտութեան համար Նոպէլըան մրցանակի արժանացած է։ 1977–ին գործարկուած է բազմարուեստեանի եւ այլ կազմակերպութիւններու մէջ ստեղծուած «Սիրիոյ» արբանեակը։

1980-ական թուականներուն համալսարանը սկսած է տարածքային ընդլայնման գործընթաց, որուն պատճառով Լոմպարտիայի եւ Էմիլիա Ռոմանիայի մէջ համալսարանի մասնաճիւղեր բացուած են։ 1993–էն համալսարանը սկսած է արդիւնաբերական նախագիծ ծրագիրը։ 2000–ին բացուած է բազմարուեստեան գծագրական արուեստի հիմնարկը։

Ապրիլ 2012–ին համալսարանի կառավարման խորհուրդը յայտարարած է, որ 2014–էն բոլոր աւարտական դասընթացները անգլերէն լեզուով կ՛ուսուցանուին[10]։

Բակեր (Քամբուս)[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գծագրական արուեստի հիմնարկի մուտքը Բովիսա բակին մէջ (Դորոնդօ)

Համալսարանը 7 բակ ունի՝ 2 հիմնական բակ Միլանի մէջ եւ 5 հատ Լոմպարտիի եւ Էմիլիա Ռոմակնայի կից[11]։

Միլան Լէոնարտօ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Միլան Լէոնարտօն» բազմարուեստեան համալսարանի ամենահին բակն է։ Առաջին շէնքը Լէոնարտօ Տա Վինչի հրապարակին վրայ 1927–ին բացուած է։ Տարիներու ընթացքին բակի տարածքը ընդարձակուած է եւ ներկայիս "Città Studi" (Ուսումնառութեան քաղաք) կը համարուի, որ նաեւ Միլանի համալսարանի քանի մը հիմնարկներուն կը վերագրուի։ Բակը կապուած է 7 փողոցներու՝ «Լէոնարտօ», «Սոնարդի», «Կլերիչետի», «Մանչինելի», «Գրան Սասօ» եւ «Գոլոմպօ»։

«Լէոնարտօ բակը» համալսարանի հիմնական բակն է, ուր կեդրոնական վարչական գործիքը, տեսչարանը եւ հետազօտական բաժինները տեղակայուած են։

Միլան Պովիսա[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միլան Պովիսա բակը Միլանի Պովիսա թաղամասին մէջ կը գտնուի։ 1989–էն սկսեալ աշխոյժ գործունէութիւն սկսած է ծաւալել։ Այս բակը կազմուած է «Դորանդօ Բակէն», 1994–ին բացուած է եւ «Լա Մասա բակը» բացուած է 1997–ին։ Առաջին բակին մէջ կը գտնուի գծագրական արուեստներու դպրոցը, երկրորդին մէջ՝ արդիւնաբերութեան, մեքենագիտութեան, սաւարնագիտութեան եւ ճարտարագիտական կենսուժի գիտութիւններու հիմնարկները[12]։

Այլ Բակեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Առաջին կից բակը 1987–ին բացուած է եւ Գոմոյի մէջ եւ 1989–ին Լէքոյի մէջ։ 1990-ական թուականներուն 3 մասնաճիւղներ բացուած են Գրեմոնայի (1991), Մանթովայի (1994) եւ Պյաչենցայի (1997) մէջ[13]։

Ակադեմիական Դասընթացք[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Միլանի բազմարուեստեան համալսարանը տարբեր եռամեայ աւարտական դասընթացքներ կ՛առաջարկէ, մէկամեայ մասնագիտական դասընթացք, տոքթորական դասընթացներ, ճարտարագիտութենէն, ճարտարապետութենէն եւ գծագրական արուեստներէն, բակալավրի 32 առաջին մակարդակի դասընթացներ կ՛առաջարկուին։ Ունի նաև առցանց համակարգչային ճարտարագիտության[14] դասընթաց, որը Իտալիայում առաջին ակադեմիական դասընթացն է։

Ուսումնական ծրագիրներու լայն շրջանակը պայմանավորված է Լոմբարդիայի շրջանի (Եւրոպայի ամենազարգացած արդյունաբերական տարածքներից մեկն է) կարիքներով։

Ակադեմիական տարին երկու կիսամեակներու բաժնուած է. առաջինը սեպտեմբերի կէսերէն մինչեւ յունուարի վերջ, երկրորդը՝ մարտէն յունիս։ Քննական երեք շրջաններ կան՝ 2-ը կիսամեակներու աւարտին (փետրուար եւ յուլիս) եւ մէկը սեպտեմբերին։ Ուսանողները ամէն տարի պէտք է 60 «համալսարանական գրետիդներ» հաւաքեն պսակաւոր եւ մասնագիտական արուեստի դասընթացներուն համար։ Պսակաւոր արուեստի եռամեայ դասընթացքը 180 գրետիդ կը պահանջէ, երկամեայ մասնագիտութեան դասընթացքը՝ 120։ Միլանի բազմարուեստեան համալսարանը, ինչպէս Իտալիոյ համալսարաններու մեծ մասը, Պոլոնիայի հռչակագիրին մէջ ներառուած է։

Բազմարուեստեան համալսարանը արտասահմանեան տարբեր համալսարաններու հետ կապեր ունի եւ ուսանողներ փոխանակլեու շարք մը միջազգային ծրագիրներ կ՛առաջարկէ անոնց[15]։ Համալսարանը կը խրախուսի օտարերկրեայ ուսանողներու ընդգրկուածութիւնը՝ տրամադրելով անգլերէն, գերմաներէն եւ սպաներէն դասընթացներ[16]։ Համալսարանը կը մասնակցի ելեկտրոնական ճարտարագիտութեան վերապատրաստման եւ հետազօտութեան եւրոպական ցանցի ծրագիրներուն (ENTREE) եւ Եւրոպայի լաւագոյն արդիւնաբերական կառավարիչներու (TIME) ցանցի անդամ է[17]։

