Jump to content

Անիթա Էքպըրկ

Անիթա Էքպըրկ
շուէտ.՝ Anita Ekberg
Ծննդեան անուն շուէտ.՝ Kerstin Anita Marianne Ekberg
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Anita Ekberg
Ծնած է 29 Սեպտեմբեր 1931(1931-09-29)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Մալմօ[4][1]
Մահացած է 11 Յունուար 2015(2015-01-11)[1][3][5][…] (83 տարեկանին)
Մահուան վայր Ռոկա-դի-Պապա[1][4]
Քաղաքացիութիւն  Շուէտ
Կրօնք Լուտերականութիւն
Ուսումնավայր Malmö Borgarskola? և Q89903266?
Մասնագիտութիւն ֆոտոմոդել, կինոդերասանուհի, գեղեցկութեան մրցոյթի մասնակից, նորաձեւութեան կերպար և դերասանուհի
Ամուսին Anthony Steel?[6] և Ռիկ վան Նաթեր?[6]
Ծնողներ հայր՝ Գուստավ Ֆրեդրիկ Էկբերգ?[6]

Անիթա Էքպըրկ (անգլերէն՝ Kerstin Anita Marianne Ekberg,29 Սեպտեմբեր 1931(1931-09-29)[1][2][3][…], Մալմօ[4][1] - 11 Յունուար 2015(2015-01-11)[1][3][5][…], Ռոկա-դի-Պապա[1][4]), շուէտացի դերասանուհի մըն էր, որ գործունեայ էր ամերիկեան եւ եւրոպական ֆիլմերու մէջ՝ ճանչցուած իր գեղեցկութեամբ եւ բարեձեւ մարմնով։ Ան յատկապէս աչքի ինկաւ Ֆետերիքօ Ֆելլինիի «Լա Տոլչէ Վիթա» (La Dolce Vita, 1960) ժապաւէնին մէջ իր մարմնաւորած Սիլվիայի տիպարով, որ դարձաւ խորհրդանշական։ Էքպըրկ գլխաւորաբար գործեց Իտալիոյ մէջ, ուր 1964-ին դարձաւ մշտական բնակիչ[7]։

Կանուխ տարիներ[8]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անիթա Էքպըրկ ծնած է 29 Սեպտեմբեր 1931-ին, Մալմէօ (Սկոcurrent_locationնէ, Շուէտ), իբրեւ ընտանիքին ութ զաւակներէն վեցերորդը։ Իր պատանեկութեան տարիներուն, Անիթա աշխատած է իբրեւ նորաձեւութեան մոտել։ Մօրը յորդորով՝ 1950-ին Էքպըրկ մասնակցած է «Միսս Մալմէօ» մրցոյթին։ Ասիկա ճանապարհ հարթած է դէպի «Միսս Շուէտ» գեղեցկութեան մրցոյթ, որուն մէջ ան յաղթանակ տարած է։ Հակառակ անոր որ շատ քիչ անգլերէն գիտէր, ան մեկնած է Միացեալ Նահանգներ՝ մասնակցելու 1951-ի «Միսս Իւնիվըրս» (Միսս Տիեզերք) տիտղոսի մրցումին (այդ ժամանակ անիկա ոչ-պաշտօնական գեղեցկութեան մրցոյթ մըն էր, պաշտօնական դարձաւ 1952-ին)[9][10]։

Ասպարէզ[11]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Եունիվըրսըլ Սթուտիոզ» (Universal Studios)

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հակառակ անոր որ Էքպըրկ չյաղթեց «Միսս Իւնիվըրս» մրցոյթին, սակայն իբրեւ վեց եզրափակիչ փուլ անցած մասնակիցներէն մէկը՝ ան պայմանագիր մը ապահովեց «Եունիվըրսըլ Սթուտիոզ»-ի հետ՝ իբրեւ սկսնակ դերասանուհի[12]։

Իբրեւ «Եունիվըրսըլ»-ի սկսնակ դերասանուհի՝ ան դասեր առաւ թատերական արուեստի, արտասանութեան, պարի, ձիավարութեան եւ սուսերամարտի բնագաւառներուն մէջ։ Ան կարճ երեւցաւ «Միսիսիփիի խաղամոլը» (The Mississippi Gambler, 1953) ժապաւէնին մէջ՝ Թայրոն Փաուըրի հետ, «Էպըթ եւ Քոսթելօ կը մեկնին Մարս» (Abbott and Costello Go to Mars, 1953) ժապաւէնին մէջ (ուր կը մարմնաւորէր կին մը Վեներայի վրայ), «Տար զիս քաղաք» (Take Me to Town, 1953) ժապաւէնին մէջ՝ Էն Շերիտընի հետ, եւ «Ոսկէ սայրը» (The Golden Blade, 1953) ժապաւէնին մէջ՝ Ռոք Հատսընի եւ Փայփըր Լաուրիի հետ։

