Jump to content

Հենրիք Իպսեն

(Վերայղուած է Հենրիք Իբսեն-էն)
Հենրիք Իպսեն
Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "lang-mul" does not exist։
Ծննդեան անուն անգլերէն՝ Henrik Johan Ibsen[1]
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Brynjolf Bjarme[1]
Ծնած է 20 Մարտ 1828(1828-03-20)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Stockmanngården, Skien, Նորվեկիա[1][2]
Մահացած է 23 Մայիս 1906(1906-05-23)[1][2][3][…] (78 տարեկանին)
Մահուան վայր Քրիստիանիա, Նորվեկիա[1][2]
Քաղաքացիութիւն  Նորվեկիա[1][4]
Մայրենի լեզու նորվեգերեն?[5]
Ազդուած է Յուհան Ավգուստ Ստրինդբերգ?, Բրանդես?, Սյորեն Կիերկեգոր?, Հենրիկ Վերգելան? և Ենս Պետեր Յակոբսեն?
Երկեր/Գլխաւոր գործ Պեր Գյունտ?[6][7][8], Տիկնիկների տուն?[9][10][11], Ուրվականներ?[12][13][14], Ժողովրդի թշնամին?[15][16][17], Վայրի բադը?[18][19][20], Հեդդա Հաբլեր?[21][22][23], Rosmersholm?[24][25][26], Բրանդ?[27][28][29], The Master Builder?[30][31][32], Catiline?[33][34][35], The Mountain Bird?[36][37][38], The Lady from the Sea?[39][40][41], Lady Inger of Ostrat?[42][43][44], The Feast at Solhaug?[45][46][47], White Horses?[48][49], The Vikings at Helgeland?[50][51][52], Յուն Գաբրիել Բորքման?[53][54][55], Կեսարն ու գալիլեացին?[56][57][58], The Burial Mound?[59][60][61], Love's Comedy?[62][63][64], The Pretenders?[65][66][67], Little Eyolf?[68][69][70], Norma?[71][72][73], Երբ մենք՝ մահացածներս, արթնանում ենք?[74][75][76], Olaf Liljekrans?[77][78][79], The Grouse in Justedal?[80][81], The Pillars of Society?[82][83][84], St. John's Eve?[85][86][87], Svanhild?[88][89][90], The League of Youth?[91][92][93] և Terje Vigen?[94][95][96]
Տեսակ Թատերգական սեռ[97] և բանաստեղծութիւն[97]
Մասնագիտութիւն թատերագիր, բանաստեղծ, երգաթատերագիր, բեմադրիչ և գրագէտ
Ամուսին Սուզաննա Իմսեն?[1][98]
Ծնողներ հայր՝ Knud Ibsen?[1], մայր՝ Marichen Altenburg?[1]
Երեխաներ Սիգուրդ Իբսեն?[1] և Հանս Յակոբ Հենրիկսեն?[1]
Կայքէջ Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-no" does not exist։
Ստորագրութիւն

Հենրիք Իպսեն (20 Մարտ 1828(1828-03-20)[1][2][3][…], Stockmanngården, Skien, Նորվեկիա[1][2] - 23 Մայիս 1906(1906-05-23)[1][2][3][…], Քրիստիանիա, Նորվեկիա[1][2]), XIX դարու նորվեկացի թատերագիր[99], եւրոպական «նոր տրամայի» հիմնադիր, բանաստեղծ եւ հրապարակագիր։

Իպսեն ծնած է հարուստ ընտանիքի մը մէջ։ Շուտով անոր հայրը սնանկանայ ու ընտանիքին նիւթական վիճակը կը վատանայ: Տակաւին 15 տարին չբոլորած` Իբսեն կը ստիպուի աշխատիլ:

1844-1850 տարիներուն կը սկսի եւ բուռն թափով կը ծաւալէ գրական գործունէութիւնը:

Իպսենի առաջին շրջանի գրութիւնները եւ յատկապէս կանուխ տարիներու բանաստեղծութիւնները կ՛արտայայտեն հասարակական վերելքի այն տրամադրութիւնները, որոնք կը տիրէին ազգային զարթօնքի ընթացքի մէջ գտնուող Նորվեկիոյ մէջ, յատկապէս` այդ երկրի երիտասարդութեան:

Իպսենի պատանեկութեան տարիներուն Նորվեկիան արդէն կը դառնար դրամատիրական զարգացած երկիր, ուր քաղքենիական յարաբերութիւնները յաճախ սուր ընդհարումներու մէջ էին «ամէնէն հիւսիսային» այդ ժողովուրդի դարաւոր բարքերուն ու սովորութիւններուն հետ:

Այս բոլորը իրենց արտացոլացումը կը գտնեն նաեւ նորվեկեան գրականութեան մէջ:

Ստեղծագործական կեանքի առաջին շրջանի (1849-1863) թատերախաղերով Իբսեն կը յայտնուի իբրեւ ջերմ հայրենասէր։

  • «Պուպրիկի մը տունը»,
  • «Ուրուականներ»,
  • «Վայրի բադը»,
  • «Կինը ծովէն»:

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Henrik Ibsens skrifter
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Haave J. Familien Ibsen — Telemark Museum, 2017.
  3. 1 2 3 4 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  4. ↑ Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  5. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  6. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  7. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  8. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8539
  9. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  10. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  11. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8528
  12. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  13. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  14. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8542
  15. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  16. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  17. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8543
  18. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  19. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  20. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8544
  21. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  22. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  23. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8547
  24. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  25. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  26. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8545
  27. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  28. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  29. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8536
  30. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  31. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  32. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8548
  33. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  34. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  35. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8541
  36. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  37. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  38. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8557
  39. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  40. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  41. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8546
  42. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  43. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  44. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8531
  45. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  46. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  47. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8532
  48. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  49. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  50. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  51. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  52. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8534
  53. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  54. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  55. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8551
  56. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  57. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  58. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8550
  59. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  60. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  61. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8529
  62. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  63. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  64. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8538
  65. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  66. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  67. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8535
  68. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  69. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  70. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8549
  71. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  72. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  73. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8553
  74. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  75. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  76. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8552
  77. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  78. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  79. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8533
  80. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  81. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  82. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  83. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  84. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8540
  85. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  86. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  87. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8795
  88. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  89. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  90. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8836
  91. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  92. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  93. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8537
  94. ↑ Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  95. ↑ Henrik Ibsens skrifter
  96. ↑ https://ibsenstage.hf.uio.no/pages/work/8554
  97. 1 2 Det virtuelle Ibsensenteret, The Virtual Ibsen Centre
  98. ↑ Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
  99. ↑ Henrik Ibsen Biography, Playwright(1828–1906)(անգլերէն)
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Հենրիք_Իպսեն&oldid=228414» էջէն