Alta Scuola Politecnica-ը Միլանի բազմարուեստեան համալսարանը եւ Տորինոյի բազմարուեստեան համալսարանը համատեղ հաստատութիւններ են այն երիտասարդ տաղանդաւորներու համար, որոնք կը ցանկանան նորարարութեան իրենց ներգին կարգապահութեան կարողութիւնները զարգացնել։ Այս ուսումը զուգահեռ երկու տարուայ ծրագիրներով կը դասաւանդուի՝ laurea magistrale (աւարտական դասընթացք)։

Միջազգային Հնարաւորութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բազմարուեստեան համալսարանը շարք մը հնարաւորութիւններ կ՛առաջարկէ այն ուսանողներուն համար, որոնք իրենց ուսումնական փորձով կ՛ուզեն Իտալիայէն դուրս ամբողջացնել[18]։

  • ATHENS (Ընդգրկուն արուեստագիտական բարձրագոյն կրթութեան ցանց/Socrates) ծրագիր
  • Էրազմուս ծրագիր
  • Էրազմուս Մունտուս ծրագիր
  • Եւրոպական գծագրական արուեստի վարպետ
  • Օդագնացութեան եւ տիեզերական համալսարաններու եւրոպական խումբի համագործակցութիւն
  • UNITECH միջազգային ընկերութիւն
  • Կրկնակի աստիճան Տունցզիի, Շանհայի եւ Չինաստանի համալսարաններու հետ
  • Համաշխարհային ճարտարագիտական կրթութեան փոխանակում

Տոքթորական թեզի վրայ աշխատող ուսանողները կրնան նաեւ Progetto Rocca MIT-PoliMi Programme միջազգային ծրագիրի համար դիմել, որ հնարաւորութիւն կու տայ այցելութեան ընթացքին Մասաչուսեթսի արուեստագիտութեան հիմնարկին մէջ աշխատիլ[19]։

Վարկանիշ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ըստ 2011-2012–ններու CENSIS-Repubblica-ի տուեալներու՝ Իտալիոյ ազգային վարկանիշային աղիւսակին մէջ Պբազմարուետեան համալսարանը Իտալիոյ համալսարաններու շարքին մէջ լաւագոյն ճարտարագիտական համալսարանը համարուած է։

2009–ին ըստ իտալական հետազօտութեան՝ համալսարանը Իտալիոյ լաւագոյնը համարուած է այնպիսի ցուցանիշներով, որոնցմէ են՝ գիտական արտադրութիւն, օտարերկրեայ ուսանողներու ներգրաւուածութիւն եւ այլն[20]։

2015–ին ըստ QS World University Rankings՝ Միլանի բազմարուեստեան համալսարանը աշխարհի 24-րդ լաւագոյն ճարտարագիտական եւ արուեստագիտական համալսարանը համարուած է[21]։

2013–ին ըստ քաղաքացիական եւ կառուցուածքային երկրաչափութեան թեմաներու՝ աշխարհի 18-րդ լաւագոյն համալսարանը համարուած է [22]։

Ըստ QS World University Rankings-ի՝ աշխարհին 11-րդը կը համարուի գծագրական արուեստի բնագաւառին մէջ, 14-ը՝ ճարտարապետութեան, 24-ը ճարտարագիտութեան մէջ։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Մէջբերման սխալ՝ Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named anagrafe
  2. LE CLASSIFICHE DI CENSIS E REPUBBLICA 2011-2012 DELLE UNIVERSITÀ ITALIANE
  3. «QS World University Rankings by Faculty 2013 - Engineering and Technology»։ QS World University Rankings։ արտագրուած է՝ 10 September 2013 
  4. «QS World University Rankings»։ QS Top Universities։ QS։ արտագրուած է՝ 30 April 2015 
  5. http://www.topuniversities.com/
  6. «I rettori nella storia»։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 19 March 2013 
  7. 7,0 7,1 «Le origini»։ La storia։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 12 February 2012 
  8. «Le sedi storiche»։ La storia։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 12 February 2012 
  9. «The logo and its history»։ Polոtecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 19 March 2013 
  10. Michael Day, "Italian university switches to English" The Independent April 14, 2012 [1]
  11. «Poli territoriali»։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 12 February 2012 
  12. «Overview of Milano Bovisa campus»։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 19 March 2013 
  13. «Towards the present»։ History։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 21 March 2013 
  14. «Corso di Laurea in Ingegneria Informatica Online»։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 14 February 2012 
  15. «Fai un'esperienza all'estero»։ Politecnico di Milano։ արտագրուած է՝ 14 February 2012 
  16. «Politecnico di Milano: English version»։ Polimi.it։ 2013-03-08։ արտագրուած է՝ 2013-03-21 
  17. «List of members»։ time-association.org։ արտագրուած է՝ 21 March 2013 
  18. PoliMi - Mobility projects
  19. Progetto Rocca webpage
  20. «Università - La nuova classifica di Vision»։ Vision։ արտագրուած է՝ 8 February 2012 
  21. «QS World University Rankings by Faculty 2015 - Engineering and Technology»։ QS World University Rankings։ արտագրուած է՝ 10 September 2013 
  22. «QS World University Rankings by Subject 2013 - Civil and Structural Engineering»։ QS World University Rankings։ արտագրուած է՝ 10 September 2014 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