Jump to content

Իպրահիմ Ռայիսի

Իպրահիմ Ռայիսի
պարս․՝ ابراهیم رئیسی
Ծննդեան անուն պարս․՝ ابراهیم رئیس‌الساداتی
Ծնած է 14 Դեկտեմբեր 1960(1960-12-14)
Ծննդավայր Մաշհատ, Իրան
Մահացած է 19 Մայիս 2024(2024-05-19)[1] (63 տարեկանին)
Մահուան վայր Uzi, Bakrabad Rural District, Central District, Varzaqan County, Արեւելեան Ազրպէյճան, Իրան
Քաղաքացիութիւն  Պահլավական Իրան և  Իրան
Մայրենի լեզու Պարսկերէն
Կրօնք Իսլամութիւն[2]
Ուսումնավայր Շահիդ Մոթահարի համալսարան?, Hawza ‘Ilmiyya Khorasan? և Ղոմի հոգևոր ճեմարան?
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, կադի, ֆաքիհ և կղերական
Աշխատավայր Imam Sadiq University?
Վարած պաշտօններ Իրանի գլխավոր դատավոր?, Member of the Assembly of Experts?, Member of the Assembly of Experts?, Իրանի գլխավոր դատախազ?, First Vice Chief Justice of Iran?, Իրանի նախագահ?[3], դատախազ, կազմակերպութեան նախագահ, Trustee of Astan Quds Razavi? և Իրանի գլխավոր դատավոր?
Կուսակցութիւն Combatant Clergy Association?, Popular Front of Islamic Revolution Forces? և Իսլամական հանրապետական կուսակցություն?
Ամուսին Jamileh Alamolhoda?
Կայքէջ Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-fa" does not exist։
Ստորագրութիւն

Իպրահիմ Ռայիսի (արաբերէն՝ إبراهيم رئيسي‎, 14 Դեկտեմբեր 1960(1960-12-14), Մաշհատ, Իրան - 19 Մայիս 2024(2024-05-19)[1], Uzi, Bakrabad Rural District, Central District, Varzaqan County, Արեւելեան Ազրպէյճան, Իրան), Իրանի քաղաքական, կրօնական եւ պետական գործիչ։ 2017 թուականին առաջադրած է իր թեկնածութիւնը Իրանի նախագահական ընտրութիւններուն մասնակցելու համար, սակայն պարտուած է Հասան Ռոհանիէն։

2021 թուականին կրկին մասնակցած է նախագահական ընտրութիւններուն եւ յաղթած է․ հաւաքած է ընտրողներու ձայներու 61,95%-ը։

2024 թուականի Մայիս 19-ին հաստատուած է, որ Ռայիսին, արտաքին գործոց նախարար Հուսէյն Ամիր Ապտուլլահեան եւ այլ պաշտօնեաներ մահացած են Վարզաղանի մօտ ուղղաթիռի վթարի հետեւանքով[4][5]։

Կանուխ կեանք եւ կրթութիւն[6]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Իպրահիմ Ռայիսի ծնած է 14 Դեկտեմբեր 1960-ին, կրօնական ընտանիքի մը մէջ, Մաշհատի Նոկան թաղամասը։ Իր հայրը՝ Սէյիտ Հաճի, մահացած է, երբ ինք 5 տարեկան էր[7]։

Ռայիսի իր նախնական կրթութիւնը ստացած է «Ճաուատիյէ դպրոց»ին մէջ, ապա սկսած է ուսանիլ Հաուզայի (իսլամական հոգեւոր ճեմարան) մէջ։ 1975-ին ան անցած է «Այաթոլլահ Պորուճերտի դպրոց»՝ Ղոմի ճեմարանին մէջ իր ուսումը շարունակելու համար։ Ան պնդած է, թէ մասնաւոր իրաւունքի դոկտորական աստիճան ստացած է Մոթահարի համալսարանէն, սակայն այս պնդումը վիճարկուած է[8]։

Կրօնական աստիճանաւորում[6]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ռայիսի իր ուսումը Ղոմի ճեմարանին մէջ սկսաւ 15 տարեկանին[9]։ Ապա որոշեց կարճ ժամանակ մը ուսանիլ Նաւապ դպրոցին մէջ։ Ասկէ ետք ան անցաւ Այաթոլլահ Սէյիտ Մուհամմէտ Մուսաուի Նէժատ դպրոցը, ուր ուսանելու կողքին նաեւ կը դասաւանդէր այլ ուսանողներու։ 1976-ին ան մեկնեցաւ Ղոմ՝ Այաթոլլահ Պորուճերտի դպրոցին մէջ իր ուսումը շարունակելու համար։

