Մարինելա
| Մարինելա յուն․՝ Μαρινέλλα | |
|---|---|
 | |
| Ծննդեան անուն | յուն․՝ Κυριακή Παπαδοπούλου |
| Նաեւ յայտնի է իբրեւ | Μαρινέλλα և Marinella |
| Ծնած է | 19 Մայիս 1938 |
| Ծննդավայր | Թեսաղոնիկէ, Յունաստան |
| Մահացած է | 28 Մարտ 2026[1][2] (87 տարեկանին) |
| Մահուան վայր | Գիֆիսիա |
| Քաղաքացիութիւն |
 Յունաստան |
| Մայրենի լեզու | Յունարէն |
| Ուսումնավայր | Սելանիկի Արիստոթելեան համալսարան |
| Տեսակ | ժողովրդական, Ժամանակակից ժողովրդական երաժշտութիւն, Պլուզ, Ռեպեթիքօ և contemporary folk music? |
| Մասնագիտութիւն | երգչուհի |
| Ամուսին | Սթելիոս Քազանծիդիս և Թոլիս Վոսքոփուլոս |
| Ծնողներ | հայր՝ Եորղոս Բաբադոբուլոս |
| Երեխաներ | Ճորճինա Սերբիէրի |
Գիրիաքի Բաբատոբուլու (յունարէն՝ Κυριακή Παπαδοπούλου, 19 Մայիս, 1938, Թեսաղոնիկէ – 28 Մարտ, 2026, Գիֆիսիա)․ ծանօթ՝ Մարինելա (յուն․՝ Μαρινέλλα) ծածկանունով։ Եղած է երեւելիս յոյն երգչուհի, որ իր երկար ասպարէզին ընթացքին զանազան տեսակի երաժշտութիւններ երգած է: Ան բարձրօրէն գնահատուած էր իր տպաւորիչ ձայնային ընդգրկումին համար։ Իր 68-ամեայ երգչուհիի ասպարէզին ընթացքին, թողարկած է 66 մենաձայնապնակներ, ինչպէս նաեւ ձեւուած է ուրիշ երաժիշտներու բազմաթիւ ձայնասկաւառակներուն մէջ։ Ան 1974-ի Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին Յունաստանը ներկայացուցած է, նշելով երկրին առաջին մուտքը մրցոյթին։
Իր երաժշտական ասպարէզը վերջ կը գտնէ 2024 Սեպտեմբեր 25-ին, Աթէնքի Իրոտու Ադիքու Օտէոնին մէջ, երբ բեմին վրայ սաստիկ ուղեղային հարուած ստացաւ եւ փուլ եկաւ:
Մարինելա յատկապէս յայտնի էր Յունաստանի եւ Կիպրոսի մէջ, սակայն իր ասպարէզը նաեւ միջազգային ճանաչում եւ յաջողութիւն ունեցած է։ Երաժշտական առումով, իւրայատուկ էր իր ձայնին լայնութիւնը, իր եզակի հնչերանգն ու արհեստագիտական հասունութիւնը: Յատկանշուած է նաեւ մեկնաբանութիւններուն մէջ իր մեծ արտայայտչականութեամբ, ըլլայ ձայնագրութիւններուն մէջ, ըլլայ բեմի վրայ:
Առաջին տարիներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Մարինելա ծնած է Սելանիկ, 19 Մայիս 1938-ին, Գիրիաքի Բաբատոբուլու։ Ծնողքը Կոստանդնուպոլիս կ՛ապրէր։ Իր ընտանիքին չորրորդ եւ ամէնէն կրտսեր անդամն էր։ Ընտանիք մը՝ աղքատ, կապուած սկզբունքներով, որուն անդամներէն շատերը շատ լաւ կ՛ երգէին։ Չորսէն հինգ տարեկան, մասնակցած է «Մանկական ժամ» մանկական ռատիոժամին, որուն ընթացքին առիթը ունեցած է Շուպերթի երգերէն մէկը երգելու։