Էքպըրկ յաճախ կը բացակայէր թատերական արուեստի իր դասերէն՝ սահմանափակուելով միայն Հոլիվուտի բլուրներուն վրայ ձի վարելով։ Էքպըրկ յետոյ խոստովանեցաւ, որ ինք փչացած էր սթուտիոյի դրութեան պատճառով եւ նախընտրած էր ժամանակ անցընել՝ փոխանակ աւելի մեծ դերերու հետամուտ ըլլալու։ «Եունիվըրսըլ»-ը վեց ամիս ետք խզեց անոր հետ պայմանագիրը[13]։

Անձնական կեանք[14]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Էքպըրկի երկու ամուսնութիւններն ալ դերասաններու հետ էին, սակայն երկուքն ալ ձախողեցան։ Ան ամուսնացած էր Անթոնի Սթիլի հետ 22 Մայիս 1956-էն մինչեւ անոնց ամուսնալուծումը՝ 14 Մայիս 1959, եւ Ռիք Վան Նասըրի հետ՝ 9 Ապրիլ 1963-էն մինչեւ անոնց ամուսնալուծումը՝ 1975-ին։ 2006-ին տուած հարցազրոյցի մը մէջ ան ըսած է, թէ կը փափաքէր զաւակ մը ունենալ, սակայն վեց ամիս ետք յայտարարած է ճիշդ հակառակը։ Էքպըրկի մեծ սէրը իտալացի արդիւնաբերող եւ «Ֆիաթ»-ի սեփականատէր Ճաննի Անիելլին էր։ Անոնք տարիներ շարունակ սիրահարներ էին, հակառակ անոր որ տղամարդը ամուսնացած էր[15][16]։

Էքպըրկ հարցազրոյցներու ընթացքին յաճախ անկեղծ ու համարձակ էր. օրինակ՝ անուանած է ծանօթ անձնաւորութիւններ, որոնց, ըստ իրեն, «չէր կրնար հանդուրժել»։ Ան նաեւ յաճախ կը կրկնէր, թէ Ֆելլինին ի՛րեն կը պարտէր իր յաջողութիւնը, եւ ոչ թէ փոխադարձաբար. «Անոնք կ'ուզեն պահել այն պատմութիւնը, թէ Ֆելլինին զիս հռչակաւոր դարձուց, թէ Ֆելլինին զիս յայտնաբերեց»,— ըսած է ան 1999-ին «Նիւ Եորք Թայմզ»-ի հետ ունեցած հարցազրոյցին մէջ[17]։

1960-ին, երբ լուսանկարիչները (պափարացիները) գիշերային ակումբէ մը մինչեւ իր առանձնատունը հետապնդեցին զինք, ան լուսանկարուեցաւ անոնցմէ մէկուն փախուստի տեղին ծունկով հարուածելու եւ միւսները վախցնելու համար աղեղ ու նետ դուրս քաշելու պահուն։ Ֆելիչէ Քուինթօ պնդած է, որ ան իր վրայ նետեր արձակած է[18]։

Էքպըրկ 1950-ականներու սկիզբէն ետք չէր բնակած Շուէտ եւ հազուադէպօրէն կ'այցելէր հայրենիք։ Այսուհանդերձ, ան Հռոմի արուարձանին մէջ գտնուող իր տան մէջ կ'ընդունէր շուէտացի լրագրողները, իսկ 2005-ին հանդէս եկաւ հանրայայտ «Սոմար» ձայնասփիւռի յայտագիրին մէջ՝ պատմելով իր կեանքին մասին։ Հարցազրոյցի մը մէջ ան նշած է, որ չի վերադառնար Շուէտ, բայց հոն պիտի թաղուի[19]։

1963-ին անոր դէմ դատ բացուած է իր հանրային կապերու պատասխանատուին կողմէ։ 1977-ին ան կողոպտուած է թէ՛ Օգոստոսին եւ թէ՛ Դեկտեմբերին։

19 Յուլիս 2009-ին, Ճենցանոյի իր տան մէջ հիւանդանալէ ետք, ան տեղափոխուած է Հռոմի Սան Ճովաննի հիւանդանոցը՝ ըստ հիւանդանոցի ջղավիրաբուժութեան բաժանմունքի բժշկական պաշտօնատարի մը։ Հակառակ անոր որ անոր վիճակը ծանր չէր, Էքպըրկ մնացած է հիւանդանոցի հսկողութեան տակ[20]։

