Կարմիր վանք (Արդուի)
Կարմիր վանք, Քալանթարեանց վանք, վանք Հայաստանի Թումանեանի տարածաշրջանին մէջ, Արդուի գիւղին մէջ։ Կառուցուած է10-րդ դարուն։ Կառուցման համար օգտագործուած է կարմրաւուն շինաքար, որուն պատճառով անուանուած է Կարմիր վանք։
Նկարագրութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Եկեղեցին երկլանջ կտուրով միանաւ եւ ոչ մեծ դահլիճ է՝ միակ մուտքը հարաւէն է։ Մեր օրերը հասած է թեքնիքապէս վտանգուած վիճակի մէջ։ Ծածկը չէ պահպանուած, իսկ կանգուն մնացած որմնապատերը կիսախարխուլ վիճակի մէջ են։ Կիսագլանաձեւ թաղը միջին մասին մէջ ուժեղացուած է որմնասիւներէն բարձրացող թաղակիր կամարներով։
Գմբեթարդը կիսաշրջանաձեւ խորանէն սահմանազատուած է գօտիով, որ կը շարունակուի նաեւ երկայն պատերու վրայ։ Կառուցուած է դեղնակարմրաւուն ֆելզիտի սրբատաշ խոշոր քարերով, որուն համար ալ, ստացած է «Կարմիր վանք» անունը։
Կառոյցը աչքի կ'իյնայ շարուածքի եւ քարի մշակման բարձր որակով։ Կառուցման ժամանակը որոշակիացնող տուեալներ չկան։ Սակայն, եկեղեցւոյ շրջակայքի հնագոյն տապանաքարերը եւ ոչ հեռու գտնուող քառակող կոթողի առկայութիւնը կը յիշեցնէ, որ վանքը կառուցուած է վաղ միջնադարուն[1]։
Աւանդութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Լեզգիները կը կոտորեն Կարմիր վանքէն ներս ապաստան գտած գիւղացիներէն շատերուն, որոնց արիւնը առուի նման դուրս կը հոսի վանքի մէջէն եւ կը ներկէ շրջապատը։ Ատոր համար ալ վանքը Կարմիր վանք անունը[2][3][4][5]։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ hushardzantest։ «ԿԱՐՄԻՐ ՎԱՆՔ»։ Պատմամշակութային արգելոց-թանգարաններու եւ պատմական միջավայրի պահպանութեան ծառայութեան (am-AM)։ արտագրուած է՝ 14 Յունիս 2021 թ․:
- ↑ Արամ Ղանալանեան (1969)։ Աւանդապատում։ Երեւան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան ինստիտուտ:
- ↑ Մովսէս Խորենացի։ Պատմութիւն Հայոց։ էջեր Գիրք Ա., Գլուխ Ի.:
- ↑ Մանուկ Աբեղեան (1899)։ Հայ ժողովրդական առասպելները Մովսէս Խորենացիի Հայոց Պատմութեան մէջ։ Վաղարշապատ:
- ↑ Г. Халатьянц (1896)։ Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского։ Москва