Ան աշակերտած է Սէյիտ Հոսէյն Պորուճերտիի, Մորթեզա Մոթահարիի, Ապոլղասեմ Խազալիի, Հոսէյն Նուրի Համետանիի, Ալի Մեշքինիի եւ Մորթեզա Փասանտիտէի[10][11]։ Ռայիսի նաեւ հետեւած է Սէյիտ Ալի Խամենէիի եւ Մոժթապա Թեհրանիի[12] «Խարէճ է Ֆիքհ» (իսլամական իրաւագիտութեան բարձրագոյն մակարդակ) դասընթացքներուն։ Ըստ Միջին Արեւելքի հաստատութեան փորձագէտ Ալեքս Վաթանքայի՝ Ռայիսիի «ճշգրիտ կրօնական որակաւորումը» «զգայուն հարց» մըն է։

Իրանեան լրատուամիջոցներու կողմէ յետաքննուելէ առաջ, ան «որոշ ժամանակ» իր կայքէջին վրայ ինքզինք կոչած է «Այաթոլլահ»։ Սակայն, ըստ Վաթանքայի, լրատուամիջոցները «լուսարձակի տակ առին անոր պաշտօնական կրօնական կրթութեան» եւ աստիճանաւորման պակասը, որմէ ետք Ռայիսի դադրեցաւ վերոնշեալ տիտղոսին յաւակնելէ։ Այս յետաքննութենէն եւ քննադատութենէն ետք ան «ինքզինք կոչեց հոճաթ-ուլ-իսլամ»՝ կրօնական աստիճան մը, որ անմիջապէս կը յաջորդէ Այաթոլլահի աստիճանին[13]։

Ռայիսի յետագային՝ 2021-ի նախագահական ընտրութիւններէն քիչ առաջ, դարձեալ ինքզինք հռչակեց Այաթոլլահ[14]։ Սակայն Գերագոյն առաջնորդ Ալի Խամենէիի հրամանագիրը, որով ան նախագահ կը նշանակուէր, զինք կը յիշատակէր իբրեւ «հոճաթ-ուլ-իսլամ»[15]։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 سید ابراهیم رئیسی شهید شد — خبرگزاری مهر, 2024.
  2. ↑ شرح زندگی
  3. ↑ cabinet
  4. ↑ Taylor Jerome։ «Drone footage shows wreckage of crashed helicopter»։ CNN
  5. ↑ «Iran's president, foreign minister martyred in copter crash»։ Mehr News Agency
  6. 1 2 (անգլերեն) Ebrahim Raisi, 2026-07-05, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ebrahim_Raisi&oldid=1362605445, վերցված է 2026-09-03
  7. ↑ "Birth certificate image". Archived from the original on 15 April 2017. Retrieved 24 April 2017.
  8. ↑ "مدرک تحصیلی ابراهیم رئیسی؛ 'شش کلاس' یا 'دکترا'؟". BBC News فارسی (in Persian). 8 June 2021. Archived from the original on 8 June 2021. Retrieved 8 June 2021.
  9. ↑ "زندگی‌نامه حجت‌الاسلام و المسلمین سیدابراهیم رئیسی" (in Persian). Official website of Seyyed Ebrahim Raisi. Archived from the original on 23 March 2017. Retrieved 5 April 2017.
  10. ↑ "Who is Ayatollah Raisi?". Archived from the original on 17 January 2019. Retrieved 16 January 2019.
  11. ↑ "Records and biography of Ebrahim Raisi".
  12. ↑ What is the education of Ayatollah Raisi? Archived 19 May 2024 at the Wayback Machine. snn.ir, Retrieved 21 June 2021
  13. ↑ Vatanka, Alex (12 April 2017). "The Supreme Leader's Apprentice Is Running for President". Foreign Policy. Archived from the original on 20 May 2017. Retrieved 22 May 2017.
  14. ↑ "Biography of the President-elect, Ayatollah Dr. Seyed Ibrahim Raisi". Seyed Ebrahim Raisi Information Center. Archived from the original on 21 June 2021. Retrieved 19 June 2021.
  15. ↑ "Iran ultraconservative Raisi inaugurated as president". Agence France-Presse. The Australian. 3 August 2021. Archived from the original on 5 August 2021. Retrieved 5 August 2021.
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Իպրահիմ_Ռայիսի&oldid=254155» էջէն