Գրիգոր Ե․ Քարավէժ
| Գրիգոր Ե․ Քարավէժ | |
|---|---|
| Ծնած է | անհայտ[1] |
| Մահացած է | 1194[1] |
| Մասնագիտութիւն | հոգեւորական |
| Վարած պաշտօններ | Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս |
Գրիգոր Ե․ Քարավէժ (աւազանի անունը՝ Վահրամ, անհայտ[1] - 1194[1]), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս՝ 1193 թուականէն։ Յաջորդած է Գրիգոր Դ․ Տղային։
Կենսագրական գիծեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ծնած է շուրջ 1172 թուականին։ Ծննդեան վայրը անյայտ է։ Ներսէս Շնորհալիի եղբայր Վասիլ Պահլաւունիի թոռը՝ դստեր գծով։ Իր մօրեղբայր Գրիգոր Դ․ Տղայի ձեռով օծուած է եպիսկոպոս։ Կաթողիկոսական աթոռին ընտրուած է հայոց մեծ իշխան Լեւոն Բ․-ի առաջարկութեամբ եւ Հայաստանի բարձրաստիճան հոգեւորականներու հաւանութեամբ։
Լեւոն Բ․ թագաւոր ցանկացած է ունենալ իրեն հնազանդ հայրապետ, սակայն երիտասարդ եւ բնաւորութեամբ ըմբոստ կաթողիկոսը, հակառակ թագաւորի ակնկալիքներուն, շարունակած է վարել ինքնիշխան քաղաքականութիւն՝ յարուցելով շատերու դժկամութիւնը։
Շուտով Լեւոն Բ․ Մեծագործ Սիսի արքեպիսկոպոս Յովհաննէսի (յետագային՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Յովհաննէս Զ․ Սիսեցի) խորհրդակցութեամբ կաթողիկոսի աթոռանիստ Հռոմկլայի մէջ ձերբակալած է Գրիգոր Ե․ Քարավէժին, տարած է Սիս, ապա բանտարկած՝ Կոպիտառի բերդը։
Այդ արարքը յարուցած է մասնաւորապէս Հայաստանի հոգեւորականներու դժգոհութիւնը։ Իշխանութիւնը խոստացած է կաթողիկոսի մեղաւորութեան հարցը քննել բարձրագոյն դատական ատեանի միջոցով, բայց բանտարկուած կաթողիկոսը շուտով յայտնաբերուած է բերդապարսպի ստորոտը՝ ժայռերու մէջ, ջախջախուած, մէջքին կտաւէ պարան։
Պաշտօնապէս յայտարարուած է, որ հայրապետը քարավէժ է եղած է փախչելու պահուն։ Պատմիչներու վկայութեամբ, Գրիգոր Ե․ Քարավէժի յուղարկաւորութիւնը կատարուած է ցուցադրական հանդիսաւորութեամբ։ Անոր աճիւնը ամփոփուած է Դրազարկի վանքին մէջ՝ Գրիգոր Դ․ Տղայի շիրիմին կողքը։
Կաթողիկոսական գահին Գրիգոր Ե․ Քարավէժին յաջորդած է Գրիգոր Զ․ Ապիրատը։
Մահացած է 1194 թուականին Կիլիկիոյ Կոպիտառ ամրոցին մէջ եւ ամփոփուած՝ Դրազարկի վանքին մէջ։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Աղբիւրներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Տ․ ԳՐԻԳՈՐ Ե․ ՔԱՐԱՎԷԺ
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։ 
