Եան Վէրմիր

Jump to navigation Jump to search
Եան Վէրմիր
հոլ.՝ Johannes Vermeer
ֆր.՝ Johannes Vermeer
Cropped version of Jan Vermeer van Delft 002.jpg
Ծննդեան անուն հոլ.՝ Johannes Vermeer
Ծնած է Lua error in Մոդուլ:Sources at line 232: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil).
Ծննդավայր Դելֆտ, Հարաւային Հոլանտա, Հոլանտա, Հոլանտայի թագաւորութիւն[5]
Մահացած է Lua error in Մոդուլ:Sources at line 232: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil).
Մահուան վայր Դելֆտ, Հարաւային Հոլանտա, Հոլանտա, Հոլանտայի թագաւորութիւն[6]
Քաղաքացիութիւն Statenvlag.svg Միացյալ պրովինցիաների հանրապետություն
Կրօնք Կաթոլիկութիւն
Ազդուած է Կարել Ֆաբրիցիուս, Գաբրիել Մետսյու, Դիրք վան Բաբյուրեն եւ Լեոնարդ Բրամեր
Երկեր Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ, Աշխարհագրագետը, Կավատուհի, Կաթնավաճառուհին[7], Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը, Աստղագետը, Քնած աղջիկը եւ Մարգարտե ականջօղով աղջիկը
Տեսակներ ժանրային նկարչություն
Մասնագիտութիւն գեղանկարիչ, արվեստի կոլեկցիոներ
Ստորագրութիւն
Vermeer autograph.svg

Յովհաննէս Վէրմեր (Lua error in Մոդուլ:Sources at line 232: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil)., Դելֆտ, Հարաւային Հոլանտա, Հոլանտա, Հոլանտայի թագաւորութիւն[5] - Lua error in Մոդուլ:Sources at line 232: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil)., Դելֆտ, Հարաւային Հոլանտա, Հոլանտա, Հոլանտայի թագաւորութիւն[6]), պարոկկօ դարաշրջանի հոլանտացի հռչակաւոր գեղանկարիչ, հոլանտական գեղանկարչութեան ոսկէ դարաշրջանի ներկայացուցիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վէրմիրի կեանքէն շատ բան յայտնի չէ։ Ան ծնած է (համենայնդէպս կնքուած է) Տելֆտում 31 Հոկտեմբեր 1632 թուականին, գործարար վաճառողի ընտանիքի մէջ։ Յովհաննէսը ընտանիքի երկրորդ երեխան էր, եւ ծնողներուն միակ որդին։ Անոր հայրը ծագումով Անտվերպենէն էր, 1611 թուականին տեղափոխուած էր Ամսթերտամ եւ կ'աշխատէր որպէս մետաքսի ջուլհակ։ 1653 թուականին ան ամուսնացաւ, տեղափոխուեցաւ Տելֆտ, եւ դարձաւ իջեւանատան տէր։ Ան կը շարունակէր զբաղիլ մետաքսագործութեամբ, ինչպէս նաեւ արձանագրուած էր Տելֆտի Սբ. Լուկայի համքարութեան մէջ, որպէս արուեստի իրերու վաճառական։

Կրթութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յովհաննէս Վէրմիրի աշակերտութեան տարիներուն մասին ստոյգ տեղեկութիւններ չեն պահպանուած։ Յայտնի է, որ 29 Դեկտեմբեր 1653 թուականին Յովհաննէս Վէրմիրին ընդունեցին Սբ. Լուկայի համքարութիւն։ Համքարութեան մասնակցութեան նախապայմանն էր 6 տարուան գեղանկարչութեան խորացած ուսուցում համքարութեան անդամ-վարպետին մօտ։ Յովհաննէս Վէրմիրը ծանօթ էր նկարիչներ Լէոնարտ Բրամերի եւ Հերարտ վոն Պորխի հետ։ Այդ փաստի հիման վրայ ենթադրութիւններ կատարած են, որ Յովհաննէս Վէրմիրը աշակերտած է անոնցմէ մէկուն քով։ Բացի ատկէ չափազանց տարածուած է չհաստատուած վարկածը, որ Յովհաննէս Վէրմիրին ուսուցիչ եղած է Կարել Ֆապրիցիուսը, որ իր հերթին Ռեմպրանտի աշակերտն էր։ Անշուշտ, Յովհաննէս Վէրմիրի ստեղծագործութեան վրայ հսկայական ազդեցութիւն ունեցած է ժանրային գեղանկարչութեան հոլանտացի վարպետ Պիտեր տէ Հոոխը, բնակուած է Տելֆտի մէջ 1652-1661 թուականներուն։ Անոր ոճը գտած է իր հետագայ զարգացումը Յովհաննէս Վէրմիրի կտաւներուն վրայ։

