Jump to content

Ատլ

Ատլ (արաբերէն՝ عدل, լատիներէնացուած՝ ʻadl) արաբերէն բառ մըն է որ կը նշանակէ «արդարութիւն» կամ «հաւասարակշռուած», եւ նաեւ Աստուծոյ անուններէն մէկն է Իսլամի մէջ։ Այն հաւասար է انصاف (ինսաֆ, բուն. արդարութեան զգացում) հասկացողութեան Պահայի հաւատքին մէջ։[1]

Ատել (արաբերէն՝ عادل, լատիներէնացուած՝ ʻādil), եւ Ատիլ (արաբերէն՝ عديل, լատիներէնացուած՝ ʻadīl) արական անուններ են որոնք կը սերին ʻadl-էն եւ տարածուած են ամբողջ մահմետական աշխարհին մէջ։

Իսլամական իրաւաբանութեան մէջ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ատլ, ինչպէս որ կը գործածուէր իսլամական իրաւաբանութեան վաղ տեսաբաններուն կողմէ, կը վերաբերէր անհատի բնաւորութեան։[2] Այս կողմը լաւագոյնս կը թարգմանուի որպէս ազնուամտութիւն։ Հատիսի մը մէջ, իսլամական մարգարէ Մուհամմէտ ըսած է թէ ուասաթ-ի (չափաւորութիւն) իմաստը ատլ է (արդարութիւն)։

Իսլամական աստուածաբանութեան մէջ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ատլ Իսլամին մէջ աստուածային արդարութեան ուրիշ բառ մըն է։

Ժամանակակից պարսկական Ատլ ազգանունին ծագումը 19-րդ դարու վերջաւորութեան իրանական իրաւաբաններու տրուած ազնուականութեան տիտղոսներէն է, որոնք ընտանեկան կապերով կապուած էին։ Մանաւանդ, այս իրաւաբանները կը ներառէին Միրզա Հուսեյն Նուրի Թապարսին, որ նաեւ կը կոչուէր «Հուսեյն Շահ», որուն տիտղոսը ʻAdl al-Mulk էր՝ «Թագաւորութեան Արդարութիւն», Սայիտ Միրզա Էպրահիմ Խալիլ, որուն տիտղոսը Rukn al-Idalah էր՝ «Արդարութեան Սիւնակ», եւ Միրզա Մուսթաֆա Խան Ատլ, որուն տիտղոսը Mansur al-Saltanah էր՝ «Կայսրութեան Յաղթական»։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. Schaefer Udo (2007)։ Bahá'í Ethics in Light of Scripture: Volume 2: Virtues and Divine Commandments (անգլերեն)։ Udo Schaefer։ էջ 444։ ISBN 978-0-85398-518-1
  2. Abu al-Hassan al-Mawardi, transl. by Wafaa H. Wahba. The Ordinances of Government. Garnet Publishing Limited, 2000.

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]