Էմիլ Զոլա

Էմիլ Զոլա; ֆրանսերէն՝ Émile Zola
Ծննդեան անուն	ֆրանսերէն՝ Émile Édouard Charles Antoine Zola
Ծնած է	2 Ապրիլ 1840
Ծննդավայր	Փարիզ, Ֆրանսա
Մահացած է	29 Սեպտեմբեր,1902 (62 տարեկան)
Մահուան վայր	Փարիզ, Ֆրանսայի Երրորդ Հանրապետութիւն
Քաղաքացիութիւն	Ֆրանսացի
Ազգութիւն	ֆրանսացի
Մայրենի լեզու	Ֆրանսերէն
Կրօնք	Աթէիզմ
Ուսումնավայր	Սեն Լուի Լիսէ ( lycée Saint-Louis)
Ազդուած է	Օնորե դը Բալզակ?
Երկեր/Գլխաւոր գործ	Ռուգոն-Մակկարներ?, Թերեզ Ռաքեն?, Ես մեղադրում եմ? եւ Nana?
Տեսակ	վէպ եւ պատմուածք
Մասնագիտութիւն	Վիպագիր
Վարած պաշտօններ	Կազմակերպութեան նախագահ եւ նախագահ?
Պարգեւներ եւ; մրցանակներ	Պատուոյ շքանշան՝ Լեգէոնի սպայ
Ամուսին	Ալեքսանդրին Զոլա?
Ծնողներ	հայր՝ Francesco Zola?, մայր՝ Émilie Aubert?
Երեխաներ	Ժակ Ռոզրոտ? եւ Դենիզ Ռոզրոտ?
	Ստորագրութիւն;

Էմիլ Ֆրանսուա Զոլա (ֆրանսերէն՝ Émile Zola, 2 Ապրիլ 1840, Փարիզ – 29 Սեպտեմբեր 1902, Փարիզ) ֆրանսացի գրող, հրապարակախօս, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Էմիլ Ֆրանսուա Զոլան եղած է 19-րդ դարու 2-րդ կէսի իրատեսութեան ամենավառ ներկայացուցիչներէն մէկը, եւ բնապաշտ շարժումին առաջնորդն ու տեսաբանը։

Ֆրանսական գրականութեամբ բայց իտալական ծագում ունեցող Զոլան, իր գրական ստեղծագործական գործունէութիւնը սկսած է իբրեւ լրագրող՝ համագործակցելով «L’evenement», «Le Figaro», «Le Rappel», «Tribune» թերթրուն հետ։ 1867-ին իր վէպերը՝ «Մարսելեան Գաղտնիքներ»-ը վէպ-թերթեր էին։

Զոլա յայտնի է որպէս արդիւնաբերական հասարակութեան ժամանակաշրջանին ազատամտութեան հետեւորդ։

Ստեղծագործութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Էմիլ Զոլայի առաջին ստեղծագործութիւնները տպագրուած են 1800-ական թուականներուն «հեքեաթներ Նինոնին» (Conte à Ninon, 1860 ), «Կլոդի խոստովանութիւնը» (Le confession de Claude, 1865), «Մահացած Կնոջ Կտակարանը»( Le vœu d'une morte,1866) «Մարսելեան Գաղտնիքները» (Les mystères de Marseille)։ «Թերեզ Ռաքեն»^[5] (Thérèse Raquin,1867) եւ «Ռուգոն-Մակկարներ» ( Les Rougon-Macauquarts) աւելի լուրջ վէպեր են։ Աւելի ուշ կը հրատարակէ «Ապրելու Բերկանքը» («La joie de vivre»,1884), «Սիրոյ Էջը» («Une page d'amour»,1878) , «Երազանք» («Լe rêve»,1888), վէպերը։

Քաղքենիութեան նիւթը շարունակուեցաւ նաեւ «Աբբա Մուրէի Յանցագործութիւնը» ( La faute de l’abbe Mouret, 1875), «Բլասանի գրաւումը» (La conquête de Plassan 1874), « Հրէշ մարդը» (La bête humaine1890), «Կանացի Երջանկութիւն» (Au bonheur des dames, 1883) «Աւար» (La curée, 1872), «Փող»^[6] (L’argent 1891) , «Ծուղակ» (L’assomoir,1877), «Ժերմինալ» (Germinal, 1885)։

Զոլայի յաջորդ շրջանի ստեղծագործական ոճը կը դառնայ գիտական։ Զոլայի նոր մոտեցումը հիմնաւորուեցաւ «Փորձարարական Վէպ» (Le roman experimental, 1880) վէպին մէջ։ Ունեցած է անաւարտ գործեր «Պտղաբերութիւն» (Fécondité,1899), «Աշխատանք» (Travail, 1901), «Ճշմարտութիւն» (Vérité,1902))։ «Աւետարաններ» շարքին նախորդած է «Քաղաքներ» եռագրութիւնը «Լուրդ» (Lourdes,1894),«Հռոմ» (Rome,1896),«Փարիզ» (Paris,1898)։

Հրէշ մարդը