Դեկտեմբեր 2011-ին հաղորդուեցաւ, որ 80-ամեայ Էքպըրկը «չքաւորութեան մէջ» կը գտնուէր, Ռիմինիի հիւանդանոցին մէջ կոնքի կոտրուածքով երեք ամիս անցընելէ յետոյ, որուն ընթացքին իր տունէն գողցուած էին զարդերն ու կահոյքը, իսկ առանձնատունը մեծապէս վնասուած էր հրդեհի պատճառով։ Էքպըրկ օգնութեան համար դիմած էր «Ֆելլինի հիմնադրամին», որ նոյնպէս նիւթական ծանր պայմաններու մէջ կը գտնուէր[21]։

Մահ[22]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Էքպըրկ մահացած է 11 Յունուար 2015-ին, 83 տարեկան հասակին, Ռոքքա տի Փափայի «Սան Ռաֆայէլ» քլինիքին մէջ՝ քրոնիկ հիւանդութիւններու բարդութեան պատճառով։ Դերասանուհին տարիներ շարունակ գամուած էր անուասայլակին, ետքը երբ իր ընտանի շուներէն մէկը զինք գետին տապալած էր՝ կոտրելով անոր կոնքը։

Էքպըրկի յուղարկաւորութեան արարողութիւնը տեղի ունեցած է 14 Յունուար 2015-ին, Հռոմի լուտերական-աւետարանական «Քրիստուսքիրխէ» եկեղեցւոյ մէջ, որմէ յետոյ անոր մարմինը հրկիզուած է, իսկ աճիւնը թաղուած է Շուէտի Սքանէօր եկեղեցւոյ գերեզմանատան մէջ՝ համաձայն իր ծննդավայրի հողին մէջ թաղուելու փափաքին[23]։

Ֆիլմագրութիւն[24]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ֆիլմեր

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Տարի Վերնագիր Դեր Նշումներ
1953 The Mississippi Gambler Հարսնաքոյր (Maid of honor) Անունը չէ յիշատակուած (Uncredited)
Abbott and Costello Go to Mars Վեներացի պահապան
Take Me to Town Պարասրահի աղջիկ Անունը չէ յիշատակուած
The Golden Blade Նաժիշտ Անունը չէ յիշատակուած
1955 Blood Alley Ուէյ Լինկ (Մեծ Հանի կինը)
Artists and Models Անիթա
1956 War and Peace (Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն) Հելէն Քուրակին
Back from Eternity Ռենա
Man in the Vault Ֆլօ Ռենտըլ
Zarak Սալմա
Hollywood or Bust Ինքնիրեն
1957 Interpol Ճինա Պրոկըր
Valerie Վալերի Հորվաթ
1958 Paris Holiday Զարա
Screaming Mimi Վիրճինիա Ուիլսըն / Եոլանտա Լանկէ
The Man Inside Թրուտի Հոլ
1959 Sheba and the Gladiator Զենոպիա (Զենոպիա թագուհի)
1960 La Dolce Vita (Քաղցր Կեանք) Սիլվիա
The Dam on the Yellow River Միսս Տորոթի Սիմընզ
Le tre eccetera del colonnello Ճորճինա
Anonima cocottes
1961 Behind Closed Doors Օլկա Տուվովիչ
The Mongols Հուլինա
1962 Boccaccio '70 Ինքնիրեն «Le tentazioni del dottor Antonio» բաժինին մէջ
1963 Call Me Bwana Լուպա
4 for Texas Էլիա Քարլսըն
Bianco, rosso, giallo, rosa Ալպերքիարիա
1965 Who Wants to Sleep? Լոլիթա Եանկ
The Alphabet Murders Ամանտա
1966 How I Learned to Love Women Մարկարէթ Ճոյս
Way...Way Out Աննա Սոպլովա
Pardon, Are You For or Against? Պարոնուհի Օլկա
1967 The Cobra Լու
The Glass Sphinx Փոլէթ
Woman Times Seven Քլոտի «Snow» բաժինին մէջ
1968 Crónica de un atraco Պեսի
1969 If It's Tuesday, This Must Be Belgium Կատարող
Malenka Մալենքա / Սիլվիա Մորել
Un sudario a la medida Ժաքլին Մոննար
Death Knocks Twice Սոֆիա Փերեթթի
1970 The Divorce Ֆլավիա
Il debito coniugale Ինես
Quella chiara notte d'ottobre
The Clowns Ինքնիրեն
1972 Casa d'appuntamento Մատամ Քոլէթ
Deadly Trackers Ճէյն
Northeast of Seoul Քաթրին
1979 Killer Nun Կատրուտ քոյրը
1980 SHE Տոքթ. Պիպլինկ
1982 Cicciabomba Պարոնուհի Եուտիթ ֆոն Քեմփ
1986 Dolce pelle di Angela Սինիորա Ռոքքի
1987 Intervista Ինքնիրեն
1991 Count Max Մարիքա
1992 Ambrogio Քլարիս
Dov'era Lei a quell'Ora? Անիթա Էքպըրկ
Cattive ragazze Միլլի
1996 Bambola Մայր Կրէթա
1998 Le nain rouge Փաոլա Պենտոնի

Հեռուստատեսութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Տարի Վերնագիր Դեր Նշումներ
1979 Gold of the Amazon Women Նա-Էլա Թագուհի (Queen Na-Eela) Հեռուստատեսային ժապաւէն (Television film)

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 http://www.repubblica.it/spettacoli/cinema/2015/01/11/news/morta_anita_ekberg-104708316/
  2. 1 2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  3. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
  4. 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #118688502 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 1 2 アニタ・エクバーグさんが死去　女優 — 日本経済新聞社, 2015.
  6. 1 2 3 Kerstin Anita Marianne Ekberg1931-09-29 — 2015-01-11Skådespelare, fotomodell
  7. ↑ "Anita Ekberg To Become Italian Citizen" (PDF). North Tonawanda Evening News. 15 October 1964. Archived (PDF) from the original on 1 May 2019. Retrieved 31 December 2015.
  8. ↑ (անգլերեն) Anita Ekberg, 2026-02-12, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anita_Ekberg&oldid=1337892256, վերցված է 2026-07-06
  9. ↑ "La Dolce Vita star Anita Ekberg dies". BBC. 11 January 2015. Archived from the original on 11 January 2015. Retrieved 11 January 2015.
  10. ↑ Berman, Eliza (11 January 2015). "Beyond La Dolce Vita: Anita Ekberg's Life and Career Before and After Her Most Famous Role". time.com. Time. Retrieved 14 March 2025.
  11. ↑ (անգլերեն) Anita Ekberg, 2026-02-12, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anita_Ekberg&oldid=1337892256, վերցված է 2026-07-06
  12. ↑ Sullivan (1995).
  13. ↑ Hopper, Hedda (23 September 1956). "Anita Ekberg Caught in Whirl of Stardom: Anita Ekberg Caught in Whirl of Fame After Triumphal Return to Hollywood". Los Angeles Times. p. D1.
  14. ↑ (անգլերեն) Anita Ekberg, 2026-02-12, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anita_Ekberg&oldid=1337892256, վերցված է 2026-07-06
  15. ↑ "Anita Ekberg, star of la Dolce Vita, dies aged 83". TheGuardian.com. 11 January 2015. Archived from the original on 20 August 2022. Retrieved 20 August 2022.
  16. ↑ "Nachruf: Patriarch und Playboy - die Italiener liebten Giovanni Agnelli". Faz.net. Archived from the original on 20 August 2022. Retrieved 20 August 2022.
  17. ↑ "Still a Blond Bombshell, but of a Certain Age". The New York Times. 13 June 1999. Archived from the original on 3 August 2016. Retrieved 5 February 2017.
  18. ↑ "Felice Quinto dies at 80; 'king of the paparazzi'". Los Angeles Times. 9 February 2010. Retrieved 25 April 2024.
  19. ↑ "La dolce Anita turns 75". Aftonbladet (in Swedish). 5 October 2006. Archived from the original on 3 December 2006.
  20. ↑ "Anita Ekberg in Rome hospital". ABC News. 20 July 2009. Archived from the original on 9 October 2010. Retrieved 11 January 2015.
  21. ↑ Day, Michael (24 December 2011). "Film icon falls on hard times". The New Zealand Herald. Archived from the original on 8 December 2015.
  22. ↑ (անգլերեն) Anita Ekberg, 2026-02-12, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anita_Ekberg&oldid=1337892256, վերցված է 2026-07-06
  23. ↑ "Anita Ekberg, mercoledì i funerali nella chiesa evangelica luterana". Corriere di Roma (in Italian). 11 January 2015. Archived from the original on 18 January 2021. Retrieved 11 January 2015.
  24. ↑ (անգլերեն) Anita Ekberg, 2026-02-12, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anita_Ekberg&oldid=1337892256, վերցված է 2026-07-06
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Անիթա_Էքպըրկ&oldid=252586» էջէն