Մարիլին Մոնրօ
.svg){kind=small}
Մարլին Մոնրօ, (արտասանութիւն՝ /ˈmærəlɪn mənˈroʊ/)՝ ծնած իբրեւ Նորմա Ժան Մորթենսըն, (1 Յունիս, 1926 - 4 Օգոստոս, 1962) ամերիկացի դերասանուհի եւ նորաձեւութեան աստղ[9]։
Հանրածանօթ դարձած է իբրեւ «շիկահեր հրապուրիչ» կերպարներ մարմնաւորող, եւ դարձած է 1950-ականներու եւ 1960-ականներու սկիզբի ամէնէն պահանջուած սեռական խորհրդանիշներէն մէկը, ինչպէս նաեւ այդ շրջանի սեռական յեղափոխութեան խորհրդանիշը։
Ան մէկ տասնամեակ շարունակ եղած է գլխաւոր դերակատար, եւ իր ժապաւէնները մինչեւ իր մահը՝ 1962-ին, հասած են մօտաւորապէս 200 միլիոն տոլարի հասոյթի (2025-ի համարժէք՝ շուրջ 2 միլիար տոլար)։
Ծնած է Լոս Անճելըս քաղաքին մէջ։
Մանկութեան մեծ մասը անցուցած է խնամատար ընտանիքներու եւ որբանոցներու մէջ, նախքան 16 տարեկանին ամուսնանալը՝ Ճէյմս Տուղըրթի (James Dougherty) հետ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքին, գործարանի մը մէջ աշխատելով, կը հանդիպի լուսանկարիչի մը, որ զինք կը դարձնէ կարճատեւ ժապաւէններու աստղի՝ «20th Century Fox»ի եւ «Columbia Pictures»ի։
Կը յայտնուի կատակերգական եւ ողբերգական դերերու մէջ, ինչպէս՝ «As Young as You Feel», «Monkey Business», «Clash by Night» եւ «Don’t Bother to Knock»։
1953-ին Մոնրօ կը դառնայ Հոլիուտի ամէնէն շատ պահանջուած աստղերէն մէկը։
Ան ունեցած է գլխաւոր դերեր «Նիակարա» ժապաւէնին մէջ, ապա կատակերգութիւններուն՝ «Gentlemen Prefer Blondes» եւ «How to Marry a Millionaire», որոնք կ'ամրապնդեն իր «անխելք շիկահեր» կերպարը։ Նոյն տարուան ընթացքին, իր մերկ լուսանկարները կ'օգտագործուին առաջին «Playboy» ամսագիրի շապիկին եւ կեդրոնական էջին համար։
Մոնրօ մեծ դեր խաղացած է իր հանրային կերպարի ստեղծման եւ կառավարման մէջ, սակայն դժգոհած է իր դերերուն սահմանափակման եւ ցած վարձատրութեան պատճառով։
1954-ի սկիզբին, ան կարճ ժամանակով կը դադրի աշխատանքէն՝ մերժելով մէկ ժապաւէն, սակայն 1955-ին կը խաղայ «The Seven Year Itch» ֆիլմին մէջ, որ կը դառնայ իր ամէնէն յաջող ժապաւէններէն մէկը։
Անոր հետագայ դերերը կը ներառեն քննադատութեամբ գնահատուած «Bus Stop» (1956) եւ իր առաջին անկախ արտադրութիւնը՝ «The Prince and the Showgirl» (1957), որուն համար կը ստանայ «BAFTA»-ի առաջանութիւն եւ կ'արժանանայ «Լաւագոյն դերասանուհի» David di Donatello մրցանակին։ Ան կը ստանայ նաեւ Ոսկեայ երկրագունդ մրցանակը՝ «Some Like It Hot» (1959) ֆիլմին համար, որ կը ստանայ թէ՛ քննադատական, թէ՛ առեւտրական մեծ յաջողութիւն։
Անոր վերջին աւարտած ժապաւէնն էր «The Misfits» (1961)։
Անձնական կեանքը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Մոնրոյի անձնական կեանքը լի էր դժուարութիւններով եւ հանրային ուշադրութեամբ:
Ան ամուսնացած էր պէյսպոլի նախկին աստղ Ճօ Տիմաժիոյին եւ գրող Արթիւր Միլըրի հետ, սակայն երկու ամուսնութիւններն ալ աւարտած են ամուսնալուծութեամբ։
4 Օգոստոս, 1962-ին ան կը մահանայ 36 տարեկան հասակին, իր Լոս Անճելըսի տան մէջ, բարբիթուրատներու չափազանց օգտագործման հետեւանքով։ Կ'ենթադրուի, թէ անձնասպան եղած է:
Մոնրօ մնացած է հանրամշակոյթի խորհրդանիշ մը՝ եւ «American Film Institute»ը զինք դասած է Հոլիվուտի Ոսկեդարու վեցերորդ ամէնէն մեծ կին աստղերուն շարքին։
