Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան

Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան;
Ծնած է	1738
Մահացած է	17 Յունիս 1812
Մահուան վայր	Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան
Կրօնք	Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտութիւն	պատրիարք, Eastern Catholic priest և Կաթոլիկ եպիսկոպոս
Վարած պաշտօններ	Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց Կաթողիկոս Պատրիարք

Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան (1738 - 17 Յունիս 1812(1812-06-17), Զմմառ, Քեսըրուանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան), Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկէ Հայոց հինգերորդ կաթողիկոս պատրիարք։

Կեանք եւ գործունէութիւն

Եղած է Քիլիսցի, Անտոնեան Միաբանութենէն: «Այր սքանչելի եւ ըստ սրտին Աստուծոյ» վկայած են իր պատմագիրները:

Գրիգոր Ե.-ի օրով, Պատրիարքական թեմերու մէջ աշխատած է քիչ մը ամէն կարգի կղերական, կրօնաւոր, միսիոնար, վարդապետ, ամուսնացած քահանայ: Բոլորը տոգորուած են հովուական եռանդով, սակայն չեն ունեցած նուիրապետական խիստ կապեր, ոչ ալ միաձեւ դաստիարակութիւն:

Հասունցած էր ժամը՝ կէս դարէ ի վեր գոյութիւն ունեցող Հայ Կաթողիկէ Պատրիարքութիւնը ձեւի բերելու: Պէտք էր պատրիարքական կղերանոց մը հաստատել: Ու ասիկա եղաւ Գրիգոր Ե. Քիւբելեանի մեծապէս կազմակերպչական գործունէութիւնը: Ծրագիրը մեծղի ու ծախսոտ էր, եւ գլուխ եկաւ նախախնամութեամբ:

1791-ին, Գրիգոր Պետրոս Ե.-ի ջանքերով եւ Ս. Աթոռին անվերապահ քաջալերանքով՝ բարձրացած հին ընծայարանը որպէս ամբողջացուցիչ մաս Զմմառու վանական վիթխարի համալիրին ներքոյ, մեծ սատար հանդիսացած է հայ ժողովուրդին ի նպաստ տարուած առաքելական գործին, մանաւանդ երբ Անտոնեան հայ միաբաները հետզհետէ թիւով կը նուազէին եւ տակաւ կը քաշուէին իրենց առաքելական վայրերէն: Այդ օրերուն, Պատրիարք Հօր ամենամեծ մտահոգութինն եղած է Միաբանութեան Նորընծայարանը^[2]:

Մատրաս բնակող երկու հայ կաթողիկէ գոհարավաճառներ՝ Միքայէլ Յովհաննէս Բաբումեանին ու Եդուարդ ՌաՖայէլ Ղարամեանցին բարերարութեան շնորհիւ, Գրիգոր Ե. Քիւբելեան յաջողեցաւ աթոռի կղերանոցը կառուցել, 1797-1810 թուականներուն: Ան մշակեց նաեւ դպրեվանքի ներքին կանոնագիրքը, դասացուցակը եւ բարեպաշտական հրահանգները:

Իր օրով, 52-ի բարձրացաւ վանական հասարակութեան թիւը, որոնց մէջ 4 եպիսկոպոս, 4 վարդապետ, 10 քահանայ եւ նորընծաներուն ու աշխատաւոր եղբայրներու բազմութիւնը^[3]:

Ծանօթագրութիւններ

↑ Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772"></a>
↑ «Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ եւ Հայ ժողովուրդի պարծանք Երանաշնորհ Կարդինալ Աղաճանեան. Հաղորդաշար (32) - Vatican News»։ www.vaticannews.va։ 2023-07-14։ արտագրուած է՝ 2025-06-25
↑ «Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան (1788-1812)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-06-25

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q8513_citetype_Q28750955"_data-entity-id="Q3892772">[[:en:Catholic-Hierarchy.org|Catholic-Hierarchy.org]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:Ամերիկայի_Միացեալ_Նահանգներ|USA]]:_1990.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772"></a></div>-1] Catholic-Hierarchy.org — USA: 1990.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q30"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3892772"></a>

[2] «Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ եւ Հայ ժողովուրդի պարծանք Երանաշնորհ Կարդինալ Աղաճանեան. Հաղորդաշար (32) - Vatican News»։ www.vaticannews.va։ 2023-07-14։ արտագրուած է՝ 2025-06-25

[3] «Գրիգոր Պետրոս Ե. Քիւբելեան (1788-1812)»։ Armenian Catholic Church (en-US)։ արտագրուած է՝ 2025-06-25

[1]

[2]

[3]