Համբարձում Առաքելեան

Համբարձում Առաքելեան
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Շահրիար[1]
Ծնած է 29 Ապրիլ 1855(1855-04-29)[1][2]
Ծննդավայր Շուշի, Շամախիի նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն[1][2]
Մահացած է 6 Յուլիս 1918(1918-07-06)[1][2] (63 տարեկանին)
Մահուան վայր Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւն[1][2]
Քաղաքացիութիւն  Ռուսական Կայսրութիւն
Ազգութիւն Հայ[1]
Ուսումնավայր Շուշիի Realni ուսումնարան[1]
Բաքվի ռեալական ուսումնարան?[1]
Մասնագիտութիւն հրապարակախօս, հասարակական գործիչ, քաղաքական գործիչ, գրագէտ, ուսուցիչ
Աշխատավայր Մշակ[1][2]
Անդամութիւն Կովկասի հայոց բարեգործական ընկերություն?[1][2], Russian Empire I State Duma?[1], Second State Duma of the Russian Empire?[1], Ռուսաստանի աշխարհագրական ընկերություն?[1] եւ Ասիական Ընկերութիւն[1]
Կուսակցութիւն Կադետներ?[1] եւ Հայ ժողովրդական կուսակցություն?[1][2]

Համբարձում Առաքելեան (Շահրիար, 29 Ապրիլ 1855(1855-04-29)[1][2], Շուշի, Շամախիի նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն[1][2] - 6 Յուլիս 1918(1918-07-06)[1][2], Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւն[1][2]), հայազգի լրագրող, գրող, հասարակական գործիչ։ Հայ գաղթականներու օգնութեան կոմիտէի (1915) եւ Հայ Ժողովրդական կուսակցութեան հիմնադիր։

Կեանք եւ գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կրթութիւնն ստացած է Շուշիի, ապա՝ Պաքուի մէջ, այնուհետեւ՝ Մոսկուայի մէջ։ Ետքը տեղափոխուած է Թիֆլիս, ուր խմբագրած է Մշակ թերթը Գրիգոր Արծրունիի հետ։

1872-ին կը սկսի աշխատակցիր «Մեղու Հայաստանի»ի եւ «Մշակ»ի՝ պարսկահայոց կեանքէն թղթակցութիւններ ղրկելով:

Կովկասահայ գործիչներէն առաջինը եղած է, որ մտածած է հայկական հարցը քննութեան առարկայ դարձնել խաղաղութեան համաժողովին:

Ան մասնակցած է Հաագայի Խաղաղութեան համաժողովին, ուր եւ բարձրացած է Օսմանեան Կայսրութեան հայաբնակ տարածքներուն բարեփոխումներ կատարելու անհրաժեշտութեան հարցը։

Մասնակցած է Հոկտեմբերեան Յեղափոխութեան, զոր այդ ժամանակ ալ սպանուած է։

Աշխատակցած է[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հայկական Աշխարհ», «Հայրենիք», «Գործ», «Արեւելք»

Թարգմանած է[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Առողջապահական ընթերցանութիւն նեղ եւ խոնաւ ընկարաններու մասին Տ․ 1880։
  • Վիլհելմ Տէլլ Տ․ 1892։
  • Քսան վէպիկներ եւ զրոյցներ Գի Տը Մօպասնի Տ․ 1897։

Անտիպ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Քրիստոնէական խարհագրութիւնը»,
  • «Հայաստանի Աշխարհագրութւն եւ Հայրենագիտութիւն»,
  • «Պատմութիւն Պարսից»,
  • «Պատմութիւն Թիւրքիայի» եւ այլն։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1974. — հատոր 1. — է. 534–535.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 Հայկական համառոտ հանրագիտարանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 1990. — հատոր 1.