Տասնեօթ տարեկանին, որպէս դերասանուհի կը հետեւեցի Մէրի Լորանսի թատերախումբին շրջապտոյտին Յունաստանի մէջ։ Երեկոյ մը, թատերախումբին երգչուհին կը հիւանդանայ եւ Մարինելա, որ գիտէր բոլոր երգերը, կը փոխարինէ զինք։ Կ՛երգէ Սոֆիա Վեպոյի «Իմ մարդս» երգը, Մենելաոս Թէոֆանիդիսի երաժշտութեամբ եւ Միմիս Թրայֆորոսի խօսքերով, ինչպէս նաեւ «Մալակենիա»՝ Գերմանացիներուն կողմէ բռնագրաւման շրջանի Սսպանական երգ մը։ Այնուհետեւ Մարինելա կը դառնայ թատերախումբին գլխաւոր երգչուհին։
_(01).jpg)
իր առաջին երգը հրատարակած է 1957-ին, «Նիցա, Էլենիցա (Փոքրիկ Հելեն)»։ Իր վաղ շրջանի ասպարէզը նշուած է երգիչ Սթելիոս Քազանծիդիսի հետ իր գործակցութեամբ։ Անոր հետ կը կապուի թէ՛ բեմի վրայ, թէ՛ կեանքին մէջ։ Միասին կը շրջին Յունաստանի շրջանները, եւ հռչակ կը հանեն։ Թեսաղոնիկէի «Լիւքսեմպուրկ» գիշերային ակումբին մէջ, մեծ յաջողութիւն կը վայելեն, եւ աւելի ուշ Աթէնք տեղափոխուելով լայն ճանաչում ձեռք կը ձգեն։ Անոնք կ՛երգեն Միքիս Թէոդորաքիսի, Մանոս Հածիտաքիսի, Վասիլիս Ցիցանիսի, Եորղոս Միցաքիսի, Եորղոս Զապէթասի, Աբոսթոլոս Քալտարասի, Թէոդորոս Տէրվենիոթիսի, Սթաւրոս Քսարխաքոսի, Խրիսթոս Լէոնթիսի երգերը, որոնք համարուած են ժամանակաշրջանի լաւագոյն երգահանները։
1959-ին, Մարինելա եւ Քազանծիդիս յաջողութիւն կ՛արձանագրեն նաեւ Ամերիկա եւ Աւստրալիա (ուր մեծ թիւով յունական գաղթօճախներ կան)։ Նոյն տարին Պոլիս համերգներ կու տան։
Անոնց երկձայնութիւնները մինչեւ օրս հիացումի, ուշադրութեան եւ ուսումնասիրութեան առարկայ են: Մեկնաբանած են Թէոդորոս Տէրվենիոթիսի, Աբոսթոլոս Քալտարասի, Եանիս Մարքոբուլոսի, Վասիլիս Ցիցանիսի, Էֆթիհիա Բաբայանոբուլուի, Գոսթաս Վիրվոսի եւ ուրիշներու երգերը:
Վաղ ասպարէզ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
1970-ի Հոկտեմբերին, Մարինելա կը մասնակցի V Festival Internacional da Cançao Popular – Parte Internacion (FIC) փառատօնին՝ Ռիօ տէ Ժանէյրօ, ներկայացնելով Յունաստանը «Գիրա Եորղենա (Եորղոսին կինը)» երգով, գրաւելով 4-րդ դիրքը 38 երկիրներու միջեւ։ 1970-ի Հոկտեմբեր 24-ին, Billboard-ին մէջ Հենրի Ճոնսթըն կը նշէ թէ՝ «Յոյն Մարինելա, ծանօթ է Աթէնքի ակումբներու հանդիսատեսին, իր երգերուն մէջ կը պարունակէ հմայքը եւ արեւի ջերմութիւնը իր ձայնին մէջ»։
Մարինելա առաջին յոյն երգչուհին է, որ կը մասնակցի Քաննի 1973-ի International MIDEM Festival-ին՝ Սթաւրոս Քսարխաքոսի կողմէ յօրինուած երեք նոր երգերով։ Ան նաեւ կը մասնակցի Եւրատեսիլ Երգի Մրցոյթին 1974-ին, գրաւելով տասնմէկերորդ դիրքը «Գրասի, թալասա քէ թ' աղօրի մու» («Գինի, Ծով եւ Իմ Տղան») երգով։
