Կիրակոս Ազարեան

Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Կիրակոս Ազարեան
Ծնած է 1878
Ծննդավայր Հիւսէյնիկ, Թուրքիա
Մահացած է 1915
Մահուան վայր Կարին լերան մօտ
Մահուան պատճառ Հայոց Ցեղասպանութիւն
Ազգութիւն հայ
Կրթութիւն Շիքակոյի բժշկական համալսարան
Սենթ Լուիզի բժշկական համալսարան
Մասնագիտութիւն բժիշկ, ակնաբոյժ
Ռազմական ծառայութիւն Օսմանեան կայսրութեան զինուած ուժեր
Ամուսին Զապէլ Ազարեան

Կիրակոս Ազարեան (1878, Հիւսէյնիկ, Օսմանեան կայսրութիւն - 1915, Կարին լերան մօտ), հայ բժիշկ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կիրակոս Ազարեան ծնած է 1878 թուականին, Խարբերդի նահանգի, Խարբերդի գաւառիէ Հիւսէյնիկ գիւղի մէջ, Ֆերմանեան ընտանիքի մէջ։ Մանուկ տարիքին կորսնցուցած է հայրը։ Մայրը երկրորդ անգամ ամուսնացած է Խարբերդի նահանգի Մեզիրէ (Մեզրէ) քաղաքի աւետարանականներու հոգեւոր հովիւ վերապատուելի Ազարեանին եղբօր հետ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Խարբերդի մէջ, ապա աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու՝ քաղաքի մէջ հիմնած Եփրատ գոլէճը։ 1897 թուականին մեկնած է ԱՄՆ՝ կրթութիւն ստանալու։ Սկիզբը՝ աշխատած է գործարաններու մէջ, այնուհետեւ սովորած է Շիքակոյի, ապա՝ Սենթ Լուիզի բժշկական համալսարաններուն մէջ։ Բժշկական կրթութիւնն աւարտելէ յետոյ, կարճ ժամանակ ուսանած է նաեւ Թենեսի նահանգի Նեշուիլ քաղաքի աստուածաբանական ճեմարանի մէջ։ 1911 թուականին վերադարձած է Մեզիրէ ու ամուսնացած՝ Զապել Ազարեանի հետ։ Մեզիրէի մէջ բացած է սեփական բժշկական քլինիք։ Յետագային կրկին մեկնած է ԱՄՆ եւ Սենթ Լուիզի բժշկական համալսարանին մէջ մասնագիտացած է ակնաբուժութեան ողղութեամբ։ 1913 թուականին վերադառնալով Մեզիրէ՝ զբաղուած է համաքաղաքացիներու բուժմամբ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսելուն պէս, 1914 թուականի աշնան, զօրակոչուած է Օսմանեան բանակ եւ որպէս զինուորական բժիշկ ծառայելու՝ ուղարկուած է Կարնոյ ռազմաճակատ։ Վեց ամիս ծառայելէ յետոյ, դեռեւս նախքան Կարնոյ հայերու տարագրութիւնը, ձերբակալուած է ու բանտարկուած՝ Կարնոյ բանտին մէջ։ 1915 թուականի գարնան, իր բախտակից 250 մտաւորականներու (բժիշկներ, դեղագործներ, այլ մասնագետներ) հետ, աքսորուած է Մուշ։ Հասնելով Կարին֊Խոփ (Քոփ) լերան մօտ, բոլորը, անոնց կարգին՝ 37 տարեկան Կիրակոս Ազարեան, գնդակահարուած են։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Հարություն Մինասյան, Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երեւան։

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հայ բժշկութեան տուած զոհերը», ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
  • Կարոյեան Գ. «Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները)», Պոսթըն, 1957։
  • Թէոդիկ «Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան», Բ․ տպագրութիւն, Երեւան, Ապրիլ 24, 1985։