Հենրի Քիսինճըր
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Հենրի Քիսինճըր (անգլերէն՝ Henry Alfred Kissinger, 27 Մայիս 1923[1][2][3][…], Ֆյուրտ, Միջին Ֆրանկոնիա, Պաւարիա, Գերմանական ռայխ[4][5] - 29 Նոյեմբեր 2023[6], Քենթ[7]), ամերիկացի պետական գործիչ, դիւանագէտ, միջազգային յարաբերութիւններու փորձագէտ։
Կենսահրական գիծեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծնած է Գերմանիա։ Հրեայ արմատներով իր ընտանիքը խոյս տուած էր նացիներէն եւ հաստատուած Միացեալ Նահանգներ։
Գործունէութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Միացեալ Նահանգներու նախագահի ազգային անվտանգութեան հարցերու խորհրդականը եղած է 1969-1975, իսկ արտաքին գործոց նախարար` 1973-1977: Այնուհետեւ ան մնացած է Ուաշինկթընի արտաքին քաղաքականութեան մշակման գործընթացին մէջ ազդեցիկ անձնաւորութիւններէն մին, որուն խորհուրդը խնդրած են նախագահներ եւ արտաքին գործոց նախարարներ:
«Ռէալ Փոլիթիք»-ի ջատագով Քիսինճըր նաեւ պատուոյ նախագահը եղած է «Տը Նէշընըլ Ինթրըսթ» պարբերականին, որ լոյս կ՛ընծայուի համանուն հիմնարկին կողմէ: Հիմնարկը նախապէս կը կոչուէր «Նիքսըն կեդրոն»[21]:
Նշանաւոր Աշխատանքներ[22]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Այս ցանկը կը ներկայացնէ Հենրի Քիսինճըրի նշանաւոր գործերը՝ ըստ բնոյթի։
Աւարտաճառեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1950. «Պատմութեան Իմաստը. Մտորումներ Սփենկլերի, Թոյնփիի եւ Քանթի Վրայ» (The Meaning of History: Reflections on Spengler, Toynbee and Kant): (Բաքալավրի գերազանցութեան աւարտաճառ, Հարվըրտի Համալսարան)։
- 1957. «Վերականգնուած Աշխարհ Մը. Մեթըրնիք, Քասլրի եւ Խաղաղութեան Հիմնահարցերը, 1812–22» (A World Restored: Metternich, Castlereagh and the Problems of Peace, 1812–22): (Փիլիսոփայութեան Դոկտորի աւարտաճառ)։
Յուշագրութիւններ (Memoirs)
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1979. «Սպիտակ Տան Տարիները» (The White House Years): (Ազգային Գիրքի Մրցանակ, Պատմութիւն)։
- 1982. «Ինքնաշխատ Փոթորիկի Տարիներ» (Years of Upheaval):
- 1999. «Նորոգումի Տարիներ» (Years of Renewal):
Հանրային Քաղաքականութիւն (Public Policy)
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]| Տարեթիւ | Գիրքի Անունը (Անգլերէն) | Հրատարակչութիւն / Նկատառումներ |
| 1957 | Nuclear Weapons and Foreign Policy | (Արտաքին Յարաբերութիւններու Խորհուրդի համար) |
| 1961 | The Necessity for Choice: Prospects of American Foreign Policy | |
| 1965 | The Troubled Partnership: A Re-Appraisal of the Atlantic Alliance | |
| 1969 | American Foreign Policy: Three Essays | |
| 1981 | For the Record: Selected Statements 1977–1980 | |
| 1985 | Observations: Selected Speeches and Essays 1982–1984 | |
| 1994 | Diplomacy (Դիւանագիտութիւն) | |
| 1998 | Kissinger Transcripts: The Top Secret Talks With Beijing and Moscow | (Խմբագրուած է Ուիլիամ Պըրի կողմէ) |
| 2001 | Does America Need a Foreign Policy? Toward a Diplomacy for the 21st Century | |
| 2002 | Vietnam: A Personal History of America's Involvement in and Extrication from the Vietnam War | |
| 2003 | Crisis: The Anatomy of Two Major Foreign Policy Crises... | (Հիմնուած գաղտնի հեռախօսային խօսակցութիւններու վրայ) |
| 2011 | On China (Չինաստանի Մասին) | |
| 2014 | World Order (Աշխարհակարգ) |
