Զաքարիա Գնունեցի

Զաքարիա Գնունեցի;
Ծնած է	1500 կամ անհայտ
Ծննդավայր	Խժիշկ
Մահացած է	անհայտ
Ազգութիւն	Հայ
Մասնագիտութիւն	մշակութային գործիչ, բանաստեղծ, մանրանկարիչ և գրիչ

Զաքարիա Գնունեցի (1500 կամ անհայտ^[1]^[2], Խժիշկ^[1] - անհայտ^[1]^[2]), ԺԶ․ դարու հայ դպիր եւ մանրանկարիչ։

Կենսագրական գիծեր

Ծնած է Վանայ լիճի մօտ գտնուող Խժիկ գիւղը (ներկայիս Հալքալը)։ Եղած է Պռոշեան իշխանական տոհմէն, հնարաւոր է՝ Խաչատուր Կեչառեցիի հեռաւոր ազգականը։ Նախնական կրթութիւնը, ըստ երեւոյթին, ստացած է Վանայ լիճի Լիմ կղզիին մէջ, աւելի ուշ՝ Աղթամար, ուր Եսայի, Գրիգորիս եւ Յովսէփ Աղթամարցի վարդապետներու մօտ սորված է գրելու արուեստ եւ ձեռագիրների նկարազարդում։

Երբեմն զինք անուանած են Խժեցի կամ Լիմեցի։ Իր դաստիարակներէն աւելի մօտ էր Յովսէփ Աղթամարցիի հետ, որուն մահէն ետք գրած է անոր յիշատակին նուիրուած բանաստեղծութիւն։

Գնունեաց գաւառի եպիսկոպոս ձեռնադրուելէ ետք ստացած է Գնունեցի մականունը։ Եղած է Հռոմ, ուր իր ուսուցչին համար արտագրած եւ նկարազարդած է «Ալեքսանդրի պատմութիւնը»։

1540-ական թվականներին ապրած է Կոստանդնուպոլսում, որտեղ ընկերացած է Կոստանդնուպոլսի հայկական պատրիարք Աստվածատուրի հետ եւ «Ալեքսանդրի պատնութիւնը» գրքի մեկ օրինակ էլ նրա համար է նկարազարդել։

Յայտնի էր իբրեւ բանաստեղծ եւ մանրանկարիչ, եղած է Յակոբ Ջուղայեցիի ուսուցիչը։ Բանաստեղծութիւներուն մէջ զգալի է Ներսէս Շնորհալիի ազդեցութիւնը։

Անոր կողմէն գրուած ստեղծագործութիւններուն թիւը յայտնի չէ, բայց իրեն կը վերագրեն քանի մը տասնեակ բանաստեղծութիւն, որոնցով Գնունեցին հարստացուցած է «Ալեքսանդրի պատմութիւնը»։

Զաքարիա Գնունեցիի մանրանկարները՝ Վանի Աւետարանէն, 1575 թուական

«Խորան»^{[permanent dead link]}
«Հոգեգալուստ»^{[permanent dead link]}
«Յիսուս^{[permanent dead link]} Քրիստոսի ծնունդը եւ մոգերու երկրպագութիւնը»

Ծանոթագրութիւններ

1 2 3 4 5 6 7 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>
1 2 3 4 Ով ով է. հայեր / խմբ. Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — է. 393.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393'></a>

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q2657718">[[:hy:s:Հայկական_սովետական_հանրագիտարան|Հայկական_սովետական_հանրագիտարան]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_խմբ._[[:Վիքտոր_Համբարձումեան|Վ.&nbsp;Համբարձումյան]],_[[:Կոստանդին_Խուդաւերդեան|Կ.&nbsp;Խուդավերդյան]]_—_[[:d:Q124405912|Հայկական_հանրագիտարան_հրատարակչություն]],_2000.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718"></a></div>-1] 1 2 3 4 5 6 7 Հայկական սովետական հանրագիտարան / խմբ. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q164396'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q6429958'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2657718'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111"_data-entity-id="Q28722393">[[:d:Q28722393|Ով_ով_է._հայեր]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_խմբ._[[:hy:Հովհաննես_Այվազյան|Հ.&nbsp;Այվազյան]]_—_[[:Երեւան|Երևան]]:_[[:d:Q124405912|Հայկական_հանրագիտարան_հրատարակչություն]],_2005._—_հատոր&nbsp;1._—_է.&nbsp;393.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393"></a></div>-2] 1 2 3 4 Ով ով է. հայեր / խմբ. Հ. Այվազյան — Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — է. 393.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q13053761'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q124405912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1953'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q28722393'></a>

[1]

[2]