Ան նաեւ բազմաթիւ յունական երաժշտական ժապաւէններու մէջ (musical) կը ներկայանայ, իբրեւ երգչուհի եւ թէ՛ դերասանուհի։ Իր ժողովրդականութիւնը բարձրացաւ 1960-ականներու վերջերուն, 1970-ականներուն եւ 1980-ականներուն, յաջող ալպոմներու եւ կենդանի ելոյթներու շարքով։
Ուշ շրջանի ասպարէզ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]27 Ապրիլ 1998-ին, Մարինելա ելոյթ կ՛ունենայ Աթէնքի Համերգասրահին մէջ, ներկայացնելով իր հին յաջողութիւնները եւ մեծ գնահատանքի կ՛արժանանայ:
Աթէնքի Փոքր Ողիմպիական մարզադաշտին մէջ 1 Հոկտեմբեր 1999-ին, 25 000 հանդիսատեսներու ներկայութեամբ իր տուած համերգը մեծ յաջողութիւն կ՛արջանագրէ:
Նոյեմբեր 2002-ին, ան կը համագործակցի Եորղոս Տալարասի հետ։ Անոնք համերգներ կու տան Աթէնքի եւ Թեսաղոնիկէի, ինչպէս նաեւ արտասահմանի մէջ:
Մարտ 2004-ին, Մարինելա կը հրապարակէ նոր ալպոմ մը՝ Նիքոս Անտիբասի եւ Լինա Նիքոլաքոբուլուի նոր երգերով, «Ամոս իթանէ» (Աւազ էր անիկա) տիտղոսով: Նոյն տարին, 29 Օգոստոսին, ելոյթ կ՛ունենայ 2004-ի Ամառնային Օղիմպիական խաղերու փակման արարողութեան, Տիմիդրա Ղալանիի, Հարիս Ալեքսիուի, Եանիս Փարիոսի եւ Եորղոս Տալարասի հետ միասին։
Դեկտեմբեր 2005-ին, Մարինելա կը հրապարակէ նոր ալպոմ մը, որուն տիտղոսն է «Դիփոթա տէն ղինէթէ թիհէա» (Ոչինչ պատահմամբ չըլլար), յօրինուած՝ Եորղոս Թէոֆանուսէն։ Ալպոմը կ՛արժանանայ Ոսկի կարգավիճակի եւ կը պարունակէ երգեր յայտնի յոյն երգիչներու զուգերգով, ինչպէս օրինակ՝ Անտոնիս Ռեմոսի եւ Ղլիքերիայի։
2006-ին, կը հրապարակուին Մարինելային երկու նոր ժողովածուներ․ առաջինը՝«Սթի Սքինի (Բեմի Վրայ)» հին կենդանի ձայնագրութիւններու պարունակութեամբ, իսկ երկրորդը՝ «Թա լոյա ինէ բերիթա – 50 հրոնիա թրաղուդի (Խօսքերը աւելորդ են – 50 տարիներ երգ)», որ ութ սկաւառակներէ բաղկացած հաւաքածոյ մըն է, Մարինելլայի մեծագոյն յաջողութիւններով՝ իր գործունէութեան սկիզբէն մինչեւ Գոսթաս Խածիսին հետ «Ռեսիթալ»-ին մէջ իր ունեցած համագործակցութիւնը։ Ան կը վերադառնաւ գիշերային կեանքին՝ կենդանի ելոյթներ ունենալով Անտոնիս Ռեմոսի հետ 2006–2007 եւ 2007–2008 թուականներուն, Եանիս Փարիոսի հետ Տիոյենիս սրահին մէջ 2008–09 (ձմեռը), եւ Նաթասա Թէոտորիտուի հետ Վոթանիքոսի մէջ 2011–2012-ին (Աթէնք):
_(13)_(cropped).jpg)
Անձնական կեանք
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Մարինելա կ՛ամուսնանայ Սթելիոս Գազանծիդիսի հետ 7 Մայիս 1964-ին, եւ միասին կը շրջին Գերմանիա ու Միացեալ Նահանգներ: Անոնք կը բաժնուին Սեպտեմբեր 1966-ին:
Ապա Մարինելա կը սկսի իր մենակատարի ասպարէզը եւ կ՛ամուսնանայ երգիչ Թոլիս Վոսքոփուլոսին հետ 1973-ին: Այս ամուսնութիւնն ալ կ՛աւարտի ամուսնալուծումով 1981-ին:
Հիւանդութիւն եւ մահ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]2024 Սեպտեմբեր 25-ին, Մարինելա ելոյթ պիտի ունենար Աթէնքի Իրոտու Ադիքու Օտէոնին մէջ: Ելոյթի ընթացքին, ան երրորդ երգը երգելու ատեն, սաստիկ արիւնահոսական ուղեղի կաթուած մը կ՛ունենայ ու գետին կ՛իյնայ: Զինք արագօրէն հիւանդանոց կը հասցնեն ուր կ՛ախտորոշուի սաստիկ եւ տարածուն արիւնահոսական հարուած մը եւ 21 օր կ՛անցնէ յատուկ բուժման բաժնին մէջ:Հիւանդանոցի մէջ չորս ամիս մնալէ ետք, 2025 Յունուար 21-ին, տուն կը վերադառնայ:
Մարինելա կը մահանայ Աթէնքի մէջ, 2026 Մարտ 28-ին, 87 տարեկան հասակին:
[3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10][11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18]
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ Πέθανε η μεγάλη τραγουδίστρια Μαρινέλλα στα 87 της χρόνια, πένθος στο ελληνικό τραγούδι
- ↑ https://greekreporter.com/2026/03/28/iconic-greek-singer-marinella-dies
- ↑ Մարինելա Կիպոս, 11-7-2024(յունարէն)
- ↑ Երէց երգչուհի Մարինելա ուղեղի հարուածի պատճառաւ հիւանդանոցի վերակենդանացման բաժանմունքը կը գտնուի, Քաթիմերինի օրաթերթ, 26-9-2024(անգլերէն)
- ↑ Մարինելա ինքնակենսագրութիւն․ «Մի՛ մոռնար սիրել, սէրը ամէն ինչի կը դիմանայ» - LiFO magazine, 13 Յունիս 2024(յունարէն)
- ↑ Մարինելա Ռիօ տէ Ժանէյրոյի մէջ, 1970․ Billboard, Հենրի Ճոնսթոն(անգլերէն)
- ↑ Billboard․ Greek Act at MIDEM Փետրուար 3, 1973 ՆիկելՀանթըր եւ Ֆիլիբ Բալմըր(անգլերէն)
- ↑ Եւրովիզիոն, Յունաստան 1974-2012, Եորղոս Ֆուքոս(յունարէն)
- ↑ Մարինելա Իրոդիոյի մէջ, Gegonota 27-6-2024(յունարէն)
- ↑ Քաթիմերինի - Առասպելական Մարինելան բեմին վրայ կ՛իյնայ, 25-9-2024(անգլերէն)
- ↑ Յոյն երգչուհի Մարինելա կը մահանայ 27 տարեկանին, Euronews, 28-3-2026(անգլերէն)
- ↑ Մարինելա կը մահանայ 87 տարեկանին, The National Herald, 28-3-2026(անգլերէն)
- ↑ Յոյն Երգչուհի Մարինելա Մահացաւ 87 Տարեկանին, Բոլա Ցոնի, 28-3-2026(անգլերէն)
- ↑ Մարինելա․ իրական պատմութիւնը եւ մեծ յաջողութիւննը(յունարէն)
- ↑ Մարինելա, հարցազրոյց, 22-9-2011(յունարէն)
- ↑ Մարինելա եւ Թոլիս Վոսքոբուլոս գաղտնի ամուսնացան, 17-1-2013, Էլեֆթերիոս Քալտերաքիս(յունարէն)
- ↑ Բրոթօ Թեմա - Յունական երգը սուգի մէջ․ Մարինելա կը մահանայ 87 տարեկանին, 28-3-2026(յունարէն)
- ↑ Մարինելային կեանքը՝ ասպարէզ եւ ընտանիք, Iefimerida.Gr, Newsroom, 29-3-2026(յունարէն)