Ընտանիք եւ աշխատանք[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

20 Ապրիլ 1653 թուականին Յովհաննէս Վէրմիրը ամուսնացաւ Կատարինա Պոլնեսի հետ, որ Տելֆտի շրջակայ գիւղերէն էր։ Յովհաննէս Վէրմիրին կալվինիստական հաւատքը սկզբնապէս դժգոհութիւն յառաջացուցած էր Պոլնեսի կաթոլիկ ընտանիքին մէջ։ Միայն կաթոլիկ Բրամերի յորդորներէն յետոյ Վէրմիրի ապագայ զոքանչը աղջկան ամուսնութեան համաձայնութիւն տուաւ։

1660 թուականին Յովհաննէս Վէրմիրը կնոջ հետ տեղափոխուեցաւ զոքանչին տունը։ Վերմիրը ունէր 15 երեխաներ, որոնցմէ 4-ը մահացած են վաղ տարիքին։ Ակնյայտ էր, որ Յովհաննէս Վէրմիրին նիւթական վիճակը լաւ էր, քանի որ ան կարող էր առանց որեւէ խնդիրի կերակրել իր երեխաներուն։ Յայտնի էր, որ ան տարուան ընթացքին 2 նկար կը նկարէր, որովհետեւ Յովհաննէս Վէրմիրը ունէր եկամուտի այլ աղբիւրներ։ Ան կ'օգնէր իր մօրը ղեկավարել Տելֆտի գլխաւոր շուկային մէջ գտնուող պանդոկը, որ ան ժառանգած էր ամուսինին մահէն ետք։

Ի տարբերութիւն բազմաթիւ այլ նկարիչներու, Յովհաննէս Վէրմիրը չունէր աշակերտներ։

Կեանքին վերջին տարիները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կեանքին վերջին տարիներուն նկարիչի ֆինանսական դրութիւնը զգալիօրէն վատացաւ եւ ան ստիպուած էր կանխիք առնել։ 1672-1679 թ. Ֆրանսայի հետ պատերազմի արդիւնքին գեղանկարչութեան առեւտուրը կեցաւ։ Յովհաննէս Վէրմիրին կնոջ պարտքերը գրած խնդրագրին մէջ, թուագրուած է 30 Ապրիլ 1676 թուականը: Ան կը պարզէր, որ պատերազմի ժամանակ ամուսինը ստիպուած էր ծախել նկարները ցած գիներով։

1675 թուականին Յովհաննէս Վէրմիրը հիւանդացաւ եւ մի քանի օր ետք մահացաւ։ 15 Դեկտեմբեր 1675 թուականին Յովհաննէս Վէրմիրի յուղարկաւորութիւնը կատարուեցաւ ընտանեկան դամբարանին մէջ, Տելֆտի Աուդէ Կերկ եկեղեցիին մէջ։ Կինը ստիպուած էր հրաժարիլ ժառանգութենէն եւ յանձնել այդ պարտքէրը։

Յիշատակ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յովհաննէս Վէրմիրի պատիւին համար կոչած են աստերոիտ (4928) Vermeer, որը յայտնաբերուած է Ղրիմի աստղադիտարանին մէջ 21 Հոկտեմբեր 1982 թ.-ին։

Վերմիրի նկարներու ցանկ

Ներկայիս աշխարհի մէջ յայտնի է Յովհաննէս Վէրմիրի ընդամէնը 37 փոքրածաւալ աշխատանքը։ Նկարներու թուագրութիւնը արուեստի պատմագրութեան համար կը մնայ սկզբունքային խնդիր, որովհետեւ նկարիչը թուագրած է ներկայիս յայտնի նկարներէն միայն երեքը՝ Կաւատուհու մօտ, Աստղագէտը եւ Աշխարհագրագէտը։ Մնացած բոլոր նկարներու թուականները մօտաւոր են, քանի որ պահպանուած տեղեկութիւններն ու տուեալները բաւարար չեն յստակ թուականներ նշելու համար։[8]

