Գրիգոր Պետրոս Զ. Ճերանեան

Գրիգոր Պետրոս Զ. Ճերանեան;
Մահացած է	22 Սեպտեմբեր 1840
Մահուան վայր	Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան
Կրօնք	Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի և Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցի
Մասնագիտութիւն	պատրիարք, աստուածաբան և Կաթոլիկ եպիսկոպոս
Վարած պաշտօններ	Թեմի առաջնորդ

Գրիգոր Պետրոս Զ. Ճերանեան (- 22 Սեպտեմբեր 1840(1840-09-22), Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան^[2]), Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ Հայոց վեցերորդ կաթողիկոս պատրիարքը։ Աստուածաբան եւ իրաւագէտ։

Կենսագրական գիծեր

Եղած է Անտոնեան միաբանութենէն: Զարգացած անձնաւորութիւն մը, աստուածաբան, իրաւագէտ, տիրապետած է արաբերէնի, թրքերէնի, լատիներէնի, իտալերէնի եւ բնական է նաեւ հայերէնի:

Մեծ քարոզիչ, եռանդուն հովիւ, սուրբի համբաւ շահած հոգեւորական: Իր ողջութեան եւ իր մահէն ետք գործած հրաշքներուն համբաւը տարածուած է ժողովուրդին մօտ: Իր մահէն երկու տարի ետք, անոր դամբանը բացուելով, մարմինը գտնուած է անապական վիճակի մէջ:

Իր կեանքը երկու ծանր եղելութիւնները

Առաջինը, 1828-1830 տարիներու ահաւոր հալածանքները, որոնք փորձած են վերջ դնել հայ կաթողիկէութեան, սկսելով Պոլիսէն ու տարածուելով գաւառները: Բոլոր կողմերէն խոյս տուած շուրջ 26 հայ կաթողիկէ քահանաներ վանք ապաստանած են ու ընդունուած են Հայրապետին կողմէ․ սակայն այս եղելութիւնը ծանր իրավիճակի մատնած է վանքին տնտեսական կացութիւնը: Վանքը հարկադրուած եղած է դպրեվանքի աշակերտութիւնը տուն ճամբել ու դպրեվանքը փակ պահել տարի մը:

Եւրոպական միջամտութեան շնորհիւ, հալածանքները դադրած եմ եւ սուլթան Մահմուտ Բ.-ի 1830-ի հրովարտակով, հայ կաթողիկէները ազատ միլլէթ ճանչցուած են: Գրիգոր Զ. կարծած է, թէ Պոլսոյ եւ իր շրջանի հայ կաթողիկէ նորանկախ թեմերն ու հաւատացեալները իր իշխանութեան տակ պիտի կեդրոնանան: Սակայն Հռոմ նախընտրած է առժամաբար հետեւիլ Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ մէջ ի զօրու եղող Պոլսոյ եւ Սսոյ Աթոռներուն իրաւասութիւններուն զանազանումին:

Գրիգոր Զ. Ճերանեանի կեանքի երկրորդ դառնութիւնը Լիբանանի ժողովուրդին տառապանքը եղած է: Եգիպտոսի Իպրահիմ փաշայի զօրքերը Քեսրուան մտած են: Պատրիարքը, գէթ Քեսրուանը ազատելու համար, դիմած է Իպրահիմ փաշայի զինակից ու իր բարեկամ էմիր Պեշիր Բ.-ին, անոր պաշտպանութիւնը խնդրելով Քեսրուանի վանքերուն եւ եկեղեցիներուն համար: Պէյրութը եւ Թրիփոլին ռմբակոծուած են, օսմանեան զօրքերը Ճիւնի ցամաքահանում կատարած են ու հետապնդելու համար Իպրահիմի զօրքերը, երկիրը քարուքանդ ըրած են (1840), արիւն խլելով Հայրապետին սրտէն եւ զայն մահուան դուռը հասցուցած են^[3]:

Ծանօթագրութիւններ

↑ Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>
↑ «Patriarch Grégoire II Pierre VI Djeranian [Catholic-Hierarchy]»։ www.catholic-hierarchy.org (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14
↑ «Գրիգոր Պետրոս Զ. Ճերանեան (1812-1840)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q8513_citetype_Q28750955"_data-entity-id="Q3892772">[[:en:Catholic-Hierarchy.org|Catholic-Hierarchy.org]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Ամերիկայի_Միացեալ_Նահանգներ|USA]]:_1990.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772"></a></div>-1] Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q30'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772'></a>

[2] «Patriarch Grégoire II Pierre VI Djeranian [Catholic-Hierarchy]»։ www.catholic-hierarchy.org (անգլերէն)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[3] «Գրիգոր Պետրոս Զ. Ճերանեան (1812-1840)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-07-14

[1]

[2]

[3]