Եան Վէրմիր

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Տեղեկաքարտ նկարիչ Յովհաննէս Վէրմեր (նէտ.՝ Jan Vermeer, Joannis ver Meer, Joannis van der Meer, նէտ.՝ Johannes Vermeer
ֆր.՝ Johannes Vermeer, 31 Հոկտեմբեր 1632(1632-10-31)[1][2][3], Դելֆտ, Հոլանտա[4]15 Դեկտեմբեր 1675(1675-12-15)[1][2], Դելֆտ, Հոլանտա[5]), բարոկկո դարաշրջանի հոլանտացի հռչակաւոր գեղանկարիչ, հոլանտական գեղանկարչութեան ոսկէ դարաշրջանի ներկայացուցիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վէրմիրի կյանքէն շատ բան հայտնի չէ։ Ան ծնած է (համենայն դեպս կնքուած է) Տելֆտում 1632 թուականին հոկտեմբեր 31-ին, գործարար վաճառողի ընտանիքի մէջ։ Յովհաննէսը ընտանիքի երկրորդ երեխան էր, եւ ծնողներուն միակ որդին։ Անոր հայրը ծագումով Անտվերպենէն էր, 1611 թուականին տեղափոխուած էր Ամսդրտամ եւ կ'աշխատէր որպէս մետաքսի ջուլհակ։ 1653 թուականին ան ամուսնացավ, տեղափոխուեցաւ Դելֆտ, եւ դարձավ իջեւանատան տեր։ Ան կը շարունակէր զբաղիլ մետաքսագործութեամբ, ինչպէս նաեւ գրանցուած էր Տելֆտի Սբ. Լուկայի համքարութեան մէջ, որպէս արուեստի իրերու վաճառական։

Կրթութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յովհաննէս վէրմիրի աշակերտութեան տարիներուն մասին ստույգ տեղեկութիւններ չեն պահպանուած։ Հայտնի է, որ 1653 թուականի դեկտեմբեր 29-ին Յովհաննէս վէրմիրին ընդունեցին Սբ. Լուկայի համքարութիւն։ Համքարութեան մասնակցութեան նախապայման էր 6 տարուայ գեղանկարչութեան խորացուած ուսուցում համքարութեան անդամ-վարպետին մօտ։ Յովհաննէս վէրմիրը ծանօթ էր նկարիչներ Լեոնարդ Բրամերի եւ Հերարդ տեր Բորխի հետ։ Այդ փաստի հիման վրայ ենթադրութիւններ կատարած են, որ Յովհաննէս վէրմիրը աշակերտած է անոնցմէ մեկուն քով։ Բացի այդկէ չափազանց տարածուած է չհաստատուած վարկածը, որ Յովհաննէս վէրմիրին ուսուցիչ եղած է Կարել Ֆաբրիցիուսը, որ իր հերթին Ռեմբրանդտի աշակերտն էր։ Անշուշտ, Յովհաննէս վէրմիրի ստեղծագործութեան վրայ հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է ժանրային գեղանկարչութեան հոլանտացի վարպէտ Պիտեր դե Հոոխը, բնակուած է Տելֆտի մէջ 1652-1661 թուականներուն։ Անոր ոճը գտած է իր հետագայ զարգացումը Յովհաննէս վէրմիրի կտավներուն վրայ։

Ընտանիք եւ աշխատանք[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1653 թ.-ի ապրիլ 20-ին Յովհաննէս վէրմիրը ամուսնացավ Կատարինա Բոլնեսի հետ, որ Տելֆտի շրջակա գյուղերէմ էր։ Յովհաննէս Վէրմիրին կալվինիստական հավատքը սկզբնապէս դժգոհութիւն յառաջացուցած էր Բոլնեսի կաթոլիկ ընտանիքին մէջ։ Միայն կաթոլիկ Բրամերի հորդորներէն հետո Վէրմիրի ապագա զոքանչը աղջկա ամուսնութեան համաձայնութիւն տուաւ։