Այլ Աշխատանքներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 2021. «Արհեստական Բանականութեան Դարը Եւ Մեր Մարդկային Ապագան» (The Age of AI: And Our Human Future):
- 2022. «Առաջնորդութիւն. Վեց Ուսումնասիրութիւններ Համաշխարհային Ռազմավարութեան Մէջ» (Leadership: Six Studies in World Strategy):
Յօդուածներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1994. "Reflections on Containment" (Մտորումներ Զսպումի Մասին), Foreign Affairs
- 1999. "Between the Old Left and the New Right" (Հին Ձախին Եւ Նոր Աջին Միջեւ), Foreign Affairs
- 2001. "The Pitfalls of Universal Jurisdiction" (Համընդհանուր Իրաւասութեան Ծուղակները), Foreign Affairs
- 2012. "The Future of U.S.-Chinese Relations" (Միացեալ Նահանգներ-Չինական Յարաբերութիւններու Ապագան), Foreign Affairs
- 2023. "The Path to AI Arms Control" (Արհեստական Բանականութեան Սպառազինութիւններու Վերահսկման Ճանապարհը) (Գրեհեմ Էլիսոնի հետ համահեղինակ) , Foreign Affairs
Մրցանակներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]1973 թուականին իրեն շնորհուած է Նոպելի խաղաղութեան մրցանակը[23]։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1 2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
- 1 2 Encyclopædia Britannica
- 1 2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11856255X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- 1 2 Draper T. Little Heinz And Big Henry // The New York Times / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 1992. — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X
- 1 2 Henry Kissinger, American diplomat and Nobel winner, dead at 100 — Reuters, 2023.
- 1 2 Sanger D. E. Henry Kissinger Is Dead at 100; Shaped Nation’s Cold War History // The New York Times / J. Kahn — Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2023. — ISSN 0362-4331
- ↑ Petti M. How did Kissinger become an American citizen? — 2024.
- ↑ Henry A.Kissinger 1923 – 2023
- ↑ Henry Kissinger - Age, Accomplishments & Facts — Biography.com, 2021.
- 1 2 3 4 Ross S. Henry Kissinger, US diplomat who was revered and reviled, dies at 100 — KXAS-TV, 2023.
- 1 2 Henry A. (Heinz Alfred) Kissinger - People - Department History - Office of the Historian — ԱՄՆ-ի Արտաքին Քաղաքականութիւն.
- 1 2 Harris B. Henry Kissinger, influential first Jewish secretary of state, dies at 100 — JTA, 2023.
- 1 2 Henry A. Kissinger
- ↑ https://web.archive.org/web/20180119120351/http://www.harlemglobetrotters.com/1976-globetrotters-name-honorary-member-team-bestowing-honor-dr-henry-kissinger
- ↑ Henry KISSINGER — Academy of the Kingdom of Morocco.
- ↑ https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/kissinger/biographical/
- ↑ http://www.nytimes.com/1974/03/31/archives/kissinger-weds-nancy-maginnes-kissinger-and-nancy-maginnes.html
- 1 2 Pas L. v. Genealogics — 2003.
- 1 2 Who's who — (untranslated), 1849. — ISSN 0083-937X
- ↑ «Հարցազրոյց Հենրի Քիսինճերի Հետ ( Բ. Մաս )»։ Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon) (en-US)։ 2015-09-30։ արտագրուած է՝ 2025-05-01
- ↑ (անգլերեն) Henry Kissinger, 2025-11-17, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry_Kissinger&oldid=1322714346, վերցված է 2025-11-23
- ↑ «ՈՉ ԵՒՍ Է ՀԵՆՐԻ ՔԻՍԻՆՃԸՐ»։ www.jamanak.com։ արտագրուած է՝ 2025-05-01