Նկար Վերնագիր Թուական Չափեր, նիւթ Գտնուելու վայրը
1 Jan Vermeer (attr.) - Christ in the House of Martha and Mary - National Gallery of Scotland.jpg Քրիստոսը Մարիամի եւ Մարթայի մօտ 1654/1655 160 × 142 սմ, կտաւ, իւղաներկ Շոտլանտիայի ազգային պատկերասրահ, Էտինպուրկ
2 Vermeer saint praxedis.jpg Սուրբ Պրակսետան (վերագրուած է) 1655 101, 6 × 82, 6 սմ., կտաւ, իւղաներկ Այցելութիւններու շաբելի թանգարան ֆր.՝ Musée de la Chapelle de la Visitation, Մոնակօ (Պարպարա Պիաչեսկա Ճոնսոնի հաւաքածու)
3 Vermeer - Diana and Her Companions.jpg Տիանան ուղեկցորդուհիներու հետ 1655/1656 98, 5 × 105 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
4 Jan Vermeer van Delft 002.jpg Կաւատուհու մօտ 1656 143 × 130 սմ, կտաւ, իւղաներկ Հին վարպետներու պատկերասրահ, Տրեզտեն
5 Vermeer young women sleeping.jpg Քնած աղջիկը 1657 87, 6 × 76, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նիւ Եորք
6 Jan Vermeer - Girl Reading a Letter at an Open Window.JPG Բաց պատուհանի մօտ նամակ կարդացող աղջիկը 1657 83 × 64, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Հին վարպետներու պատկերասրահ, Տրեզտեն
7 Jan Vermeer van Delft 025.jpg Փողոց Տելֆտում 1657/1658 54, 3 × 44 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամսթերտամ
8 Jan Vermeer van Delft 023.jpg Զինուորն ու ծիծաղող աղջիկը 1658 49, 2 × 44, 4 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ֆրիկի հաւաքածու, Նիւ Եորք
9 Jan Vermeer van Delft 018.jpg Գինու գաւաթը 1658–1660 66, 3 × 76, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Գեղանկարչութեան պատկերասրահ, Պերլին
10 Johannes Vermeer - Het melkmeisje - Google Art Project.jpg Կաթնավաճառուհին (նկար, Վերմիր) 1658–1660 45, 4 × 41 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամսթերտամ
11 Jan Vermeer van Delft 006.jpg Գինու գաւաթով աղջիկը (Կինը եւ երկու տղամարդիկ) 1659/1660 78 × 67, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Հերցոգ Անտոն Ուլրիխի թանգարան, ՊԲրաունշվայգ
12 Vermeer-view-of-delft.jpg Տելֆտի տեսարան 1660/1661 98, 5 × 117, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
13 Vermeer Girl Interrupted at Her Music.jpg Երաժշտութեան ընդհատուած դասը 1660/1661 38, 7 × 43, 9 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ֆրիկի հաւաքածու, Նիւ Եորք
14 Vermeer, Johannes - Woman reading a letter - ca. 1662-1663.jpg Նամակ կարդացող կինը` կապոյտով 1662–1664 46, 5 × 39 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամսթերտամ
15 Johannes Vermeer - Lady at the Virginal with a Gentleman, 'The Music Lesson' - Google Art Project.jpg Երաժշտութեան դասը (Տղամարդն ու կինը` վիրջինալի մօտ) 1662–1665 74, 6 × 64, 1 սմ, կտաւ, իւղաներկ Թագաւորական հավաքածու, Պուքինկեմեան պալատ, Լոնտոն
16 Woman-with-a-balance-by-Vermeer.jpg Կինը կշեռքով (Մարգարիտներ կշռող կինը) 1662–1664 42, 5 × 38 սմ, կտաւ, իւղաներկ Արուեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինկթըն
17 Vermeer - Woman with a Lute near a window.jpg Քնար նուագող աղջիկը պատուհանի մօտ 1664 51, 4 × 45, 7 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նիւ Եորք