1660 թ.-ին Յովհաննէս վէրմիրը կնոջ հետ տեղափոխվեցաւ զոքանչին տունը։ Վերմեերը ուներ 15 երեխաներ, որոնցից 4-ը մահացած են վաղ տարիքին։ Ակնհայտ էր, որ Յովհաննէս վէրմիրին նիւթական վիճակը վատ չէր, քանի որ ան կարող էր առանց որեւէ խնդիրի կերակրել իր երեխաներին։ Հայտնի էր, որ ան տարուայ ընթացքին մէջ 2 նկար կը նկարէր, որովհետեւ Յովհաննէս վէրմիրը ունէր եկամտի այլ աղբյուրներ։ Ան կ'օգնէր իր մորը ղեկավարել Տելֆտի գլխավոր շուկային մէջ գտնւող պանդոկը, որ ան ժառանգած էր ամուսինին մահէն ետք։

Ի տարբերութիւն բազմաթիւ այլ նկարիչներու, Յովհաննէս վէրմիրը չուներ աշակերտներ։

Կյանքին վերջին տարիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կյանքին վերջին տարիներուն նկարիչի ֆինանսական դրութիւնը զգալի օրէն վատացավ եւ ան ստիպուած էր կանխիք առնել։ 1672-1679 թթ. Ֆրանսայի հետ պատերազմի արդիւնքին գեղանկարչութեան առեւտուրը կեցաւ։ Յովհաննէս վէրմիրին կնոջ պարտքերը դուրս գրելու մասին խնդրագրին մէջ, թուագրուած 1676 թ. ապրիլ 30, ան կը պարզէր, որ պատերազմի ժամանակ ամուսինը ստիպուած էր ծախէլ նկարները ցած գներով։

1675 թ. Յովհաննէս վէրմիրը հիւանդացավ եւ մի քանի օր ետք մահացաւ։ 1675 թ. դեկտեմբեր 15 Յովհաննէս վէրմիրը հուղարկաւորուեցաւ ընտանեկան դամբարանին մէջ, Տելֆտի Աուդե Կերկ եկեղեցին մէջ։ Կինը ստիպուած էր հրաժարիլ ժառանգութիւնէն եւ հանձնել այդ պարտքէրը։

Հիշատակ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յովհաննէս վէրմիրի պատիվին համար կոչած են աստերոիդ (4928) Vermeer, որը հայտնաբերուած է Ղրիմի աստղադիտարանին մէջ 1982 թ.-ի հոկտեմբեր 21-ին։

։== Վերմեերի նկարներու ցանկ == Ներկաիս աշխարհի մէջ հայտնի է Յովհաննէս վէրմիրի ընդամենը 37 փոքրածաուալ աշխատանք։ Նկարներու թուագրութիւնը արվեստի պատմագրութեան համար կը մնայ սկզբունքային խնդիր, որովհետեւ նկարիչը թուագրած է ներկաիս հայտնի նկարներէմ միայն երեքը՝ Կավատուհու մոտ, Աստղագետը եւ Աշխարհագրագետը։ Մնացած բոլոր նկարներում թուականները մոտաւոր են, քանի որ պահպանուած տեղեկութիւններն ու տվյալները բավարար չեն հստակ թուականներ նշելու համար։[6]

