Էկիւյ Տիւ Միտի
Էկիւյ տիւ Միտի (ֆրանսերէն՝ Aiguille du Midi, բառացի՝ «Կէսօրուան Ասեղ»), 3,842 մեթր (12,605 ոտք) բարձրութեամբ լեռնագագաթ մըն է, որ կը գտնուի Մոն Պլանի լեռնազանգուածին մէջ՝ ֆրանսական Ալպերուն մէջ։
Անիկա զբօսաշրջիկներու ամէնէն սիրուած վայրերէն մէկն է եւ Շամոնի քաղաքէն կարելի է ուղղակի ճոպանուղիով հասնիլ մինչեւ գագաթին քովը։
Ճոպանուղի
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Էկիւյ տիւ Միտի հասնող ճոպանուղիի (Téléphérique de l'Aiguille du Midi) գաղափարը առաջին անգամ առաջարկուած է շուրջ 1909-ին, սակայն շինարարութիւնը աւարտած եւ շահագործման մտած է միայն 1955-ին։
Բացման ժամանակ անիկա շուրջ քսան տարի աշխարհի ամէնէն բարձր ճոպանուղին կը նկատուէր։
Այսօր եւս ան կը պահպանէ աշխարհի ամէնէն մեծ ուղղահայեաց վերելք ունեցող ճոպանուղիի տիտղոսը՝ 1,035 մեթրէն մինչեւ 3,842 մեթր, այսինքն՝ 2,807 մեթր բարձրութեան տարբերութեամբ։
Ճոպանուղին ունի երկու բաժին.
- Շամոնի քաղաքէն մինչեւ Փլան տը լ'Էկիւյ (Plan de l'Aiguille), որ կը գտնուի 2,317 մեթր բարձրութեան վրայ։
- Հոնկէ՝ առանց որեւէ միջանկեալ սիւնի, ուղղակի մինչեւ վերին կայարանը, որ կը գտնուի 3,777 մեթր բարձրութեան վրայ։ Կայարանէն վերելակ մը այցելուները կը հասցնէ գագաթը։
Երկրորդ բաժինի ամբողջ երկայնքը 2,867 մեթր է, իսկ հորիզոնական հեռաւորութիւնը՝ 2,500 մեթր։ Ուղղակի չափումով այս անցումը աշխարհի երկրորդ ամէնէն երկար ճոպանուղիի բաց տարածքն է։
Շամոնի քաղաքէն մինչեւ գագաթ հասնելու ճամբորդութիւնը կը տեւէ շուրջ 20 վայրկեան, իսկ չափահասներու երթեւեկի տոմսին գինը մօտաւորապէս 75 եւրօ է՝ երթուդարձով։
Ամրան ամիսներուն կարելի է ճոպանուղիով հասնիլ նաեւ իտալական կողմի «Սքայուէյ Մոնթէ Պիանքօ» (Skyway Monte Bianco) կայարանը, ապա անկէ անցնիլ դէպի Էկիւյ տիւ Միտի։
Գագաթը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Գագաթին վրայ կը գտնուին համայնապատկերային դիտահարթակ, թեթեւ ճաշարան, սրճարան, ճաշարան եւ յուշանուէրներու վաճառատուն։
Նոյնիսկ ամրան ընթացքին բաց դիտահարթակներուն վրայ ջերմաստիճանը կրնայ իջնել մինչեւ –10°C, ուստի այցելուներուն կը յանձնարարուի հագնիլ տաք հագուստ եւ պաշտպանուիլ արեւու շատ ուժեղ ճառագայթներէն։
Անվտանգութեան նկատառումներով սովորական այցելուները չեն կրնար դուրս գալ զբօսաշրջային կառոյցներու սահմաններէն։ Սակայն լեռնագնացներն ու դահուկորդները կրնան փապուղիի մը միջոցով հասնիլ սառցապատ, խիստ զառիթափ լեռնաշղթան եւ անկէ իջնել դէպի ստորին սառցադաշտերը։
Դեկտեմբեր 2013-ին գագաթին կը բացուի ապակեայ պատրաստուած «Քայլ մը Դատարկութեան Մէջ» (Step into the Void) դիտահարթակը։
Անիկա այցելուներուն կու տայ ուղիղ 1,035 մեթր խորութիւն դիտելու բացառիկ փորձառութիւնը, իսկ հարաւային կողմը յստակօրէն կարելի է տեսնել Մոն Պլանը։
2016-ին կը բացուի նաեւ «Լը Թիւպ» (Le Tube) անունով ամբողջովին փակ խողովականման անցուղին, որ կը շրջապատէ գագաթը եւ կը թոյլատրէ 360 աստիճան տեսարան վայելել։
Ամրան ամիսներուն միայն Վալէ Պլանշ (Vallée Blanche) ճոպանուղին կը կապէ Էկիւյ տիւ Միտին իտալական կողմի Փուենթ Էլպրոնէր (Pointe Helbronner) գագաթին։ Անկէ կարելի է շարունակել Սքայուէյ Մոնթէ Պիանքօ ճոպանուղիով մինչեւ Անթրէվ (Entrèves), որ կը գտնուի իտալական Քուրմայէօր քաղաքի մօտ։ Այսպիսով կարելի է օդային ճամբով անցնիլ Ֆրանսայի Շամոնի քաղաքէն մինչեւ Իտալիոյ Քուրմայէօր։
Լեռնագնացութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Էկիւյ տիւ Միտի շրջանը աշխարհի նշանաւոր լեռնագնացական կեդրոններէն մէկն է։ Փորձառու լեռնագնացներու համար բազմաթիւ երթուղիներ կը սկսին կամ կ՚աւարտին հոն, թէեւ երկար երթուղիներու համար ամէնէն յարմար մեկնակէտը մօտակայ Քոսմիք ապաստարանն (Cosmiques Refuge) է։
Ամէնէն յայտնի երթուղիներէն են՝
- Քոսմիքի լեռնաշղթան (Arête des Cosmiques), որ ժայռային եւ սառցային կարճ, բայց պահանջկոտ երթուղի մըն է եւ յաճախ կ'օգտագործուի իբրեւ ալպինական մարզման ուղի։
- Միտի-Փլան անցումը (Midi-Plan Traverse), որ Էկիւյ տիւ Միտին կը միացնէ Էկիւյ տիւ Փլանին։
- Մոն Պլան տիւ Թաքիւլ (Mont Blanc du Tacul) վերելքը, որ սովորաբար կը սկսի Քոսմիք ապաստարանէն։
- Մոն Պլանի անցումը (Traverse of Mont Blanc), որ կը ճանչցուի նաեւ «Երեք Մոն Պլաններու ճամբայ» անունով եւ Մոն Պլան բարձրանալու ամէնէն տարածուած երթուղիներէն մէկն է[1]։
- Վալէ Պլանշ (Vallée Blanche) դահուկային երթուղին, որ շուրջ 20 քիլոմեթր երկարութիւն ունի։ Անիկա չէ նշագրուած, կ՚անցնի ճեղքերով հարուստ սառցադաշտերէ եւ, իր դժուարութեան պատճառով, կը յանձնարարուի անցնիլ միայն փորձառու լեռնային ուղեցոյցի ընկերակցութեամբ[2]։
.jpg)
