Եդուարդ Գօլանճեան

Jump to navigation Jump to search
Եդուարդ Գօլանճեան
Ծնած է 9 Նոյեմբեր 1880(1880-11-09)
Ծննդավայր Սկիւտար, Պոլսոյ վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է 12 Յունիս 1957(1957-06-12) (76 տարեկանին)
Մահուան վայր Պուխարեստ, Ռումանիա
Ազգութիւն Հայ
Ուսումնավայր Պէրպէրեան Վարժարան
Մասնագիտութիւն բանաստեղծ, թարգմանիչ
Ծնողներ հայր՝ Մանվել Գոլանճյան?

Եդուարդ Գոլանճեան (9 Նոյեմբեր 1880(1880-11-09), Սկիւտար, Պոլսոյ վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 12 Յունիս 1957(1957-06-12), Պուխարեստ, Ռումանիա), պոլսահայ բանաստեղծ, Շրջանաւարտ Սկիւտարի Պէրպէրեան հանրտծանօթ գօլէճէն: Իր պատանեկութեան տարիքէն գնահատուած են իր գրական եւ բանաստեղծական բնածին հակումները Ռ. Յ. Պէրպէրեանէն, Եղիա Տէմիրճիպաշեանէն, Յ. Մրմրեանէն, Տիգրան Եէլքէնճեանէն, Տ. Չրաքեանէն, եւն եւն:

Աշխատակցած է Պոլսոյ գրեթէ բոլոր օրաթերթերուն եւ պարբերական հանդէսներուն: Սուրհանդակ, Արեւելք, Բիւզանդիոն, Բանզումէի Էֆքեար, Մասիս, Ծաղիկ, Հանրազիտակ եւայլն, Իզմիրի Հայ Գրականութիւն, Ամերիկայի Արագած եւայլն:

1900-ին Պոլիս հրատարակուած է իր առաջին բանաստեղծութեանց հատորը, Արեւելքի Բոցեր, որ սպառած է: Աշխատակցած է նոյնպէս Պոլսոյ ֆրանսերէն Սթամպուլ եւ Լէվանթ Հէրալտ օրաթերթերուն՝ ֆրանսերէն բանաստեղծութիւններով, որոնցմէ մանաւանդ Սառա Պէռնարտ աշխարհածանօթ դերասանուհիին ուղղած ձօնը: 1902-ին իր Պոլիս այցելութեան առթիւ, մեծ աղմուկ հանած է, Պոլիս, Ա. Պիպէռճեանի գրական հաւաքածոյին, մանկավարժ եւ հէքեաթավիր Ղ. Աղայեանցի Արեւմտահայ Գրողների ընդարձակ հատորին, ինչպէս նաեւ այժմու Խ. Հայաստանի Թրքահայ Գրողների ընդարձակ հաւաքածոյին մէջ յիշուած են իր լաւագոյն բանաստեղծութիւններէն ոմանք: Աշխատակցած է նոյնպէս Հնչակեան զանազան Տարեգրքերու եւ կանոնաւորաբար ամէն տարի Թէոդիկի անմոռանալի Ամենուն Տարեցոյցներուն, ինչպէս նաեւ Արտաւազդ Արքեպ. Սիւրմէեանի Հալէպի Տաթեւ Տարեցոյցներուն: Արեւելք, Մասիս եւ Հայ Գրականութիւն թերթերուն մէջ, ինչպէս նաեւ Արամ Անտոնեանի Լոյս շաբաթաթերթին եւ Ոստան պարբերաթերթին մէջ երկար ուսումնասիրութիւններ եւ թարգմանութիւններ ունի Մաքս Նորտաուին, Ֆրիտրիհ Նիչէին, Սբէնսըրի, Ժէռար տը Նէրվալի, Վէռհառնի, Թոլոթոյի, Թուրկէնիէֆի, Ֆէլիքս լը Տանթէքի, Մէչնիքօֆի, Պետրոս Դուրեանի եւայլն մասին: Ունի շատ մը անտիպ բանաստեղծութիւններ հայերէն եւ ֆրանսերէն, զորս մտադիր է մօտերս ընտրովի իր Ամբողջական երկրին մէջ զետեղել: Ունի նաեւ անտիպ թատերական բիէսներ: Իր խորքին մէջ Եգ. Գոլանճեան առհասարակ կը մնայ ընկերվարական, եւ առ այս իր «Ծառաները՝ տէր» խորագրով 1908-ին Հ. Արամեանցի «Կոհակ» Տարեցոյցին մէջ իր բանաստեղծութիւնը բացորոշ ապացոյո է:

Եգ. Գոլանճեան ֆրանսերէնի թարգմանած է Ռուբէն Զարդարեանի Ցայգալոյսը:

1922 Սեպտեմբեր ամսէն ի վեր, կը մնայ Պուքրէշ, շարունակելով իր գրական եւ իմաստասիրական գործը, թէեւ դրեթէ քաշուած է հրապարակէն, հիմնովին հակառակ ըլլալով արդի ժամանակի բարքերուն: 1923-1924-ին աշխատակցած է կանոնաւորաբար Սիրունիի Նաւասարդ գրական հանդէսին, Հ. Մ. Պոտուրեանի Դիցաւանին: Իր գրական կեղծ անուններն եղած են Վ. Մելքոնեան, Աոկլէպիոս, Ոլէանտր, եւայլն: Կը զբաղուի այժմ (1938) ֆրանսերէնի եւ անգլիերէնի մասնակի դասաւանդութեամբ:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]