Արման Մանուկեան

Jump to navigation Jump to search
Արման Մանուկեան
Anonymous photograph of Arman Manookian c. 1927.jpg
Ծնած է 15 Մայիս 1904(1904-05-15)
Ծննդավայր Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն
Վախճանած է 10 Մայիս 1931(1931-05-10) (26 տարեկանում)
Մահուան վայր Հոնոլուլու, Territory of Hawaii, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Քաղաքացիութիւն Flag of the United States (1912-1959).svg Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ
Flag of the Ottoman Empire.svg Օսմանեան Կայսրութիւն
Ազգութիւն ամերիկահայ
Ուսումնավայր Նյու Յորքի արվեստի ուսանողական լիգա
Մասնագիտութիւն նկարիչ

Արման Թադէոս Մանուկեան, (15 Մայիս 1904(1904-05-15), Կոստանդնուպոլիս10 Մայիս 1931(1931-05-10), Հոնոլուլու, Territory of Hawaii) ամերիկացի հայազգի նկարիչ, որ յայտնի է իր Հաուայ կղզիներու բնանկարներով։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է Կոստանդուպոլսոյ մէջ 1904 թուականին։ Ընտանիքին երեք զաւակներուն աւագն էր[1]: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Մխիթարեաններու միաբանութեան մէջ։ ԸՆտանիքը վերապրած է Մեծ Եղեռնի: 1920 թուականին կը տեղափոխուի Միացեալ նահանգներ, ուրտեղ16 տարեկան Արմանը նկարչութեան դասընթացքներու կը մասնակցի Ռոտ Այլընտի նկարչական դպրոցին մէջ (անգլերէն՝ Rhode Island School of Design): Միացեալ նահանգներուն մէջ կրաֆիական տիզայնով՝ գիրքերը ձեւաւորելով կը զբաղի։ Անոր հետաքրքութեան հիմնական առարկան ծովն էր ու ծովու մարդիկ։

Ծառայութեան Տարիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հաուայցի տղայ ու աղջիկ

1923 թուական]]ին ծառայութեան կը մտնէ Միացեալ նահանգներու ծովային հետեւակի կորպուս։ Ծառայութեան ժամանակ մայոր Էտուին Նորթ ՄակՔլելընի (անգլերէն՝ Edwin North McClellan) մօտ համհարզ էր, այդ ընթացքին ան գծանկարներ կը պատրաստէ «Լիտըրնեք» անունով (անգլերէն՝ Leatherneck) ամսագիրին մը համար։ Ծառայութեան ընթացքին ՄակՔլելանի գծանկար, որոնք ԱՄՆ Ծովային հետեւակի կորպուսի պատմութեան համար կատարած է 75 գծանկար, որոնք ժամանակ մը չեն հրատարակուած ու այժմ կը գտնուին Հոնոլուլուի թանգարանին մէջ։

Ստեղծագործման տարիներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1927 թուականին զինուորական ծառայութիւնը աւարտելէն ետք Մանուկեան կը որոշէ մնալ եւ ստեղծագործել Յաուայան կղզիներուն մէջ։ Հոնոլուլուի մէջ ան կ'աշխատի «Հոնոլուլու սթար տեղեկագիր» (անգլերէն՝ Honolulu Star-Bulletin) և «Խաղաղ օվկիանոսի դրախտ» (անգլերէն՝ Paradise of the Pacific) ամսագրերուն վրայ։

Ցուցադրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1929 թուականին Արման Մանուկեան հանդէս կը բերէ առաջին անհատական հանդէսով։ Այժմ անոր յղումները բարձր գնահատում ստացած են։ Հոնոլուլուի գեղարուեստի ակադէմեան Արման Մանուկեանի մահէն քիչ մը անց հուշ ցուցահանդէս կը կազմակերպէ եւ 2010 թուականի Նոյեմբեր 4-էն մինչեւ 2011 թուականին Ապրիլ 24 հետահայաց ցուցահանդէս «Գոյնի իմաստը/գծի արտահայտչութիւնը՝ Արման Մանուկյանի մոդերնիզմը» (անգլերէն՝ Meaning in Color/Expression in Line: Arman Manookian’s Modernism) խորագրով։ Արման Մանուկեանի գործերը կը գտնուին Բիշոպ և Հոնոլուլուի արուեստի թանգարաններուն մէջ եւ մասնաւոր հաւաքածուներու մէջ։ Հավայան կղզիներուն մէջ Արման Մանուկեանը յայտնի է որպես «հավայան Վան Գոգ»[2]։

Մահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ապրած է Հոնոլուլուի խոր ընկճախտին մէջ եւ 1931 թուականին մինակութեան մէջ անցնասպան կ՛ըլլայ[3]:

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Forbes, David W., Encounters with Paradise: Views of Hawaii and its People, 1778-1941, Honolulu Academy of Arts, 1992, 212-256. (անգլ.)
  • Gard, Rowan, “Escape into Color”, Innov8, Mar/April 2011, pp. 36–39. (անգլ.)
  • Papanikolas, Theresa, "Meaning in Color/ Expression in Line: Arman Manookian’s Modernism", Honolulu Academy of Arts, Vol. 82, No. 6, Nov/Dec 2010, pp. 4–5. (անգլ.)
  • Papanikolas, Theresa and DeSoto Brown, Art Deco Hawai'i, Honolulu, Honolulu Museum of Art, 2014, ISBN 978-0-937426-89-0, pp. 86–93 (անգլ.)
  • Seed, John, «Arman Manookian: Fragile Paradise»։ Honolulu Magazine։ արտագրուած է՝ 2011 թ․ ապրիլի 2  (անգլ.)
  • Seed, John http://www.huffingtonpost.com/john-seed/rare-manookian-paintings_b_643357.html Rare Manookian Paintings Removed from the Hotel Hana-Maui (անգլ.)
  • Seed, John A., Arman Manookian: An Armenian Artist in Hawai'i, Published by blurb.com, 2011, 36. (անգլ.)
  • Severson, Don R., Finding Paradise, Island Art in Private Collections, University of Hawaii Press, 2002, 124. (անգլ.)

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]