Նամակներ եւ գրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]• Իր անձնական նամակներուն մէջ ան յաճախ արտայայտած է առանձութեան եւ անապահովութեան զգացումներ՝ հակառակ արտաքին փառքին։
• Ան գրած է, թէ դերասանութիւնը իրեն համար ոչ միայն աշխատանք է, այլեւ ինքնարտայայտման եւ ինքնաճանաչման միջոց։
• Իր նոթատետրերուն մէջ երբեմն նշած է, որ կ՚ուզէ «լաւ ըլլալ ոչ միայն արտաքինով, այլ նաեւ հոգիով»։
• Ան կը խոստովանէր, որ յաճախ զգացած է ճնշում եւ անարդար վերաբերմունք կիներու հանդէպ Հոլիուտի մէջ։
Գրականութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Banner Lois (2012)։ Marilyn: The Passion and the Paradox։ Bloomsbury։ ISBN 978-1-4088-3133-5
- Belton John (2005)։ American Cinema, American Culture։ McGraw Hill։ ISBN 978-0-07-288627-6
- Burkhead Cynthia (2013)։ Dreams in American Television Narratives: From Dallas to Buffy։ London: Bloomsbury Publishing։ ISBN 978-1-4411-2417-3
- Chapman Gary (2001)։ «Marilyn Monroe»։ in Browne Ray B., Browne Pat։ The Guide to United States Popular Culture։ University of Wisconsin Press։ ISBN 978-0-87972-821-2
- Churchwell Sarah (2004)։ The Many Lives of Marilyn Monroe։ Granta Books։ ISBN 978-0-312-42565-4
- Dyer Richard (1991) [1979]։ «Charisma»։ in Gledhill Christine։ Stardom: Industry of Desire։ Routledge։ ISBN 978-0-415-05217-7
- Dyer Richard (1986)։ Heavenly Bodies: Film Stars and Society։ Routledge։ ISBN 0-415-31026-1
- Fuller Graham, Lloyd Ann, խմբգրնր․ (1983)։ Illustrated Who's Who of the Cinema։ Macmillan։ ISBN 0-02-923450-6
- Hall Susan G. (2006)։ American Icons: An Encyclopedia of the People, Places, and Things that Have Shaped Our Culture։ Greenwood Publishing Group։ ISBN 978-0-275-98429-8
- Hamscha Susanne (2013)։ «Thirty Are Better Than One: Marilyn Monroe and the Performance of Americanness»։ in Rieser Klaus, Fuchs Michael, Phillips Michael։ ConFiguring America: Iconic Figures, Visuality, and the American Identity։ Intellect։ ISBN 978-1-84150-635-7
- Handyside Fiona (2010)։ «Let's Make Love: Whiteness, Cleanliness and Sexuality in the French Reception of Marilyn Monroe»։ European Journal of Cultural Studies 3 (13): 1–16։ ISSN 1367-5494։ doi:10.1177/1367549410363198
- Harris Thomas (1991) [1957]։ «The Building of Popular Images: Grace Kelly and Marilyn Monroe»։ in Gledhill Christine։ Stardom: Industry of Desire։ Routledge։ ISBN 978-0-415-05217-7
- Haskell Molly (1991)։ «From Reverence to Rape: The Treatment of Women in the Movies»։ in Butler Jeremy G.։ Star Texts: Image and Performance in Film and Television։ Wayne State University Press։ ISBN 0-8143-2312-X
- Hyatt Wesley (2006)։ Emmy Award Winning Nighttime Television Shows, 1948–2004։ Jefferson, NC: McFarland։ ISBN 978-0-7864-2329-3
- Kidder Clark (2011)։ Marilyn Monroe: Cover to Cover: Cover to Cover։ Iola, WI: Krause Publications։ ISBN 1-4402-2780-2Կաղապար:Չաշխատող արտաքին հղում
- Leaming Barbara (1998)։ Marilyn Monroe։ Three Rivers Press։ ISBN 0-609-80553-3