Նկար Վերնագիր Թվական Չափս, նյութ Գտնվելու վայրը
1 Jan Vermeer (attr.) - Christ in the House of Martha and Mary - National Gallery of Scotland.jpg Քրիստոսը Մարիամի և Մարթայի մոտ 1654/1655 160 × 142 սմ, Կտավ, յուղաներկ Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահ, Էդինբուրգ
2 Vermeer saint praxedis.jpg Սուրբ Պրակսեդան (վերագրված է) 1655 101, 6 × 82, 6 սմ., կտավ, յուղներկ Այցելությունների շապելի թանգարան ֆր.՝ Musée de la Chapelle de la Visitation, Մոնակո (Բարբարա Պիաչեսկա Ջոնսոնի հավաքածու)
3 Vermeer - Diana and Her Companions.jpg Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ 1655/1656 98, 5 × 105 սմ, կտավ, յուղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
4 Jan Vermeer van Delft 002.jpg Կավատուհու մոտ 1656 143 × 130 սմ, կտավ, յուղաներկ Հին վարպետների պատկերասրահ, Դրեզդեն
5 Vermeer young women sleeping.jpg Քնած աղջիկը 1657 87, 6 × 76, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
6 Jan Vermeer - Girl Reading a Letter at an Open Window.JPG Բաց պատուհանի մոտ նամակ կարդացող աղջիկը 1657 83 × 64, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Հին վարպետների պատկերասրահ, Դրեզդեն
7 Jan Vermeer van Delft 025.jpg Փողոց Դելֆտում 1657/1658 54, 3 × 44 սմ, կտավ, յուղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
8 Jan Vermeer van Delft 023.jpg Զինվորն ու ծիծաղող աղջիկը 1658 49, 2 × 44, 4 սմ, կտավ, յուղաներկ Ֆրիկի հավաքածու, Նյու Յորք
9 Jan Vermeer van Delft 018.jpg Գինու գավաթը 1658–1660 66, 3 × 76, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Գեղանկարչության պատկերասրահ, Բեռլին
10 Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg Կաթնավաճառուհին (նկար, Վերմեեր) 1658–1660 45, 4 × 41 սմ, կտավ, յուղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
11 Jan Vermeer van Delft 006.jpg Գինու գավաթով աղջիկը (Կինը և երկու տղամարդիկ) 1659/1660 78 × 67, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Հերցոգ Անտոն Ուլրիխի թանգարան, Բրաունշվայգ
12 Vermeer-view-of-delft.jpg Դելֆտի տեսարան 1660/1661 98, 5 × 117, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
13 Vermeer Girl Interrupted at Her Music.jpg Երաժշտության ընդհատված դասը 1660/1661 38, 7 × 43, 9 սմ, կտավ, յուղաներկ Ֆրիկի հավաքածու, Նյու Յորք
14 Vermeer, Johannes - Woman reading a letter - ca. 1662-1663.jpg Նամակ կարդացող կինը` կապույտով 1662–1664 46, 5 × 39 սմ, կտավ, յուղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
15 Johannes Vermeer - Lady at the Virginal with a Gentleman, 'The Music Lesson' - Google Art Project.jpg Երաժշտության դասը (Տղամարդն ու կինը` վիրջինալի մոտ) 1662–1665 74, 6 × 64, 1 սմ, կտավ, յուղաներկ Թագավորական հավաքածու, Բուքինգեմյան պալատ, Լոնդոն
16 Woman-with-a-balance-by-Vermeer.jpg Կինը կշեռքով (Մարգարիտներ կշռող կինը) 1662–1664 42, 5 × 38 սմ, կտավ, յուղաներկ Արվեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինգտոն
17 Vermeer - Woman with a Lute near a window.jpg Ջնար նվագող աղջիկը պատուհանի մոտ 1664 51, 4 × 45, 7 սմ, կտավ, յուղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
18 Jan Vermeer van Delft 008.jpg Մարգարտե վզնոցով երիտասարդ կինը 1664 55 × 45 սմ, կտավ, յուղաներկ Գեղանկարչության պատկերասրահ, Բեռլին
19 Jan Vermeer van Delft 019.jpg Ջրի կժով երիտասարդ կինը` պատուհանի մոտ 1664/1665 45, 7 × 40, 6 սմ, կտավ, յուղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