18 Jan Vermeer van Delft 008.jpg Մարգարտէ վզնոցով երիտասարդ կինը 1664 55 × 45 սմ, կտաւ, իւղաներկ Գեղանկարչութեան պատկերասրահ, Պերլին
19 Jan Vermeer van Delft 019.jpg Ջրի կժով երիտասարդ կինը` պատուհանի մօտ 1664/1665 45, 7 × 40, 6 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նիւ Եորք
20 Jan Vermeer van Delft 007.jpg Մարգարտէ ականջօղով աղջիկը 1665 45 × 40 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մաուրիցհոյս, Հաագա
21 Vermeer The Concert.jpg Համերգը 1665/1666 69 × 63 սմ, կտաւ, իւղաներկ Իզապելլա Ստյուարտ Կարտների թանգարան, Պոսթոն (1990 թ.-ին՝ գողցուած է)
22 Vermeer A Lady Writing.jpg Նամակ գրող աղջիկը` դեղինով 1665–1670 45 × 39, 9 սմ, կտաւ, իւղաներկ Արուեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինկթըն
23 Vermeer-Portrait of a Young Woman.jpg Աղջկայ գլուխ 1666/1667 44, 5 × 40 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նիւ Եորք
24 Jan Vermeer van Delft 020.jpg Սրինգով աղջիկը (վերագրուած է) 1665/1670 20 × 17, 8 սմ, փայտ, իւղաներկ Արուեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինկթըն
25 Vermeer - Girl with a Red Hat.JPG Կարմիր գլխարկով աղջիկը 1666/1667 23, 2 × 18, 1 սմ, փայտ, իւղաներկ Արուեստի պետական պատկերասրահ, Վաշինկթըն
26 Vermeer Lady Maidservant Holding Letter.jpg Կինը, նամակը եւ աղախինը 1667/1668 89, 5 × 78, 1 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ֆրիկի հաւաքածու, Նիւ Եորք
27 Jan Vermeer - The Astronomer.JPG Աստղագէտը 1668 50, 8 × 46, 3 սմ, կտաւ, իւղաներկ Լուվր, Փարիզ
28 Jan Vermeer - The Geographer.JPG Աշխարհագրագէտը 1668/1669 53 × 46, 6 սմ, կտաւ, իւղաներկ Շտեդել, Ֆրանկֆուրթ (Մայն)
29 Vermeer, Johannes - The Loveletter.jpg Սիրային նամակ 1669/1670 44 × 38, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ռեյկսմուզեում, Ամսթերտամ
30 Jan Vermeer van Delft 016.jpg Ժանեկագործուհին (նկար, Վերմիր) 1669/1670 24, 5 × 21 սմ, կտաւ, իւղաներկ (տեղադրուած է փայտի վրայ) Լուվր, Փարիզ
31 DublinVermeer.jpg Նամակ գրող կինը եւ աղախինը 1670 71 × 59 սմ, կտաւ, իւղաներկ Իռլանտիայի պետական պատկերասրահ, Տուպլին
32 Vermeer - A young Woman seated at the Virginals.jpg Երիտասարդ կինը վիրջինալի մօտ 1670 25, 5 × 20 սմ, կտաւ, իւղաներկ Վիննի հաւաքածու, Լաս Վեկաս
33 Vermeer The Allegory of the Faith.jpg Հաւատի այլաբանութիւնը 1671–1674 114, 3 × 88, 9 սմ, կտաւ, իւղաներկ Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նիւ Եորք
34 Jan Vermeer van Delft 013.jpg Կիթառ նուագող աղջիկը 1672 53 × 46, 3 սմ, կտաւ, իւղաներկ Քենվուտ հաուզ, Լոնտոն
35 Jan Vermeer - The Art of Painting - Google Art Project.jpg Նկարչի արուեստանոցին մէջ 1673 130 × 110 սմ, կտաւ, իւղաներկ Արուեստի պատմութեան թանգարան, Վիեննա
36 Jan Vermeer van Delft - Lady Standing at a Virginal - National Gallery, London.jpg Վիրջինալ նուագող աղջիկը` կանգնած 1673–1675 51, 7 × 45, 2 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ազգային պատկերասրահ, Լոնտոն
37 Johannes Vermeer - Zittende Klavecimbelspeelster (1673-1675).jpg Վիրջինալ նուագող աղջիկը` նստած 1673–1675 51, 5 × 45, 5 սմ, կտաւ, իւղաներկ Ազգային պատկերասրահ, Լոնտոն

Ծանոթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]