- Lev Peter (2013)։ Twentieth-Century Fox: The Zanuck–Skouras Years, 1935–1965։ University of Texas Press։ ISBN 978-0-292-74447-9
- Marcus Daniel (2004)։ Happy Days and Wonder Years: The Fifties and Sixties in Contemporary Popular Culture։ Rutgers University Press։ ISBN 978-0-8135-3391-9
- Meyers Jeffrey (2010)։ The Genius and the Goddess: Arthur Miller and Marilyn Monroe։ University of Illinois Press։ ISBN 978-0-252-03544-9
- Miracle Berniece Baker, Miracle Mona Rae (1994)։ My Sister Marilyn։ Algonquin Books։ ISBN 0-595-27671-7
- Monroe Marilyn (2010)։ Comment Bernard, խմբգր․։ Fragments: Poems, Intimate Notes, Letters։ Farrar, Straus and Giroux
- Riese Randall, Hitchens Neal (1988)։ The Unabridged Marilyn։ Corgi Books։ ISBN 978-0-552-99308-1
- Rollyson Carl (2014)։ Marilyn Monroe Day by Day: A Timeline of People, Places and Events։ Rowman and Littlefield։ ISBN 978-1-4422-3079-8
- Rose Jacqueline (2014)։ Women in Dark Times։ Bloomsbury։ ISBN 978-1-4088-4540-0
- Solomon Aubrey (1988)։ Twentieth Century-Fox: A Corporate and Financial History։ Scarecrow Press։ ISBN 978-0-8108-4244-1
- Solomon Matthew (2010)։ «Reflexivity and Metaperformance: Marilyn Monroe, Jayne Mansfield, and Kim Novak»։ in Palmer R. Barton։ Larger Than Life: Movie Stars of the 1950s։ Rutgers University Press։ ISBN 978-0-8135-4766-4
- Spoto Donald (2001)։ Marilyn Monroe: The Biography։ Cooper Square Press։ ISBN 978-0-8154-1183-3
- Steinem Gloria, Barris George (1987)։ Marilyn։ Victor Gollancz Ltd։ ISBN 0-575-03945-0
- Summers Anthony (1985)։ Goddess: The Secret Lives of Marilyn Monroe։ Victor Gollancz Ltd։ ISBN 978-0-575-03641-3
- Super John C. (2005)։ The Fifties in America։ Ipswich, MA: Salem Press։ ISBN 978-1-58765-203-5
- Tracy Tony (2010)։ John Huston: Essays on a Restless Director։ McFarland։ ISBN 978-0-7864-5853-0
- Vogel Michelle (2014)։ Marilyn Monroe: Her Films, Her Life։ Jefferson, NC: McFarland։ ISBN 978-0-7864-7086-0
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ Marilyn Monroe Biography
- ↑ ծննդական — 1926.
- ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118583549 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- ↑ mymovies.it — 2000.
- ↑ Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
- ↑ https://www.nndb.com/edu/710/000079473/
- ↑ Pas L. v. Genealogics — 2003.
- ↑ «Մարիլին Մոնրօ»։ արխիւացուած բնօրինակէն 2013-10-15-ին։ արտագրուած է՝ 2013-10-15
- 1 Յունիսի ծնունդներ
- 1926 ծնունդներ
- Լոս Անճելըս ծնածներ
- 4 Օգոստոսի մահեր
- 1962 մահեր
- 5 Օգոստոսի մահեր
- Լոս Անճելըս մահացածներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Ի. Դարու ամերիկացի դերասանուհիներ
- Ի.Դարու ամերիկացի ամերիկացի երգչուհիներ
- «Ոսկէ երկրագունդ» մրցանակի դափնեկիրներ
- Ազատութեան նախագահական շքանշանով պարգեւատրուածներ
- Ամերիկացի երգչուհիներ
- Ամերիկացի դերասանուհիներ
- Ամերիկացի նորաձեւութեան բնորդներ
- Դեղերու չարաշահումէն մահացածներ
- Անձնասպան դերասանուհիներ