Ճէյմս Մանտալեան
| Ճէյմս Մանտալեան | |
|---|---|
| Ծնած է | 22 Դեկտեմբեր 1888 |
| Մահացած է | 13 Հոկտեմբեր 1973 (84 տարեկանին) |
| Մասնագիտութիւն | խմբագիր |
| Աշխատավայր | Արմինիըն Ուիքլի և Արմինիըն Ռիվիու |
Ճէյմս Մանտալեան (22 Դեկտեմբեր 1888 - 13 Հոկտեմբեր 1973), ամերիկահայ խմբագիր։
Կենսագրական գիծեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծնած է Օվաճըգ (Նիկոմեդիա)։ 1900-ականներու սկիզբը փոխադրուած է Միացեալ Նահանգներ։ Նեպրասքա նահանգի Իւնիըն գոլէճի մէջ կրթութեան վկայական ստացած եւ ապա պատմութեան հետեւած է Նեպրասքայի համալսարանը։
Գործունէութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Դասաւանդած է նահանգի երկրորդական վարժարաններու մէջ մինչեւ Պոսթըն փոխադրուիլը, ուր Հարվըրտ համալսարանի մէջ պատմութեան մագիստրոսի տիտղոս ստացած է։
Աւելի ուշ, դեղագործութիւն ուսանած եւ աշխատելու արտօնագիր ստացած է, բայց շուտով դարձած է նորահաստատ «Հայրենիք Ուիքլի»ի առաջին խմբագիրը 1934-ին (1969-ին վերանուանուած է «Արմինիըն Ուիքլի»)։
Մանտալեան խմբագրական իր աշխատանքը շարունակած է 36 տարի, մինչեւ հանգստեան կոչուիլը 1970-ին։ Ան նաեւ եղած է Հայ Երիտասարդաց Դաշնակցութեան առաջին գործադիր քարտուղարը։
Հրատարակած է «Հայոց պատմութեան հիմնական կէտեր» (1938), «Ո՞վ են դաշնակցականները» (1944) եւ «Ի՞նչ կ՚ուզեն հայերը» (1946) անգլերէն գրքոյկները, իսկ անգլերէնի թարգմանած է Սիմոն Վրացեանի «Հայաստան եւ Հայկական Հարցը» (1943) հատորը[1][2]։
1948-ին, Մանտալեան հիմնադիր խմբագիրը դարձած է «Հայրենիք»ի ուրիշ հրատարակութեան՝ «Արմինիըն Ռիվիւ» հանդէսին[3], մինչեւ 1969։
Իր խմբագրական աշխատանքի կողքին, բեղուն հրապարակագրական եւ ուսումնասիրական գործ կատարած է, կատարելով նաեւ բազմաթիւ կարեւոր թարգմանութիւններ հայ գրականութենէն։
Հրատարակած է գրքոյկ մը «Անդրկովկասի հայկական խլուած հողերը» (1961) եւ Ռուբէն Տէր Մինասեանի «Հայ յեղափոխականի մը յուշերը» հատորին ամփոփ տարբերակը մէկ հատորով՝ «Հայ ազատամարտիկներ» խորագրով (1963)։
Մանտալեան նաեւ յաճախ աշխատակցած է «Հայրենիք» օրաթերթին եւ ամսագրին, ինչպէս եւ սփիւռքահայ այլ հրատարակութիւններու։
1954-ին հրատարակած է «Վարդանանց պատերազմը» խորագրով հայերէն ուսումնասիրութիւնը։
Հանգստեան կոչուելէ ետք, Մանտալեան «Հայրենիք»ի հրատարակութիւններու պատուակալ խմբագիր դարձած է 1970-էն մինչեւ մահ[4]։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ «James g. MANDALIAN Archives»։ Association pour la recherche et l'archivage de la mémoire arménienne (ARAM) (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2025-09-03
- ↑ «Armenia and the Armenian Question. Translated from the armenian by James G. Mandalian. by VRATZIAN (Simon): (1943) | Librairie Le Trait d'Union sarl.»։ www.abebooks.com (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2025-09-03
- ↑ «The Armenian Review - Number 1, Winter 1948»։ www.armenianreview.org (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2025-09-03
- ↑ «ՃԷՅՄՍ ՄԱՆՏԱԼԵԱՆ (մահ՝ 13 Հոկտեմբեր, 1973)»։ Armenian Prelacy (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-09-03