20 Jan Vermeer van Delft 007.jpg Մարգարտե ականջօղով աղջիկը 1665 45 × 40 սմ, կտավ, յուղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
21 Vermeer The Concert.jpg Համերգը 1665/1666 69 × 63 սմ, կտավ, յուղաներկ Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան, Բոստոն (1990 թ.-ից՝ գողացված է)
22 Vermeer A Lady Writing.jpg Նամակ գրող աղջիկը` դեղինով 1665–1670 45 × 39, 9 սմ, կտավ, յուղաներկ Արվեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինգտոն
23 Vermeer-Portrait of a Young Woman.jpg Աղջկա գլուխ 1666/1667 44, 5 × 40 սմ, կտավ, յուղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
24 Jan Vermeer van Delft 020.jpg Սրինգով աղջիկը (վերագրված է) 1665/1670 20 × 17, 8 սմ, փայտ, յուղաներկ Արվեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինգտոն
25 Vermeer - Girl with a Red Hat.JPG Կարմիր գլխարկով աղջիկը 1666/1667 23, 2 × 18, 1 սմ, փայտ, յուղաներկ Արվեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինգտոն
26 Vermeer Lady Maidservant Holding Letter.jpg Կինը, նամակը և աղախինը 1667/1668 89, 5 × 78, 1 սմ, կտավ, յուղաներկ Ֆրիկի հավաքածու, Նյու Յորք
27 Jan Vermeer - The Astronomer.JPG Աստղագետը 1668 50, 8 × 46, 3 սմ, կտավ, յուղաներկ Լուվր, Փարիզ
28 Jan Vermeer - The Geographer.JPG Աշխարհագրագետը 1668/1669 53 × 46, 6 սմ, կտավ, յուղաներկ Շտեդել, Ֆրանկֆուրտ (Մայն)
29 Vermeer, Johannes - The Loveletter.jpg Սիրային նամակ 1669/1670 44 × 38, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
30 Jan Vermeer van Delft 016.jpg Ժանյակագործուհին (նկար, Վերմեեր) 1669/1670 24, 5 × 21 սմ, կտավ, յուղաներկ (տեղադրված է փայտի վրա) Լուվր, Փարիզ
31 DublinVermeer.jpg Նամակ գրող կինը և աղախինը 1670 71 × 59 սմ, կտավ, յուղաներկ Իռլանդիայի պետական պատկերասրահ, Դուբլին
32 Vermeer - A young Woman seated at the Virginals.jpg Երիտասարդ կինը վիրջինալի մոտ 1670 25, 5 × 20 սմ, կտավ, յուղաներկ Վիննի հավաքածու, Լաս Վեգաս
33 Vermeer The Allegory of the Faith.jpg Հավատի այլաբանությունը 1671–1674 114, 3 × 88, 9 սմ, կտավ, յուղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
34 Jan Vermeer van Delft 013.jpg Կիթառ նվագող աղջիկը 1672 53 × 46, 3 սմ, կտավ, յուղաներկ Քենվուդ հաուզ, Լոնդոն
35 Jan Vermeer - The Art of Painting - Google Art Project.jpg Նկարչի արվեստանոցում 1673 130 × 110 սմ, կտավ, յուղաներկ Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
36 Jan Vermeer van Delft - Lady Standing at a Virginal - National Gallery, London.jpg Վիրջինալ նվագող աղջիկը` կանգնած 1673–1675 51, 7 × 45, 2 սմ, կտավ, յուղաներկ Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն
37 Johannes Vermeer - Zittende Klavecimbelspeelster (1673-1675).jpg Վիրջինալ նվագող աղջիկը` նստած 1673–1675 51, 5 × 45, 5 սմ, կտավ, յուղաներկ Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն

Ծանոթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 Jan Vermeer — 2009.
  2. 2,0 2,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. http://www.telegraph.co.uk/culture/art/3648562/Drawn-into-the-darkest-corners.html
  5. http://muse.jhu.edu/journals/utq/summary/v079/79.1.purtle.html
  6. Netta, I. (1996) Das Phänomen Zeit bei Jan Vermeer van Delft, S. 96. Hildesheim. ISBN 3-487-10160-2.

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]