Էաքոս
| Էաքոս հին յուն․՝ Αιακός | |
|---|---|
|
| |
| Ծննդավայր | Էղինա |
| Վարած պաշտօններ | king of Myrmidons? |
| Ամուսին | Էնդեյս? |
| Ծնողներ | հայր՝ Զեւս[1], մայր՝ Էգինա (դիցաբանություն)?[1] |
| Երեխաներ | Պելեոս?[1][2], Փոկ?[1], Թելամոն?[1] և Alcimache? |
Էաքոս (հին յունարէն՝ Αἰακός) յունական դիցաբանութեան մէջ եղած է Էղինա կղզիին արքան։ Ան Զեւսի եւ Էղինա հաւերժահարսին զաւակն էր, ինչպէս նաեւ Բիլէասին եւ Թելամոնին հայրը։
Առասպելներու համաձայն, ան յայտնի էր իր արդարադատութեամբ, եւ մահէն ետք դարձաւ անդրաշխարհի երեք դատաւորներէն մէկը, Մինոասին եւ Ռադամանթիսին կողքին։ Այլ պատմութեան մը համաձայն, ան Փոիտոնասին եւ Ափոլոնասին օգնեց Տրոյայի պարիսպները կառուցելու աշխատանքին։
Աթէնքի եւ Էղինայի մէջ ան ունէր սրբավայրեր։ Ինչպէս նաեւ, Էղինացիներուն Էաքիա (Αἰάκεια) տօնը կը նշուէր իր պատիւին։
Ըստ յունական դիցաբանութեան, Էաքոս ծնած է Ոէնոնէ կղզիին մէջ, կամ Ոէնոփիային մէջ, ուր իր մայրը՝ Էղինան, Զեւսին կողմէ տարուած էր, որպէսզի զինք պաշտպանէէ իր ծնողներուն բարկութենէն: Հետագային, այս կղզին ճանչցուեցաւ իբրեւ Էղինա:
Ուրիշ առասպելի մը համաձայն, Էաքոս եղած է Էաքիդեսներու տոհմին նախահայրը, ղինայի առաջին թագաւորը, եւ Էնդիիդասին (Հիրոնային աղջիլը) ամուսինը: Ան, Էնդիիդասէն ունեցած է Բիլէաս ու Թելամոն զաւակենրը: Իսկ իր երկրորդ կնոջմէն՝ Նիրիիդա Փսամաթիէն, ունեցած է Ֆոքոս մանչը: Համաձայն աւանդութեան, Ֆոքոս իր եղբօր՝ Թելամոնէն, բոլոր մարզաձեւերուն մէջ աւելի լաւ էր, եւ երբ սկաւառակի մարզանքի ժամանակ Թելամոն պատահմամբ սպաննեց Ֆոքոս, Էղինայի բնակիչները կարծեցին, թէ ան այդ առարքը ըրած է իր նախանձին պատճառով: Թելամոն անկեղծօրէն ըսաւ, թէ իրապէս ինչ պատահած էր, բայց իր համաքաղաքացիները չհաւատացին իրեն:
Իր հայրը, որ շատ կը սիրէր զինք, Էղինայէն արտաքսեց իր երկու մանչերն ալ, որպէսզի հաւատարմացնէր անվստահ քաղաքացիները: Այդպէս Բիլէաս փախաւ Ֆթիա, իր հետ տանելով Միրմիդոններէն շատերը եւ հիմնեց Միրմիդոններուն պետութիւնը, իսկ Թելամոն գնաց Սալամինա, ուր թագաւոր դարձաւ:
Քանի որ Էաքոս արդարութիւնը դրաւ ազգականական կապերէն վեր, ան համարուեցաւ իբրեւ աշխարհի ամենաբարեպաշտ ու արդար մարդը, եւ ատոր համար Անդրաշխարհին մէջ դատաւոր դարձաւ, ինչպէս նաեւ տէրը՝ դժոխքի բանալիներուն։ Ան յայտնի էր ամբողջ հին Յունաստանի մէջ իր արդարութեամբ, ու բոլոր Յոյն թագաւորները զինք կը պատուէին։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- 1 2 3 4 5 Любкер Ф. Aeacus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 21.
- ↑ Н. О. Пелей // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — Т. XXIII. — С. 111.
- ↑ Յունական եւ հռոմէական դիցաբանութեան կենսագրութիւն(անգլերէն)
- ↑ UNIVERSITY OF MICHIGAN LIBRARY․ Էաքիդես (անգլերէն)
- ↑ Էաքոս, Միմրմիդոնես(անգլերէն)