Jump to content

Կտինիա

Քաղաք
Կտինիա
լեհ.՝ Gdynia
Դրօշակ Զինանշան

Երկիր  Լեհաստան[1]
Wojciech Szczurek?
Հիմնադրուած է՝ 1253
Տարածութիւն 135±1 քմ²
ԲԾՄ 0±1 մեթր, 205±1 մեթր
Բնակչութիւն 245 222 մարդ (31 Մարտ 2021)[2]
Կը գտնուի ափին Պալթեան Ծով
Ժամային գօտի UTC+1[3] և UTC+2[3]
Հեռախօսային ցուցանիշ 58
Փոստային ցուցանիշ 81-xxx, 81-919 և 81-000
Շրջագայութեան պետ-համարագիր GA
Պաշտօնական կայքէջ gdynia.pl(լեհերէն)

Կտինիան (լեհ.՝ Gdynia, գերմաներէն՝ Gdingen), քաղաք` Լեհաստանի հիւսիսային մասին մէջ։ 2003 թ.-ի տուեալներով քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէr 255,3 հազար մարդ։

Կտինեան փոքր քաղաք է։ Հիմնադրուած է Առաջին համաշխարհային պատերազմէն յետոյ՝ ձկնորսական գիւղակի մը տեղը։ Այստեղ կառուցեցին այդ ժամանակուայ տարածաշրջանի ամէնամեծ նաւահանգիստը։ Առաջին նաւը նաւահանգիստ մտաւ1923 թ.-ին։

Անիկա Լեհաստանի 12-րդ ամէնամեծ քաղաքն է եւ Փոմերանեան վոյեվոտութեան (նահանգին) երկրորդ մեծագոյնը՝ Կտանսքէն ետք։ Կտինիան մաս կը կազմէ քաղաքային համակեդրոնացումի մը՝ Սոփոթ առողջարանային քաղաքին, Կտանսքի եւ արուարձանային համայնքներուն հետ, որոնք միասնաբար կը կազմեն «Եռաքաղաք» (Tricity / Trójmiasto) կոչուած մեթրոփոլիթէն տարածքը՝ շուրջ մէկ միլիոն բնակիչով[4]։

Պատմականօրէն եւ մշակութապէս ըլլալով Քաշուպիոյ եւ Արեւելեան Փոմերանիոյ մաս՝ Կտինիան դարեր շարունակ մնացած է ձկնորսական փոքր գիւղ մը։ 20-րդ դարուն անիկա սկսաւ այցելուներ գրաւել իբրեւ ծովեզերեայ առողջարանային քաղաք։ 1926-ին Կտինիային շնորհուեցաւ քաղաքի կարգավիճակ, որմէ ետք անիկա ապրեցաւ ժողովրդագրական եւ քաղաքաշինական մեծ վերելք՝ արդիապաշտ (modernist) դիմագիծով։ Անիկա դարձաւ Լեհաստանի գլխաւոր նաւահանգիստներէն մէկը։ 1970-ին Կտինիայի մէջ եւ շուրջը տեղի ունեցած բողոքի ցոյցերը նպաստեցին մօտակայ Կտանսքի մէջ «Համերաշխութիւն» (Solidarity) շարժման վերելքին։

Կտինիայի նաւահանգիստը շքեղ զբօսանաւերու եւ դէպի Սկանտինաւիա մեկնող լաստանաւերու մնայուն կանգառն է։ Կտինիայի քաղաքամէջը, որ 2015-ին հռչակուեցաւ Լեհաստանի պատմական յուշարձան, եւրոպական միացեալ համայնքի կառուցման օրինակ է եւ կը ներառէ գործառնապաշտ (Functionalist) ճարտարապետական ձեւեր։ Անիկա նաեւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան ցանկի թեկնածու է[5][6]։ Քաղաքի առանցքը կը կազմէ «10 Փետրուար» փողոցը, որ իրարու կը միացնէ գլխաւոր երկաթուղային կայարանը եւ Հարաւային նաւամատոյցը։ Քաղաքը ծանօթ է նաեւ իր տարեկան «Կտինիա ֆիլմի փառատօնով»։ 2013-ին «The News»-ի ընթերցողներու կողմէ Կտինիան ճանչցուեցաւ իբրեւ Լեհաստանի ապրելու համար լաւագոյն քաղաքը եւ գրաւեց առաջին տեղը «կեանքի ընդհանուր որակի» ազգային վարկանիշին մէջ[7]։ 2021-ին քաղաքը միացաւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Ստեղծարար քաղաքներու ցանցին եւ հռչակուեցաւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի «Շարժապատկերի քաղաք»[8]։

ՏարիԲնակչութիւն
2014 247 799 մարդ
2015 247 672 մարդ
2021 245 222 մարդ [2]
2023 242 141 մարդ [9]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. archINFORM — 1994.
  2. 1 2 https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/042214362011-0934100?var-id=1639616&format=jsonapi
  3. 1 2 https://www.worlddata.info/europe/poland/timezones.php
  4. (անգլերեն) Gdynia, 2026-02-20, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gdynia&oldid=1339439649, վերցված է 2026-03-05
  5. Rössler, Mechtild (2025), Responding to Challenges in the Reconstruction and Recovery of World Heritage Sites, Arab Regional Centre for World Heritage, pp. 337–348, ISBN 978-99958-4-136-2, https://doi.org/10.56500/c-r2253, վերցված է 2026-03-05
  6. "Gdynia - Historic Urban Layout of the City Centre - Zabytek.pl". zabytek.pl. Archived from the original on 20 May 2022. Retrieved 20 April 2022.
  7. "Gdynia rated Poland's best city". TheNews.pl. 22 November 2013. Archived from the original on 15 July 2018. Retrieved 29 November 2016.
  8. "Gdynia – Miastem Filmu UNESCO" (in Polish). Archived from the original on 9 November 2021. Retrieved 9 November 2021.
  9. (unspecified title) — 1918.