Դանայիդես

Դանայիդես հին յուն․՝ Δαναΐδες
Ծնողներ	հայր՝ Դանաոս

Դանայիդես (յուն․՝ Δαναΐδες) Յունական դիցաբանութեան մէջ Դանայիդես ծանօթ են որպէս Դանաոսին յիսուն դուստրերը։ Անոնց մայրերն էին՝ Ատլանտիի, Էլեֆանտիդա, Էրսի, Էվրոբի, Գրինօ, Մեմֆիդա, Բիերիա, Բոլիքսօ, Ֆիվի եւ մէկ անանուն Դանաէ Δανααί (Ստրապոն, Η 371) եւ կամ Վիլիդես, իրենց մեծ հօրմէն՝ Վիլոս (Օվիդիս, Կերպարանափոխումներ, IV 463)։

Դիցաբանութիւն

Վիլոսին մահէն ետք, Դանայիդես հետեւեցան իրենց հօր ու հեռացան Լիպիայէն (որուն թագաւորութիւնը իրեն յանձնուած էր), քանի որ կը վախնային անոր եղբօր՝ Եգիպտոսի 50 տղաներէն։ Նախ Լինդոս (Ռոտոս) հասան, եւ աւանդութեան մը համաձայն երեք Դանայիդես հոն հաստատուեցան՝ մնացեալներուն մեկնումէն ետք․-«...ετελεύτησαν κατά την επιδημίαν την εν τη Λίνδω» (Դիոդորոս Սիչիլիացին, Ε 5,58)։

Վերջապէս Արղոս հասան։ Անոնց հոն հասնիլը նշուեցաւ Բոսիդոնաս աստուծոյ սիրային պատահարով մը Դանայիդեսներէն մէկուն՝ Ամիմոնիին հետ, որ քոյրերուն հետ ղրկուած էր ջուր գտնելու: Այս պատահարին շնորհիւ Արղոսին դաշտը առատ ջուրով կ՛որոգուի եւ բերրի կը դառնայ։ Դանաոս գահին իրաւունք կը հաստատէր, քանի որ ան Իօին ծոռն էր, որ Արղոսի Ինախոս թագաւորին աղջիկն էր։ Սակայն քանի մը ժամանակ ետք, Եգիպտոսի 50 զաւակները («Եգիպտացիները») քաղաքը հասան ու պահանջեցին որ 50 Դանայես իրենց հետ ամուսնանան։

Դանաոս երեւոյթապէս ընդունեց եւ վիճակով «բաժնեց» իր աղջիկներէն իւրաքանչիւրը Եգիպտոսականներէն մէկուն։ Սակայն որոշած էր անոնց բնաջնջել։ Դանայիդեսներէն իւրաքանչիւրը մեծ դանակով զինեց եւ հրամայեց, որ իրենց ամուսինները սպաննեն հարսանիքի առաջին գիշերը՝ սիրտերը երկճեղելով, երբ անոնք քնանան: Դուստրերը կատարեցին իրենց հօր հրամանը, բացի երեցէն՝ Իբերմիսթրայէն, որ սիրահարուեցաւ Լիկէային եւ զայն չսպաննեց։ Այդ պատճառով Դանաոս զայն բանտարկեց, սակայն սէրի աստուածոհի՝ Աֆրոդիթի զայն ազատեց։

Մնացեալ սպաննուած փեսաներուն գլուխները Լերնի թաղուեցան, իսկ դիակները՝ քաղաքէն դուրս։ Հակապատկերը կը նշէ Բաւսանիաս (Β 24, 2)։ Թաղումէն ետք մաքրագործութիւն կատարուեցաւ (որ Զեւսի հրամանով Էրմիսի եւ Աթինայի կողմէ կատարուեցաւ) եւ մարզական խաղեր տեղի ունեցան, որոնց յաղթողները իբրեւ մրցանակ ստացան մէկական Դանայիդա դուստր:

Ըստ մէկ տեսութեան, Դանայիդեսներուն դիցաբանութիւնը կը բացայայտէ Դանայիդես տան ներսամուսնութեան կրօնական սովորութիւնը, որ կ'արգիլէր կիներուն ամուսնանալ ոչ ազգական տղամարդոց հետ։

Աւանդութիւնը Դանայիդեսներուն Արղոլիդա հաստատուիլը կապած է Տիմիթրայի պաշտամունքին հետ, եւ կը հաւատային անոր Թեսմոֆորիոն արարողութեան՝ թէ Եգիպտոսէն փոխադրած էին (Իրոդոթոս, Բ. 171):

Աղբիւրներ

•Emmy Patsi-Garin: «Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας», հրտ․ Χάρη Πάτση, Աթէնք 1969