Jump to content

Բէլ

Բէլ
Տեսակ աստված?
Սեռ արական
Ամուսին Bêlit?
Baal Ուիքիպահեստին մէջ

Բէլ (Բէլոս, Բահաղ), բաբելոնեան գերագոյն աստուած, Բաբելոն քաղաքի հովանին։ Սեմական ցեղերը նախապէս Բէլ անուանած են ամէն կուռքի, իւրաքանչիւր ցեղ ունեցած է իր Բէլը։ Բնակութիւն հաստատելով Միջագետքի մէջ եւ ընդունելով շումերական հնագոյն դիցարանը՝ սեմական ցեղերն ու ժողովուրդները Շումերու գլխաւոր աստուած՝ Էնլիլին անուանած են Բէլ։ Բէլը նոյնացուած է նաեւ Մարդուկ աստուծոյ հետ եւ անոր յիշատակը տօնած են Նոր տարուայ սկիզբը, Բաբելոն քաղաքի գլխաւոր տաճարին մէջ։ Բէլի ոսկիէ կիսանդրին տեղադրուած է «Բաբելոնի աշտարակի 7-րդ յարկին վրայ կառուցուած «կապոյտ տաճարին մէջ»։

Բէլը նոյնացուած է Սադուրն մոլորակին հետ։

Աստուածաշունչին մէջ Բէլը յիշատակուած է Քամեան Քուշի որդի Նեպրովթ անունով, որպէս քաջ եւ հսկայ որսորդ, որ հռչակուելով Բաբելոնի առաջին թագաւոր, ընդարձակած է տիրակալութիւնը։ Կ'ենթադրուի, որ Բէլ–Նեբրովթի պաշտամունքը Բաբելոն ներմուծուած է Եթովպիայէն։ Մովսէս Խորենացին նոյնպէս Բէլ–Նեբրովթին կ'անուանէ բնիկ եթովպիացի։

Բէլի կերպարը կ'արտացոլուի «Հայկ եւ Բէլ» հայ դիցաբանական առասպելին մէջ։

Բէլ անունով աստուածը նախահելլենիստական ​​դարաշրջանին Բալմիրայի գլխաւոր աստուածն էր, ուր զինք կ'երկրպագէին Ագլիբուլ եւ Երհիպոլ աստուածներուն հետ միասին: Սկիզբը ան յայտնի էր որպէս Պահալ՝ համաձայն հիւսիսարեւմտեան երկնային Պահալ բառի (սովորաբար կ'օգտագործուի Հատատ աստուծոյ վերաբերող), մինչև Բէլ-Մարդուկի պաշտամունքը տարածուեցաւ Բալմիրա: Մ.թ.ա. 213 թուականին Պահալը վերանուանուեցաւ Բէլ եւ Բէլի տաճարը նուիրուած էր այս աստուծոյ:

Ծանօթագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։ 
  1. (արաբերեն) بيل (أسطورة), 2024-03-30, https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D9%8A%D9%84_(%D8%A3%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%B1%D8%A9)&oldid=66540002, վերցված է 2025-09-08