Անակնկալ Մահ

Անակնկալ մահը անսպասելի եւ յանկարծական մահն է:

Անիկա կը պատահի որեւէ մէկ տարիքի՝ մանուկներու, երիտասարդներու եւ տարեցներու:

Հիմնական պատճառներ

Իւրաքանչիւր խմբաւորում ունի յատուկ պատճառներ, որոնք կը յառաջացնեն անակնկալ մահ:

Անոր հիմնական պատճառներն են՝

• սրտականգառ,
• շնչականգառ,
• մեծածաւալ արիւնահոսութիւն եւ թոքային զարկերակներու անակնկալ խցում (pulmonary embolism),
• պատերազմական արտակարգ վիճակ, պայթումներ եւ արկածներ:

Անակնկալ մահը կը պատահի քունի կամ արթուն վիճակի մէջ: Անիկա կրնայ պատահիլ հանգիստի պահուն, մարզանքի եւ կամ ծանր աշխատանքի ընթացքին: Մանուկներու պարագային շնչականգառը, որ տեղի կ'ունենայ օտար մարմիններու ներշնչումով, խռչափողի սուր բորբոքումով եւ անակնկալ ցնցղակծկումով (bronchial spasm), հիմնական պատճառն է անակնկալ մահուան:

Սիրտի ընդոծին եւ ժառանգական հիւանդութիւններ, սիրտի մկանային ծաւալում (hypertrophy) եւ սիրտի անկանոն բաբախում (arrhydmia) կրնան անակնկալ մահուան պատճառ դառնալ նոյնպէս:

Մանուկներու պարագային

Մէկ տարեկանէն վար առողջ մանուկներ երբեմն անակնկալօրէն կը մահանան անբացատրելի պատճառներով, մանաւանդ գիշեր ատեն եւ քնանալու ընթացքին: Նոյնիսկ դիազննումը նշոյլ մը չի տար այս մանուկներուն անակնկալ մահուան:

Մանկաբուժներ բազմաթիւ պատճառներ մատնանշած են, որոնցմէ կարեւորագոյնը եղած է՝ փորի վրայ պառկած ըլլալու վարկածը:

Մանկական ընդհանուր մահերուն 10 տոկոսը կը պատահի անակնկալ մահով:

Երիտասարդներու պարագային

Երիտասարդներու պարագային անակնկալ մահուան պատճառը ընդհանրապէս սրտականգառն է, որ կը պատահի սիրտի սուր տագնապի (MI-myocardial infarction) եւ սիրտի անկանոն բաբախումի հետեւանքով:

Երկարատեւ եւ ծանր մարմնամարզանքէ ետք բազմաթիւ երիտասարդներ կ'ունենան սիրտի սուր տագնապ: Անոնք շատ հաւանաբար թաքուն սիրտի հիւանդութիւն մը ունենալու են:

Անձնասպանութիւն, խեղդամահութիւն, արկած եւ մեծածաւալ արիւնահոսութիւն այլ պատճառներ են: Մարդիկ անձնասպանութեան կը դիմեն ընդհանրապէս ընկերային, ամուսնական, ընտանեկան եւ գործի ձախողութեան պատճառներով:

Տարեցներու պարագային

Տարեցներու պարագային սրտականգառը, շնչականգառը, թոքային զարկերակներու անակնկալ խցումը, մեծածաւալ արիւնահոսութիւնը եւ անձնասպանութիւնը կարեւոր պատճառներ են անակնկալ մահուան:

Թոքային զարկերակներու անակնկալ խցումը ընդհանրապէս տեղի կ'ունենայ յետ վիրաբուժական օրերուն, մոլեգնածին (էսթրօժէն/estrogen) գործածողներուն, նստակեաց եւ անշարժ կեանք ունեցողներուն, սրունքներու երակային խցում (venous thrombosis) ունեցողներուն եւ ծխախոտ գործածողներուն:

Տարեցներ անձնասպանութեան կը դիմեն ընդհանրապէս հոգեբանական հիւանդութիւններու եւ կամ անբուժելի հիւանդութեան մը պատճառով:

Սրտականգառ կը նշանակէ սիրտի աշխատանքի, այլ խօսքով՝ բաբախումի անակնկալ կանգ-դադար: Սիրտը կը դադրի բաբախելէ եւ գործելէ: