Բագին

Բագին, աստուածներուն նուիրուած շինութիւն՝ Հայաստանի մէջ։

Հայաստանի եւ ընդհանրապէս հայկական լեռնաշխարհի տարածքներուն մէջ, բազմաթիւ տեղանուններ կազմուած են «Բագին» արմատով, ինչպէս՝ Բագաւան, Բագարան, Բագնայր, Բագինք եւ այլն։

Բագինները տարբեր ձեւերով կը գործածուէին.

• Մեհեան (կուռքերու տաճար), Աշտիշատի մէջ գրանցուած է երեք բագին՝ Վահեվահեան, Ոսկեմոր, Ոսկեծին (իմա Անահիտի) եւ Աստղիկի (Ագաթանգեղոս, § 813):
• Արձաններ, Մեհեաններու առջեւ Տիգրան Բ. կանգնեցուցած է բագիններ, որոնց զոհեր մատուցուած եւ երկրպագութիւն եղած է (Մովսէս Խորենացի, գիրք 2-րդ, գլ. ԺԴ):
• Զոհարան կամ զոհասեղան. Օրինակ՝ Մաժան քրմապետի գերեզմանին վրայ Տիգրան Դ.-ն շինած է բագին մը (նոյն տեղը, գլ. ԿԶ):
• Սրբազան կրակարան. Բագաւանի բագինը, որուն որմզդական հուրը (զրադաշտական մեհեաններուն մէջ վառող սրբազան կրակը) Արտաշիրը հրամայած է անշէջ պահել (նոյն տեղը, գլ. Հէ):
• Շինութիւններու կամ համալիրներու խումբ, Օրինակ՝ Բագարանը որոշ առումով ընկալուած է իբրեւ կառուցվածքներու համալիր:

Բագինները հայկական հնագիտական եւ կրօնական ուսումնասիրութիւններուն մէջ կը համարուին նշանակալից տարրեր, որոնք շեշտուած կերպով կ'արտացոլեն հին հայկական պաշտամունքային մշակոյթն ու սրբազան արարողութիւնները։

Ծանօթագրութիւններ

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։